AYM Başkanı Kadir Özkaya, eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş hakkındaki AİHM kararına ve tutuklu bulunanTİP Hatay Milletvekili Şerafettin Can Atalay dosyalarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Anayasa Mahkemesi’nin Can Atalay ile ilgili vermiş olduğu 3 kararı bulunduğunu hatırlatan Özkaya, milletvekilliği sürdükçe yargılamanın durması gerektiğine işaret etti. Selahattin Demirtaş konusunda ise AİHM kararlarının uygulanmamasına ilişkin başvurularda AYM’nin esasa girip ihlal kararı verebildiğini söyledi. Özkaya, “Bizim, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin ihlal kararlarının yerine getirilmesini temin etmeye yönelik yetkimiz yok!” diyerek AYM’nin AİHM kararlarını fiilen uygulatma yetkisi bulunmadığını vurguladı.
Anayasa Mahkemesi (AYM) Başkanı Kadir Özkaya, Gölbaşı’nda bulunan Vilayetler Evi’nde basın mensuplarıyla iftarda bir araya geldi, gazetecilerin gündeme ilişkin sorularını cevapladı. TBMM Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu raporu bağlamında Anayasa Mahkemesi ve AİHM kararlarının uygulanması, mevcut mekanizmalardaki olası eksikliklere ilişkin soruya, “Kanaatimce ortada sistemsel bir sorun yok. Bu noktada belki yorum farklılıkları devreye girebiliyor.” şeklinde cevap verdi.
Özkaya, AYM ve AİHM kararlarının uygulanmasında “sistemsel bir sorun” görmediğini, varsa sorunların daha çok yorum farklılıklarından kaynaklandığını söyledi. Anayasa’nın 153. maddesinde AYM kararları için “uygulanır/uygulanmaz” diye bir ayrım bulunmadığını, bu bağlayıcılığın bireysel başvuru kararlarını da kapsadığını vurguladı. Bireysel başvurunun ancak kesinleşmiş ve tüm başvuru yolları tüketilmiş kararlar için yapılabildiğini, AYM’nin de yalnızca bu nihai kararın temel haklara temas eden “anayasal” kısmını incelediğini anlattı. “Kanun yolu şikâyeti” niteliğindeki konuların bireysel başvuruda incelenemeyeceğini, AYM’nin de istatistiklerin gösterdiği üzere binlerce başvuruyu bu gerekçeyle kabul edilemez bulup esasa girmediğini belirtti. Sınırın, şikâyet edilen kararın Anayasa ve AİHS’in ortak koruma alanındaki bir hakka temas edip etmediğine göre çizildiğini söyledi. Son olarak tüm idare ve yargı organlarının Anayasa’yı gözetmek zorunda olduğunu, Anayasa’yı nihai yorumlama yetkisinin ise AYM’ye ait bulunduğunu ifade etti.
Kapatma davasında sona gelindi
AYM Başkanı Özkaya, “Anayasa Mahkemesi, Halkların Demokratik Partisi (HDP) hakkında açılan kapatma davasıyla ilgili henüz bir karar vermedi. Davayla ilgili son durum nedir.” sorusunu ise şöyle yanıtladı: “Çok kapsamlı bir dava. 520 kişinin eylemi kapatma davasına gerekçe olarak gösteriliyor. Ayrıca parti tüzel kişiliğinden ayrı olarak yasaklılık istenen 520 kişiye bireysel savunma imkânı tanındı. Teknik anlamda dosyada sona gelindiğini söyleyebiliriz, yani tamamlanma sürecine yaklaşılmış durumda. Bir başka ifadeyle Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemesine başlanmasına gelme durumunda. Çok uzun zaman almadan değerlendirme yapılabilecektir.”
Kadir Özkaya, “Anayasa Mahkemesi kararı dikkate alındığında Can Atalay sizce şu an milletvekili midir, değil midir” sorusuna şu cevabı verdi: “Anayasa Mahkemesi’nin Can Atalay ile ilgili vermiş olduğu 3 kararı bulunmaktadır. Anayasa Mahkemesi üyesi olarak bahse konu kararlarda yargısal görüşümüzü ifade ettik. Can Atalay’ın milletvekili olarak yargılanmasının özel usule tabi olduğunun ve Anayasa Mahkemesi’nin Anayasa’nın 14 ve 83. maddeleri yorumu çerçevesinde milletvekili sıfatı devam ettiği sürece yargılamanın durması gerektiğinin ifade edildiği iki kararın altında imzam var. Oradaki yargısal görüşüm bu. Üçüncü karar ise karar verilmesine yer olmadığına şeklindeydi. Ben orada teknik sebeplerle Anayasa’nın 84 ve 85. maddelerindeki hükümleri gözeterek Anayasa Mahkemesi’nin işin esasını inceleyemeyeceğini, karar verilmesine yer olmadığına şeklindeki kararın da aslında işin esasına ilişkin bir karar olduğunu değerlendirdiğim için karşı oy kullandım. Ama Mahkememiz çoğunluğu önceki verilen iki ihlal kararını da gözeterek farklı yorumladı. Esasa girerek karar verilmesine yer olmadığı yönünde bir karar tesis etti.”
AİHM’nin Demirtaş kararı
Başkan Özkaya, “Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin Selahattin Demirtaş’la ilgili ihlal kararı” sorusuna da şöyle yanıtladı: “Anayasa Mahkemesi olarak Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin vermiş olduğu ihlal kararlarının gereğinin yerine getirilmemesi üzerine yapılan başvurularda işin esasını inceliyoruz ve ihlal kararının niteliğine de bakarak eğer gerçekten ihlal kararının gereğinin yerine getirilmediğini tespit ediyorsak ihlal kararı veriyoruz. Bizim, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin ihlal kararlarının yerine getirilmesini temin etmeye yönelik yetkimiz yok. Dolayısıyla bu konudaki değerlendirmelerimiz de farklı yorumlanabiliyor. O nedenle bu tür konularda kararlarımızla değerlendirme yapmanın daha doğru olacağını düşünüyorum.”
Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***
