Afganistan’da Taliban yönetiminin yürürlüğe koyduğu yeni ceza düzenlemeleri, ülkedeki hukuk sistemi ve toplumsal yapı açısından dikkat çekici değişiklikler içeriyor. Düzenleme, cezaların suçun niteliğinden çok bireyin statüsüne göre şekillenmesine imkan tanıdığı için tartışma konusu oldu.
LİDER ONAYIYLA GELEN CEZA KANUNU
Yeni ceza kanunu, Taliban lideri Hibatullah Akhundzada tarafından imzalanarak yürürlüğe girdi. Metinde, suçlunun “özgür” ya da “köle” statüsüne göre farklı ceza seviyelerinin uygulanabileceği ifade ediliyor. Bu yaklaşım, hukukta eşitlik ilkesinin zedelendiği yönünde eleştirileri beraberinde getirdi.
AİLE İÇİ ŞİDDETE YÖNELİK TEPKİ ÇEKEN MADDELER
Kanunda aile içi şiddete ilişkin maddeler de öne çıkıyor. Buna göre, bir erkeğin eşine yönelik “aşırı şiddet” eylemlerinde gözle görülür yaralanmalar oluşsa bile, cezanın yalnızca 15 gün hapisle sınırlı kalabileceği belirtiliyor. Mahkumiyet için kadının mahkemede istismarı kanıtlaması şart koşulurken, kadının tamamen örtülü şekilde yaralarını hakime göstermesi beklentisi de düzenlemede yer alıyor.
Dava sürecinde kadının tek başına hareket etmesine izin verilmemesi de dikkat çeken unsurlar arasında yer aldı. Yasaya göre, kadın mahkemeye giderken kocası ya da bir erkek refakatçi eşliği zorunlu tutuluyor.
KADINLARIN SOSYAL HAYATINA KISITLAMALAR
Yeni düzenleme, kadınların günlük yaşamına ilişkin sınırlamalar da getiriyor. Evli bir kadının, eşinin izni olmaksızın akrabalarını ziyaret etmesi halinde üç aya kadar hapis cezasıyla karşılaşabileceği ifade ediliyor.
TOPLUM 4 KATEGORİYE AYRILDI
Kanunun en çok tartışılan bölümlerinden biri ise toplumun dört kategoriye ayrılması oldu. Düzenlemeye göre Afgan toplumu din âlimleri (ulema), seçkinler (eşref), orta sınıf ve alt sınıf şeklinde sınıflandırılıyor. Bu sistemde, aynı suç için uygulanacak yaptırımların eylemin ağırlığından ziyade sanığın sosyal statüsüne göre belirlenmesi öngörülüyor.
STATÜYE DAYALI CEZA YAKLAŞIMI
Metinde yer alan hükümlere göre, din alimlerinin işlediği suçlara verilecek karşılık nasihatle sınırlı kalabiliyor. Elit kesime mensup bireyler için mahkemeye çağrılma ve nasihat yeterli görülürken, orta sınıf için hapis cezası uygulanabiliyor.
Alt sınıf olarak tanımlanan gruplara ise hem hapis hem de bedensel ceza verilebileceği belirtiliyor. Ağır suçlarda bedensel cezaların resmî kurumlar yerine din adamları tarafından infaz edilebileceği vurgulanıyor.
Kaynak: Haber Merkezi
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***
