HRANA’ya göre ölü sayısı 2 bin 615’e ulaştı. Güvenlik gerekçesiyle hava sahası kapatılırken, bölgedeki gerilim olası ABD müdahalesi tartışmalarını da beraberinde getirdi.
İletişim kesintisi, artan kayıplar ve belirsizlik
İran’da 28 Aralık 2025’te ekonomik sorunlar ve yerel para birimindeki sert değer kaybının ardından başlayan protestolar, 18’inci gününde de ağır bir baskı ortamında devam etti. Ülke genelinde uygulanan internet kesintileri nedeniyle sahadan gelen bilgilerin doğrulanması ciddi biçimde zorlaşırken, insan hakları örgütleri toplam kayıpların resmi rakamların çok üzerinde olabileceğine dikkat çekiyor.
ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı’nın (HRANA) derlediği verilere göre, protestolar süresince 187 şehirde 617 gösteri kayda geçti. En az 18 bin 470 kişi gözaltına alındı, 2 bin 54 kişi yaralandı. Doğrulanan ölü sayısı ise 2 bin 615’e yükseldi. Hayatını kaybedenlerin 2 bin 435’inin protestocu olduğu, ölenler arasında 18 yaş altı 13 çocuğun da bulunduğu bildirildi. Ayrıca 14 sivil ile 153 güvenlik gücü mensubu ve hükümet destekçisinin yaşamını yitirdiği, 882 ölüm vakasının ise hâlen soruşturma aşamasında olduğu belirtildi.
Süregelen iletişim kesintileri nedeniyle son günlerde yeni sokak protestolarına ilişkin doğrulanabilir görüntü ve raporların sınırlı olduğu ifade edilirken, bu durumun ya görünür protestolarda geçici bir azalmaya ya da baskının daha kapalı yöntemlerle sürdürüldüğüne işaret edebileceği değerlendiriliyor.
Hava sahası kapatıldı, uluslararası gerilim tırmanıyor
Protestoların yarattığı iç gerilim, bölgesel ve uluslararası güvenlik endişeleriyle birleşmiş durumda. İran, 14-15 Ocak tarihlerini kapsayan bir NOTAM yayımlayarak, önceden onay alınmış uluslararası uçuşlar hariç hava sahasını geçici olarak kapattığını duyurdu. Tahran uçuş bilgi bölgesinde yapılacak uçuşlar için İran Sivil Havacılık Kurumu’ndan özel izin şartı getirildi.
Uluslararası alanda ise İran’a yönelik tepkiler sertleşiyor. ABD Başkanı, İran’daki infaz ve cinayetlerin durduğuna dair bilgilendirildiğini açıklasa da, artan can kaybı verileri bu açıklamaların inandırıcılığını tartışmalı hale getirdi. Bazı Avrupa ülkeleri güvenlik gerekçesiyle Tahran’daki diplomatik faaliyetlerini azaltırken, Avrupa Parlamentosu Başkanı İran halkına hitaben yayımladığı mesajda, insan hakları ve sivil talepler konusundaki desteğin süreceğini vurguladı.
Bölgedeki askeri hareketlilik de dikkat çekiyor. ABD’nin Doha Büyükelçiliği, Katar’daki ABD vatandaşlarına ve personeline yönelik güvenlik uyarısı yayımladı. El-Udeyd Hava Üssü’ne zorunlu olmayan seyahatlerin sınırlandırılması tavsiye edilirken, bazı personelin önleyici tedbir kapsamında üssten ayrıldığı açıklandı. Uluslararası basında, İran’ın olası bir ABD müdahalesine karşı bölgede bulunan Amerikan askeri üslerini hedef alabileceğine dair iddialar da gündeme geldi.
İran hava sahası uçuşlara yeniden açıldı
İran’da NOTAM’ın (havacılara bildiri) süresinin dolmasının ardından hava sahası uçuşlara yeniden açıldı.
İran tarafından dün gece yayımlanan NOTAM kapsamında TSİ 06.30’a kadar uygulanan uçuş kısıtlamaları, belirlenen sürenin dolmasıyla kaldırıldı.
Hava sahasının yeniden açılması sonrası Tahran uçuş bilgi bölgesinde kademeli normalleşme yaşandı, uluslararası ve bölgesel uçuşlarıda İran hava sahasının yeniden kullanıldığı gözlendi.
ABD bölgedeki üslerinden personelin bir kısmını geri çekti
İranlı üst düzey bir yetkili, İran’ın, komşu ülkelere ABD üslerini vurabileceği uyarısında bulunduğunu belirtirken, ABD’li bir yetkili de üslerdeki personelin bir kısmının geri çekildiğini söyledi.
İran’da hükümet, bir yandan ülke genelinde bugüne kadar görülen en büyük protestoları bastırmaya, bir yandan da ABD Başkanı Donald Trump’ın hükümet karşıtı protestocular adına müdahale etme tehditlerini engellemeye çalışıyor.
Başta ABD olmak üzere birçok ülke vatandaşlarına İran’ı terk etme çağrısında bulunurken, Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi’nin ABD’nin talebiyle bugün İran’ı ele almak için toplanması bekleniyor.
İsminin açıklanması istemeyen ABD’li bir yetkili, ABD’nin bazı önemli üslerindeki askeri personeli bölgede artan gerilim nedeniyle önlem olarak geri çektiğini ifade etti.
Öte yandan Trump, kendisine İran’daki şiddetli rejim karşıtı protestolarda göstericilere yönelik müdahalede ölümlerin azaldığının bildirildiğini belirtti.
Ülkenin şu anda büyük çaplı infazlar gerçekleştirmeye yönelik herhangi bir planı olmadığını düşündüğünü söyleyen Trump, kriz konusunda bekleyip görmekten yana tavır aldığına işaret etti.
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***
