Dünyanın da gündeminde olan ve gençlerin sosyal medyadan uzaklaştırılması konusuna Türkiye’den de düzenleme geliyor. DW Türkçe’den Alican Uludağ, 15 yaş altındaki gençlere ve çocuklara yönelik sosyal medya yasağını öngören yasal düzenleme taslaklarına ulaştı. Burada sosyal medya kullanımının denetlemesinin yanı sıra yer alan ‘dijital oyunlara’ yönelik kararlar dikkat çekiyor.
DİJİTAL OYUN DAĞITICILARINA TEMSİLCİLİK ATAMA ZORUNLULUĞU
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni yasa taslağı sosyal medya yasağını içeriyor. 15 yaşını doldurmamış çocuklar, sosyal medya kullanamayacağı yazıyor. Bunun dışındaki düzenlemelerde dijital oyunlara yaş kriteri ve sıkı denetim, yine dijital oyunlara ebeveyn kontrolü ve oyun dağıtıcılarına yönelik yaptırımlar yer alıyor.
Bu oldukça önemli zira oyun tarafında ilk kez bu kadar büyük kapsamlı bir denetleme gündeme geliyor. Hatırlayacağınız üzere daha önce milyonlarca oyuncusu olan Roblox Türkiye’de erişime engellenmişti. Konuyla ilgili daha sonra yapılan çalışmalar kapsamında oyun tekrar erişime açılmıştı ancak o dönem bu kısıtlama kararı büyük tepki almıştı.
Peki bu ne demek oluyor?
Yasa taslağında yer aldığına göre Türkiye’de günlük erişimi yüksek olan yurt dışı kaynaklı oyun dağıtıcıları, ‘kanuni yükümlülüklerini yerine getirmek için’ Türkiye’de temsilci bulundurmak zorunda kalacak. Şirketler temsilcilerini Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na bildirdikten sonra halka açıklanacak. BTK’nin burada dağıtıcılardan kurumsal yapı, algoritmalar ve veri mekanizmaları gibi konulurda bilgi talep edebileceği de aktarılıyor.
Yine BTK’nin yönetmeliğinde belirtilen oyunların yaş kriterlerine göre derecelendirilmesi gerekecek.
Bu milyar dolarlık şirketler BTK tarafından talep edilen bilgileri 5 gün içinde sunmakla yükümlü olacak. Eğer şirketler bu yükümlülükleri yerine getirmezlerse 1 ila 30 milyon TL’ye kadar para cezası uygulanacak. İhlal devam ettiği sürece bant genişliği daraltılacak. İlk olarak yüzde 50 daha sonra bu bant daraltma yüzde 90’a kadar artacak. Şirketler yükümlülülüklerini yerine getirdiği zaman cezalarının dörtte biri tahsil edildikten sonra bant daraltma cezası kaldırılacak.
Tıpkı sosyal medya yasasında olduğu gibi günlük erişimi milyonları bulan oyun mağazaları olan Steam, Epic Games başta olmak üzere PlayStation Store, Xbox Store gibi mağazalar bu düzenlemeden etkilenecekler. Bu yasaya göre şirketlerin Türkiye’de resmi bir temsilcilik atması zorunlu olacak. Zaten bant daraltma oranının yüzde 90 oranında yapılması bu platformların ‘kapatılmasına’ eşdeğer oluyor. Zira bu kadar yavaşlatıldığında oyun indirmek ya da oynamak imkansız hale gelecek.
Uluslararası yaş derecelendirme sistemleri PEGI ve ESRB gibi sistemlerin yanı sıra Türkiye’deki düzenleme ‘yerel hassasiyetlerin’ de gözetilmesini öngörüyor. Burada yaş derecelendirmesi belirsiz olan ya da hiç bulunmayan oyunlar Türk IP adreslerine satışı yasaklanmış olacak. Bu madde ile de bağımsız oyunların Türkiye pazarına girişinin önemli ölçüde kısıtlaması riski bulunuyor.
Bu durumda oyunların içeriklerinin denetlemesi noktasında BTK en yetkili kurum haline getiriliyor. Tıpkı Çin’de olduğu gibi kurum riskli gördüğü oyunların gerekli kısımlarının kaldırılması ya da direkt platformdan kaldırılmasını talep edebilir.
Bu denli kapsamlı denetlemelerin yapılmak istenmesinin nedenleri olarak da çocuk ve aile yapısının korunması, hukuki muhatap arayışı ve vergilendirme ve kayıt altına alma gösterilmiş.
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***
