Bakanlık’tan ‘gümrüksüz alışveriş ve ek vergi’ açıklaması: “Halk sağlığı için…”

Ticaret Bakanlığı, AB, ilgili e-ticaret platformlarından satın alınan ürünlere yönelik geçiş dönemi için ilave vergiler getirdi ve 2026 yılı içinde basitleştirilmiş gümrük uygulamalarını tamamen kaldıracağını açıkladı. Ticaret Bakanlığı, sınır ötesi e-ticaret platformlarından gelen ürünlerde ürün güvenliği ve halk sağlığı açısından ciddi riskler bulunduğunu; yapılan test ve denetimlerde yüksek oranda uygunsuz ürün (bazılarında toksik/kanserojen madde) tespit edildiğini açıkladı. Bu yüzden, bu ürünlerin kolaylaştırılmış gümrük prosedürüyle ülkeye girişine son verilip normal ithalat denetimlerine tabi tutulacağı belirtildi.

Ne olmuştu?

Resmî Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile yolcu beraberinde getirilen eşyaya uygulanan vergiler yeniden düzenlendi. Kıymeti 1500 avroyu geçmeyen ve ticari nitelik taşımayan eşya için tek ve maktu vergi, AB ülkelerinden gelenlerde yüzde 30 oldu. Diğer ülkelerden gelen aynı kapsamdaki eşyada bu oran yüzde 60 olarak belirlendi.
ÖTV Kanunu’nun (IV) sayılı listesindeki ürünlerde bu oranlara ayrıca yüzde 20 ilave vergi eklenecek. Karar, yayımlandığı tarihten 30 gün sonra yürürlüğe girecek ve uygulamayı Ticaret Bakanlığı yürütecek. Bakanlığın son açıklamasına göre bu düzenlemelerin gerekçesi ‘halk sağlığını korumak’.

Ağustos 2024’teki düzenleme ile yurt dışından gerçekleştirilen bireysel alışverişlerde gümrük muafiyeti sınırı 150 Euro’dan 30 Euro’ya düşürülmüştü. Resmi Gazete’de yapılan düzenlemeyle bu sınır da tamamen kaldırılmış oldu.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, son dönemde sınır ötesi e-ticaret platformlarından satın alınan ürünlere ilişkin, özellikle ürün güvenliği konusunda oluşan tereddütler neticesinde, Avrupa Birliği (AB) ve ABD tarafından bu alanda yeni uygulamalar ortaya konulduğunu bildirdi. Açıklamada, söz konusu ürünlere yönelik Avrupa Tüketici Örgütü’nün gerçekleştirdiği ürün güvenliği test sonuçlarına göre, bu platformlardan satın alınan ürünlerin büyük çoğunluğunun Avrupa Birliği ürün güvenliği gerekliliklerini karşılamadığı, bazı ürünlerde ise yüksek oranda toksik ve kanserojen maddeler tespit edildiği kaydedildi.

Bu çerçevede, AB, ilgili e-ticaret platformlarından satın alınan ürünlere yönelik geçiş dönemi için ilave vergiler getirildiğini belirtilen açıklamada, 2026 yılı içinde basitleştirilmiş gümrük uygulamalarını tamamen kaldıracağı duyuruldu.

Açıklamada benzer şekilde, ABD’de uygulanan 800 doların altındaki siparişlere yönelik basitleştirilmiş gümrük işlemlerine de son verildiğine dikkat çekildi. Şu ifadeler kullanıldı:

Geçtiğimiz aylarda, Ticaret Bakanlığımızca da ilgili alışveriş platformlarından temin edilen ürünlere yönelik gerçekleştirilen denetim ve laboratuvar analizlerinde, Avrupa Tüketici Örgütü ve uluslararası kuruluşlarca yayımlanan bulguları teyit eder nitelikte sonuçlar elde edilmiştir. Bu kapsamda, sınır ötesi e-ticaret platformlarında satışa sunulan ürünlerden farklı kategorilerde temin edilen toplam 182 ürün incelenmiş; uygunsuz ürün oranı yüzde 81 olarak tespit edilmiştir.
Analiz sonuçları çerçevesinde, ilk etapta, uygunsuzluk oranının çok yüksek olduğu ve halk sağlığı açısından ciddi tehdit oluşturan oyuncaklar, ayakkabılar ve saraciye ürünleri 20 Ekim 2025 tarihli Genelge uyarınca, sipariş edilen eşyanın değerine bakılmaksızın ‘Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi’ kapsamı dışına çıkarılmıştı.
Söz konusu e-ticaret platformları üzerinden ülkemize giren ürünlerin, Türkiye’nin ürün güvenliği kriterlerine uygunluğu ve gerekli teknik düzenlemelere uyumu noktasında incelemeler devam etmiş ve vatandaşlarımızın güvenli ve sağlığa uygun ürünlere ulaşımını temin edecek ilave tedbirler alınması ihtiyacı olduğu değerlendirilmiştir.
Bu kapsamda uluslararası gelişmeler doğrultusunda ve ürün güvenliği ile ilgili ortaya çıkan riskleri bertaraf etmek üzere, ‘Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında Kararın’ muafiyetlerle ilgili kısmında yapılan değişiklik uyarınca, gerçek kişiler adına gelen kıymeti 30 Euro’ya kadar ticari miktar ve mahiyet arz etmeyen eşyanın Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi ile ithalatı sonlandırılarak bu ürünlerin bundan böyle mevzuatın genel hükümlerine göre normal ithalat prosedürleri çerçevesinde ithalatı mümkün kılınmıştır.
Yani, daha önce üç ürün grubu ile sınırlı olarak uygulanan düzenleme genişletilmiş olup, 1 Şubat 2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, yurt dışı e-ticaret platformları üzerinden satışı yapılan tüm ürünler bakımından, sipariş edilen eşyanın değerine bakılmaksızın “Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi” uygulamasına son verilmiştir.
Bununla birlikte, söz konusu tedbir politikası, yalnızca sınır ötesi e-ticaret platformlarına yönelik olup, anılan ürün gruplarının normal denetimlere tabi olmak şartıyla ithal edilmesine ilişkin bir sınırlama getirmemektedir.
Diğer taraftan, karar kapsamında, vatandaşlarımızın tedavi ve sağlık nedeniyle, sağlık kurumu raporu veya doktor reçetesine istinaden kullanmaları gereken ilaç ve takviye edici gıdalara ulaşmalarının engellenmemesini teminen, kıymeti 1.500 Euro’yu geçmemek üzere, söz konusu eşyanın posta ve hızlı kargo taşımacılığı yoluyla muafiyet hükümleri kapsamında getirilerek basitleştirilmiş gümrük prosedürlerine tabi tutulmasına imkân sağlanmıştır.
Ayrıca, inceleme, test ve analiz eşyası, üretici ve ihracatçı firmalarımızın ihtiyaç duyduğu numunelik eşya ve modeller, kitap ve benzeri basılı yayınlar, diplomatik eşya, yolcu eşyası, eğitim, bilim ve analiz eşyası gibi eşyanın Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi ile ithal edilebilmesi de mümkün kılınmaya devam edilmiştir.
Ticaret Bakanlığı olarak, başta çocuklarımız olmak üzere tüm vatandaşlarımızın güvenli ve sağlıklı ürünlere ulaşmalarını temin etmek ve tüketicilerimizi korumak amacıyla gerekli tüm tedbirleri almaya kararlılıkla devam edeceğiz. Diğer taraftan, Avrupa Birliği başta olmak üzere, ürün güvenliği uyumu içerisinde olduğumuz ve Gümrük Birliği içindeki ticaret ortaklarımıza yönelik de karşılıklı tercihli düzenleme tesis edilmesi için de çalışmalar sürdürülmektedir.

Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***