BASRİ DOĞAN | AMSTERDAM
Hollanda’da hükümet kurma çalışmaları devam devam ediyor. İnformateur Sybrand Buma bugün büyük parti liderlerini dinliyor. Dün küçük partilerle görüşen Buma, D66 ve CDA’nın açıkladığı, “Daha Güçlü Hollanda İçin Birlikte Çalışma” başlıklı planına diğer partilerin nasıl yaklaştığını anlamaya çalışıyor. Buma’nın raporunu 9 Aralık’ta tamamlaması bekleniyor. VVD’nin talebi ise ‘tamamen yeni bir metinle’ görüşmelere başlamak.
29 Ekim seçimlerinde birinci çıkan merkezci D66 ile Hristiyan demokrat CDA, iki haftayı aşan görüşmelerin ardından bir “pozitif gündem / formatiedocument” hazırlayıp kamuoyuna ve diğer partilere sundu. Bu belge; konut kredisi faiz indiriminin kademeli kaldırılması, yol kullanımına göre vergi (rekeningrijden), sığınma başvurularının AB dışındaki merkezlerde değerlendirilmesi gibi tartışmalı başlıklar içeriyor.
Informateur Sybrand Buma şimdi, bu metni temel alarak tüm parti liderleriyle tek tek görüşüyor; hedef D66–CDA etrafında bir koalisyon çekirdeği kurmak. VVD ve JA21 masaya oturmaya “istekli” olduklarını söylese de özellikle VVD, Yeşil Sol-İşçi (GroenLinks-PvdA) ile koalisyona hâlâ kapalı duruyor.
Bu nedenle en güçlü ihtimallerden biri, D66–CDA–VVD ekseninde ama dışarıdan destekli ya da azınlık niteliğinde bir hükümet; JA21 lideri ise “VVD olmadan kabine olmaz” diyerek sağ blok baskısını sürdürüyor.
Son anketler, D66–CDA planlarının özellikle D66, CDA ve GroenLinks-PvdA seçmeni arasında olumlu karşılandığını, ancak VVD ve JA21 seçmeninin daha bölünmüş olduğunu gösteriyor; süreç ilerliyor ama hâlâ net bir koalisyon formülü çıkmış değil.
Kısacası, D66 ve CDA’nın hazırladığı hükümet programı etrafında yeni kabinenin iskeleti şekilleniyor, ancak VVD’nin tercihleri ve olası azınlık hükümeti senaryoları nedeniyle, bugün itibarıyla ortada imzaya hazır bir koalisyon anlaşması henüz yok.
Dilan Yeşilgöz
Yeşilgöz: Küçük değişikliklerle yol alamayız
VVD lideri Dilan Yeşilgöz, D66 ve CDA ile masaya oturmaları halinde mevcut metin üzerinden küçük değişiklikler yapmanın yeterli olmayacağını, “tamamen yeni bir metinle başlanması gerektiğini” söyledi. Yeşilgöz, GL-PvdA ile koalisyon kurmayacaklarını yinelerken, tercihlerinin “merkez sağ” bir hükümetten yana olduğunu belirtti.
VVD’nin favori kombinasyonu olan D66–CDA–VVD–JA21 seçeneği 75 sandalye ile ne tam bir çoğunluk ne de azınlık oluşturuyor. Ancak D66’nın bu formüle sıcak bakmadığı biliniyor.
GL-PvdA lideri Jesse Klaver, azınlık seçeneğine açıkça karşı çıktı. “Şimdi bir azınlık kabinesi tercih etmek kritik bir hata olur.” diyen Klaver, ülkenin güçlü reformlar için “istikrarlı bir çoğunluk hükümetine” ihtiyaç duyduğunu vurguladı. Klaver’e göre D66 ve CDA’nın “farklı bir siyaset yapma” sözü, VVD’nin GL-PvdA’yı dışlayan tutumuna uyum sağlamakla bağdaşmıyor.
JA21: “Planlar sağa çekilmeli”
JA21 lideri Joost Eerdmans, D66 ve CDA’nın sunduğu belgeyi “merkezden yazılmış bir temel” olarak gördüğünü, ancak bunun “sağa çekilmesi gerektiğini” söyledi.
Eerdmans, D66–CDA–VVD–JA21 formülüne sıcak baksa da 75 sandalyeli bu seçeneğin çoğunluk sağlamadığını kabul ediyor ve azınlık hükümetine destek vermeye yanaşmıyor.
Günün ilerleyen saatlerinde Buma, GL-PvdA, VVD ve PVV liderlerini de ağırlıyor. Şu ana kadar gelen açıklamalardan öne çıkan başlıklar:
• BBB lideri Caroline van der Plas, çoğunluk hükümetini tercih ediyor ancak koalisyona girme konusunda istekli değil.
• FvD lideri De Vos, D66–CDA planlarını “mevcut politikanın devamı” olarak gördüğünü söyledi.
• PvdD lideri Ouwehand, iklim ve doğa politikalarında “çok daha ileri adımlar” gerektiğini belirtti.
• Denk lideri Van Baarle, asiel ve eşitsizlik konusunda ciddi endişeleri olduğunu ifade etti.
• ChristenUnie lideri Bikker, D66’nın hassas etik konulardaki tutumuna dikkat çekti ve “kırmızı çizgiler” hatırlatıldı.
• 50Plus, azınlık hükümetine sıcak bakıyor ve konu bazlı destek verebileceğini belirtiyor.
• SP, muhalefette kalacağını ve “sert muhalefet” yapacağını açıkladı.
• SGP, merkez sağ bir çoğunluk kabinesi isterken, aile, etik ve özgürlükler konularının kırmızı çizgileri olduğunu belirtiyor.
• Volt, önce “geniş tabanlı bir çoğunluk hükümetinin tamamen rafa kaldırılıp kaldırılmadığını” görmek istiyor.
Süreç nasıl devam edecek?
Tüm parti liderlerini dinledikten sonra informateur Buma, D66 lideri Jetten ve CDA lideri Bontenbal ile yeniden değerlendirmelerde bulunacak. Mevcut tabloya göre hem sağdan hem soldan çeşitli kombinasyonlar mümkün görünse de hiçbir formül net bir çoğunluk sağlamıyor. Koalisyon süreci, partilerin karşılıklı kırmızı çizgileri ve tercihleri nedeniyle oldukça zorlu ilerliyor.
Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***
