Trump’tan “NATO’ya giriş söz konusu değil” çıkışı

ABD Başkanı Donald Trump, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’nin “isterse” Rusya ile savaşı sona erdirebileceğini ancak barış anlaşmasının parçası olarak Ukrayna’nın NATO’ya girmesinin söz konusu olmayacağını söyledi.

Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski, bugün ABD’nin başkent Washington’ta Başkan Trump’la görüşecek. Trump, 15 Ağustos’ta Alaska’da Rus lider Vladimir Putin’le bir araya gelmiş ve ikilinin görüşmesinden Rusya-Ukrayna savaşının sona erdirilmesine ilişkin somut bir karar çıkmamıştı. Ancak Trump, ateşkes talebinden vazgeçerek kalıcı bir barış anlaşması çağrısında bulundu.

Kırım için Obama göndermesi

ABD Başkanı, Zelenski’nin Washington ziyaretinden saatler önce Moskova’nın 2014 yılında ilhak ettiği Kırım’ın “geri alınamayacağını” söyledi.

Trump, dün gece Truth Social platformundan bir paylaşım yaparak “Ukrayna Cumhurbaşkanı Zelenski, isterse Rusya ile savaşı neredeyse anında sona erdirebilir ya da savaşmaya devam edebilir,” dedi ve “Nasıl başladığını hatırlayın. Obama’nın Kırım’ı geri vermesi (12 yıl önce, tek bir kurşun bile atılmadan!) ve UKRAYNA’NIN NATO’YA GİRMEMESİ. Bazı şeyler asla değişmez!!!” diye ekledi.

NATO’nun 5. maddesine benzer bir güvenlik garantisi

Diplomatik kaynaklar, Trump’ın Ukrayna liderini şartları kabul etmeye zorlayabileceğinden endişe duyduklarını belirtiyor.

Ancak ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, BBC’nin ABD’deki ortağı CBS’ye verdiği demeçte, Zelenski’nin Trump tarafından barış anlaşmasını kabul etmeye zorlanabileceğine dair herhangi bir iddiayı “aptalca bir medya söylemi” olarak nitelendirdi.

Trump’ın şubat ayında Zelenski’yi Washington’da ağırlarken azarlaması ve “Üçüncü Dünya Savaşı çıkarma kumarı oynamakla” suçlaması Washington-Kiev ilişkilerini önemli ölçüde zedelemişti.

Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff, cuma günü Trump ve Putin’in Ukrayna’ya yönelik güçlü güvenlik garantileri konusunda anlaşmaya vardığını söylemiş; söz konusu anlaşmanın NATO benzeri bir savunma anlaşması olabileceğini söylemişti.

Witkoff pazar günü CNN’e verdiği demeçte, “Aşağıdaki tavizi elde etmeyi başardık: ABD, Ukrayna’nın NATO’ya katılmak istemesinin gerçek nedenlerinden biri olan 5. madde benzeri koruma sunabilir” dedi.

5. madde, 32 üyeli transatlantik askerî ittifakın merkezinde yer alan ve üyelerinin saldırı altındaki bir müttefikini savunacağını belirten ilke.

Witkoff ayrıca CNN’e, Rusya’nın Ukrayna’nın beş tartışmalı bölgesi konusunda “bazı tavizler” verdiğini söyledi.

Washington’a lider akını

Bugün Zelenski’nin Washington ziyaretine NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, Alman Şansölye Friedrich Merz, Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb ve Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de katılacak.

Ancak liderlerden hangilerinin Washington’a bizzat giderek görüşmelere katılacağı belirsizliğini koruyor.