Mazlum Abdi: Ademi merkeziyetçi Suriye ile herkes kazanır

HABER MERKEZİ – Hem uluslararsı güçler hem de Suriye Geçici Hükümeti ile görüş ve müzakerelerinin sürdüğünü belirten QSD Genel Komutanı Mazlum Abdi, Ademi merkeziyetçi bir Suriye anlaşmasıyla her iki tarafında kazanımı olacağını söyledi. 

Suriye Demokratik Güçleri (QSD) Genel Komutanı Mazlum Abdi’nin Yeni Yaşam gazetesine verdiği söyleşinin ikinci bölümü yayınlandı. Gazeteden Mehmet Ali Çelebi ve Cihan Doğan’a konuşan Abdi, Paris’te ertelenen toplantı, Suriye Geçici Hükümeti ile yaptıkları görüşme ve müzakere ve Suriye’nin nasıl kazanabileceği üzerine soruları yanıtladı. 

Kuzey ve Doğu Suriye’de Kürt birliğine dair yapılan konferansa ilişkin konuşan Abdi, “Kürtler ve özel olarak Rojava Kürdistan için Kürt Birlik Konferansı’nın düzenlenmesinin tarihi bir adım olduğunu söyleyebilirim. Suriye’deki Kürt hareketinin ortaya çıkışından bu yana ilk kez, tüm Kürt partileri, figürleri bir araya gelerek, tek bir siyasi vizyon ve program üzerinde anlaştılar. Bu gerçekten tarihi bir şey. Konferans sonucunda, Kürtler adına Şam ile bir görüşme yapmak üzere 10 kişilik bir heyet oluşturuldu. Bu henüz uygulamaya konulmadı. Uygulanmamasının sebebi Şam’ın bunu kabul etmemesi veya bizim buna hazır olmamamız değil. Uygulanmamasının sebebi şu anda iki heyetin bulunması. Bir heyet Şam’la askeri ve idari konularda görüşüyor. Doğrudan Kürtleri ilgilendiren konulara odaklanmıyor, Suriye’nin tüm bileşenlerini ilgilendiren konulara odaklanıyor. Bu heyette Araplar, Süryaniler ve Kürtler var. 10 Mart Anlaşmasını pratiğe geçirmek istiyorlar. Henüz bu görüşmeler kendi yollarına sistematik bir şekilde girmedi. Hâlâ müzakere düzeyinde. 

GÖRÜŞME VE MÜZAKERE SÜRÜYOR

Öncelikle askeriye ve güvenlik konuları gibi acil konuların ele alınması gerekiyor. Kürt meselesi de bunun bir parçası. Öncelikle genel konularda bazı adımlar atılmalı ve ardından Kürt sorunları da dahil edilmeli. Şimdi müzakerelerimizde bir ilerleme olmasını bekliyoruz, ardından Kürt heyeti Kürtler adına Şam’a gidecek. 10 Mart Anlaşması’nın 2. maddesi Kürt halkının haklarıyla ilgilidir. Kürt halkının hakları Suriye Anayasası’nda tanınmalıdır. Kürt heyeti bu konuya odaklanacaktır. Şu anda Kürt heyeti toplanıyor, hazırlıklar yapılıyor. Ancak genel durum nedeniyle anlaşamadığımız için Kürt meselesinde bir anlaşmaya varamadık. Bu genel çalışmalar tamamlandıktan sonra Kürt heyetinin Şam’la çalışmalarına başlayacağına inanıyorum. Oluşturulan bu Kürt heyetinin Rojava adına diplomatik çalışmalar da yürütebileceğini düşünüyorum. Kürt güçlerinin birliği olarak uluslararası güçlerle görüşmeler yapabilir. Kürt halkının ulusal ve uluslararası düzeyde birliğini güçlendirmek için Arap halkıyla görüşmeler yapabilir. Şu anda bunun için de hazırlıklar yapılıyor” dedi. 

ŞAM VE ÜRDÜN TOPLANTISI

Şam’da 9 Temmuz’da Kuzey ve Doğu Suriye heyeti, HTŞ heyeti, ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi Thomas Barrack ve Fransa Büyükelçilerinden Jean-Baptiste Faivre görüşmesi ve  QSD’nin 19 Temmuz’da Ürdün’de yapılan toplantılara işaret eden Abdi şöyle devam etti:  “Şam’da gerçekleşen, toplantı, güven artırıcı adımlar olarak adlandırılan pratik adımlar üzerinde bir anlaşmaya varmayı amaçlıyordu. Daha sonra müzakerelerin ilgili devletlerin katılımıyla resmi bir şekilde yürütüleceği açıklanacaktı. Maalesef başarısız oldu. Birçok konuda anlaştık. Ama bazı konularda, toplantımızın gündeminde olmadığı için, hazırlık yapmadık, iki taraf da görüşlerinde anlaşamadı. Ve konu başka toplantılara ertelendi. O toplantıda ulaşmak istediğimiz hedef gerçekleşmediği için o toplantının hedefini bir sonraki toplantıya bıraktık. Sonrasında Amman’da Thomas Barrack ile bir görüşmemiz oldu, olumlu bir görüşmeydi. Sayın Thomas Barrack’ın meseleyi hayata geçirmenin kolay olmadığını anladığını düşünüyorum. Zamana ihtiyaç var, çok ciddi sorunlardır, kolay değildir. Suriye’nin tek elden yönetilemeyeceğini de anlamış durumda. Dürzi meselesinden, Alevi meselesinden, Kürt meselesinden sonra, merkezi olmayan bir Suriye olması gerektiği sonucuna vardığını umuyorum.

ADEMİ MERKEZİYETÇİ BİR SURİYE

14 yıllık iç savaşın ardından Suriye’nin eski haline dönmesi imkânsız. Baas rejiminin dönemindeki gibi merkezi ve totaliter olmaz. Çünkü iç savaşın çıkmasına yol açan temel sebep merkezi sistemdi. Suriye’deki sorunlar bireylerde değil, sistemdeydi. Şimdi, Suriye sorununu böyle bir temelde çözebilmemiz için, ademimerkeziyetçi bir Suriye olmalı. Tüm siyasi ve kültürel grupların kendilerini yönetme hakkı olmalı ve Suriye’deki tüm iller yerel yönetimler aracılığıyla kendilerini yönetebilmelidir. Suriye adı Baas döneminden bu yana Suriye Arap Cumhuriyeti’dir. Bu ad Suriye’nin gerçekliğini yansıtmamaktadır. Arap kelimesi kaldırılmalıdır. Suriye yalnızca Araplara ait değildir. Tüm gruplara aittir. Suriye’de böyle köklü değişiklikler yapılmalı. Bunlar yapılmazsa zor olacaktır.  BAAS rejiminin çöküşünden sonra 8 aylık süreç Suriye’nin kolay birlik olmayacağını göstermiştir. Suriye’deki tüm halklar anlaşmalılar, tüm grupların hakları Anayasada korunmalı ve ademi merkeziyetçi bir Suriye kurulmalıdır ki bu şekilde uluslararası topluma geri dönebilsin. Güçlü bir Suriye, güçlü bir ülke olarak ortaya çıkabilsin.”

PARİS TOPLANTISI NEDEN ERTELENDİ?

Paris’te ertelenen toplantıya dair de konuşan Abdi şunları söyledi: “Toplantı ayın 25’inde yapılması planlanıyordu. İngilizler, Fransızlar, Amerikalılar, biz ve Suriye hükümeti. Toplantı için hazırlıklar yapılmıştı ve hazırlıklar tamamlanmıştı. Ancak son dakikada ertelendi. Sonra Fransız Dışişleri Bakanı Barrot beni aradı ve konuştuk. Amerikan Büyükelçisi Barrack da aradı ve üzüntülerini dile getirip hazır olduğumuz için teşekkür etti. Bu toplantıya hazırlıklıydık. Suriye hükümetinin Süveyda meselesiyle ilgilendikleri için bu toplantıyı ertelemelerini istediği söylendi. Ancak toplantının tekrar yapılması konusunda ısrar ettiler. Suriye geçiş hükümetinin bu toplantıya hazır olmadığına inanıyorum. Bunun nedenini bilmiyorum, kendileri açıklamalılar. Hazır değillerdi çünkü Şeybani Paris’e gelmişti. Ama bu toplantıya hazır değillerdi. İsrail ve Amerika ile sorunlarını kendi aralarında çözmek için masaya oturdular. Şimdi toplantı hazırlıkları devam ediyor ve toplantı yapılacak.

‘ANLAŞIRSAK KAZANIRIZ’

Şu anda Suriye’de iki güç var. Biri Şam Hükümeti güçleri, diğeri Suriye Demokratik Güçleri. Bu iki güç bir araya gelirse bir anlaşmaya varılır. Dış devletler düzeyinde de Suriye’ye yaptırım uygulayan Avrupa ve ABD gibi devletlerin söz hakkı var. ABD’nin alacağı kararların diğer güçler tarafından da dikkate alınacağına inanıyorum. Şu anda hem bizi hem de Şam hükümetini etkileyen güçlü bir uluslararası irade var. Sahada iki güç daha var: SDG ve HTŞ. Eğer anlaşırsak kazanırız. Yine niyete bağlı. Şimdi, Şam hükümeti de Baas hükümeti gibi zaman kazanmak ister ve hakiki bir entegrasyon için doğru adımlar atmazsa, bu çabalar başarılı olmayacaktır. Ancak mevcut durumda, bu çabaların başarıya ulaşmasını sağlayan koşullar ve şartlar daha da fazladır. Çünkü Suriye’nin doğal haline dönmesi gerekiyor ve yaptırımların üzerinden kalkması gerekiyor. Devletlerle entegrasyon için koşullar belirlendi. Şam hükümetinin de bu sürecin başarılı olmasını istediğine inanıyorum, biz de istiyoruz. Bu sürecin başarıya ulaşma şansı daha fazladır.”