Emtia piyasalarındaki fiyatlamalarda geçen hafta jeopolitik gelişmeler ve ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz indirimi beklentilerine ilişkin haber akışları etkili oldu.
Tamamlanan haftada, yatırımcıların odağında yer alan Jackson Hole Ekonomi Politikası Sempozyumu’nda konuşan Fed Başkanı Jerome Powell, faiz indirimine kapı aralayarak, “Politikanın kısıtlayıcı bölgede olmasıyla birlikte temel görünüm ve değişen risk dengesi, politika duruşumuzu ayarlamamızı gerektirebilir ” ifadelerini kullandı.
Powell, kısa vadede enflasyona yönelik risklerin yukarı yönlü, istihdama yönelik risklerin ise aşağı yönlü olduğunu belirtti.
Para politikasının önceden belirlenmiş bir rotada olmadığını yineleyen Powell, Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) üyelerinin kararlarını yalnızca verileri ve bunların ekonomik görünüm ile risk dengesi üzerindeki etkilerini değerlendirerek alacaklarını vurguladı.
Söz konusu açıklamalar sonrası para piyasalarındaki fiyatlamalarda, eylül toplantısında Fed’in faiz indirimine gitme ihtimali yüzde 75 olurken, yıl sonuna kadar toplamda iki faiz indirim beklentisi korunuyor.
Analistler, bu hafta açıklanacak ve Fed’in enflasyon göstergesi olarak dikkate aldığı çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi verilerinden alınacak sinyallerin, bankanın faiz indirimi beklentileri üzerinde etkili olacağını dile getirdi.
Bununla birlikte, Fed Başkanı Powell’ın faiz indirimine kapı aralayan konuşmasının reel faiz beklentilerini azaltarak dolar endeksini baskıladığını belirten analistler, bu gelişmenin faiz getirisi olmayan yatırım araçlarına yönelişi artırabileceğini ve değerli metaller başta olmak üzere emtia fiyatlarına pozitif yansıyabileceğini ifade etti.
Jeopolitik tarafta ise Rusya ve Ukrayna arasındaki barış sürecinin yatırımcıların odağında kalmaya devam etmesine ilişkin analistler, tarafların sürecin tıkanmasından birbirlerini sorumlu tutmasının, barış beklentileriyle oluşan fiyat hareketlerini törpüleyebileceğini aktardı.
Söz konusu gelişmelerin ardından ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi haftayı yüzde 4,26 seviyesinde tamamlarken, dolar endeksi yüzde 0,1 azalışla 97,7’ye indi.
Gümüş altını geride bıraktı
Değerli metaller, Fed Başkanı Jerome Powell’ın Jackson Hole Ekonomi Politikası Sempozyumu’ndaki konuşmasının ardından güçlenen faiz indirimi beklentileriyle haftayı pozitif bir seyirle tamamlarken, gümüşün yılbaşından bu yana kaydettiği kazanç altını geride bıraktı.
Gümüş fiyatları, Fed’in faiz indirimine yönelik beklentiler, spot piyasadaki daralma sinyalleri ve yatırımcıların altına alternatiflere yönelmesiyle altından daha güçlü bir yükseliş kaydederken, altın/gümüş rasyosu 9 Aralık 2024 haftasından bu yana en düşük kapanışını gerçekleştirerek 86,7 seviyesinden haftayı tamamladı.
Hem kıymetli hem de endüstriyel bir metal olan gümüş, tamamlanan haftada yılbaşından bu yana yüzde 34,6 değer kazanarak, altının yüzde 28,5’lik yükselişini geride bıraktı.
Analistler, yapısal piyasa açığının beşinci yılına yaklaşan gümüşte endüstriyel talebin güçlü seyrini koruduğunu, yatırımcılar açısından ise altına göre daha uygun fiyatlı bir alternatif olarak talebin kazandığı ivmeyi koruyabileceğini belirtti.
Bu gelişmelerle değerli metallerde, ons bazında fiyatlar, gümüşte yüzde 2,3, platinde yüzde 1,8, altında ve paladyumda yüzde 1,1 yükseldi.
Baz metallerde Çin baskısı
Baz metallerde, tamamlanan haftada Fed’den gelen güvercin mesajlar ve Çin talebine ilişkin haber akışı fiyatlamalar üzerinde etkili oldu.
Çin’in temmuz ayındaki işlenmemiş alüminyum ve ürünleri ithalatı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 38,2 arttı.
Gümrük Genel İdaresi verilerine göre, dünyanın en büyük hafif metal tüketicisi olan ülke geçen ay 360 bin ton işlenmemiş alüminyum ve ürünleri ithal etti.
Analistler, Fed’in güvercin duruşunun dolar endeksi üzerindeki baskı aracılığıyla bakır fiyatlarını destekleyebileceğini, Çin’de ise zayıf sanayi üretimi verileri sonrası 1 ve 5 yıllık kredi faiz oranlarının (LPR) da sabit tutulmasıyla baz metallere yönelik iştahı sınırlayabileceğini belirtti.
Bu gelişmelerle baz metallerde tezgah üstü piyasada bu hafta fiyatlar libre bazında bakırda yüzde 0,5, nikelde yüzde 1,3 değer kaybederken, alüminyumda ve kurşunda yüzde 0,7, çinkoda yüzde 0,4 değer kazandı.
Petrol fiyatlarına jeopolitik destek
Tamamlanan haftada petrol fiyatlamalarında jeopolitik gelişmeler etkili olurken, Rusya ve Ukrayna’nın barış sürecinin tıkanmasından birbirlerini sorumlu tutması ve ABD verilerinin dünyanın en büyük petrol tüketicisinde güçlü talep sinyalleri vermesi fiyatları yukarı taşıdı.
Ukrayna’da barışa giden yol belirsizliğini korurken, yatırımcılar ABD Başkanı Donald Trump’ın Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşı diplomatik yollarla sona erdireceği beklentisiyle son iki haftadır yaşanan satış dalgasının ardından temkinli hareket etti.
Ukrayna ordusu, Rusya’nın Avrupa’ya giden Druzhba petrol boru hattının kritik bir parçası olan Unecha petrol pompalama istasyonunu yeniden vurdu.
Petrol fiyatları, ABD ham petrol stoklarının geçen hafta beklentilerin üzerinde azalmasıyla da desteklendi.
ABD Enerji Enformasyon İdaresi’ne göre, 15 Ağustos’ta sona eren haftada ABD ham petrol stokları 6 milyon varil azalırken, analistlerin beklentisi 1,8 milyon varillik düşüş yönündeydi.
Doğal gaz tarafında ise fiyatlar, talep düşüşüyle geriledi. Cheniere’in Sabine Pass ve Sempra’nın Cameron LNG terminallerinde yaşanan teknik aksaklıklar tüketimi azalttı, ülke genelindeki talep de düşüş gösterdi.
Bu gelişmelerle, Brent petrolün varil fiyatı yüzde 2,36 artarken, New York Ticaret Borsası’nda işlem gören doğal gazın İngiliz termal birimi (MMBtu) cinsinden fiyatı da yüzde 4 değer kaybetti.
Tarım emtia fiyatları karışık seyretti
Tamamlanan haftada tarım emtia fiyatlarında arz fazlası ve güçlü talep birlikte izlendi.
Avustralya buğday üretim tahmininin 34 milyon tona çıkarılması rekor seviyelere işaret ederken, Karadeniz Bölgesi’nde süren kuraklık ve Mısır’ın acil buğday alımları piyasalardaki fiyatlamaları destekledi.
Soya fasulyesinde ise ABD’de rekor işleme hacmi ve sıkı stoklar talebin güçlü seyrettiğini gösterdi.
Bu gelişmelerle, bu hafta Chicago Ticaret Borsası’nda kile başına fiyatlar pirinçte yüzde 9,2 değer kaybederken, soya fasulyesinde yüzde 1,5, buğdayda yüzde 0,1 ve mısırda yüzde 1,6 arttı.
Kahve fiyatlamalarında, ABD’nin Brezilya’ya uygulamaya başladığı yüzde 50’lik gümrük vergisi etkisini sürdürürken, Brezilya’nın 2025 mahsulünün beklenenden yüzde 10 düşük gerçekleşmesi ve ağustos başındaki don olaylarının gelecek yılın rekoltesini olumsuz etkileyebileceği endişesi de yükselişi destekledi.
Bununla birlikte analistler, piyasalardaki belirsizlik ve arz düşüşünün fonları spekülatif alımlara teşvik ettiğini belirtti.
ABD’de faaliyet gösteren emtia borsası Intercontinental Exchange’te libre bazında fiyatlar, kahvede yüzde 13,1 ve pamukta yüzde 1,3 artarken, şekerde yatay seyretti. Kakaonun ton başına fiyatı ise haftayı yüzde 5,4 azalışla tamamladı. (AA)
