2 dizinden protezli tutsağın tahliyesi ‘spor yapmadığı’ için ertelendi

İSTANBUL – İki dizinden protezli 68 yaşındaki Delal Tekdemir’in tahliyesi “spor faaliyetlerine katılmadığı” ve üniversite mezunu olmasına rağmen hiç açılmamış olan “okuma-yazma kursuna katılmadığı” için tahliyesi ertelendi.

İstanbul Bakırköy Kadın Cezaevi’nde tutulan Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (HDP) Bazîd Belediye eski Eşbaşkanı Delal Tekdemir, Türkan Karadaşlı ve Mekiye Sönük’ün tahliyeleri farklı tarihlerde ertelendi. “Örgüt üyesi olmak” iddiasıyla verilen hapis cezasının infazı 23 Haziran’da tamamlayan Delal Tekdemir, İdare ve Gözlem Kurulu kararıyla, “iyi halli” olmadığı iddiasıyla tahliyesi 4 ay ertelendi. Delal Tekdemir’in “İyi halli” olmama durumunun gösterilen gerekçeler ise kararların keyfiliğini gözler önüne serdi. Üniversite mezunu olan Delal Tekdemir’in tahliyesinin ertelenmesine hiç açılmayan “okuma-yazma kursuna katılmaması” ve iki bacağında protez bulunmasına rağmen “spor faaliyetlerine iştirak etmediği” gerekçe gösterildi. 25 Ekim’de yeniden tahliyesi değerlendirilecek Delal Tekdemir hakkındaki karara karşı avukatı itirazda bulundu. 

PİŞMANLIK DAYATMASI 

Tutsaklardan Türkan Karadaşlı ise 8 Temmuz 2025’te tahliye olması gerekirken, kurul kararı ile tahliyesi 17 Ekim’e ertelendi. Kurula çıkarılmadan verilen kararda, infaz erteleme gerekçesi olarak Türkan Karadaşlı’nın Rıfat Ilgaz İlçe Halk Kütüphanesi’nden kitap talep etmemiş olması gösterildi. 11 Temmuz’da tahliye olması gereken Mekiye Sönük ise “pişmanlık sorusuna tepkisel yanıt verdiği”, “suç hakkında konuşmak istemediği” ve “aile fertlerinin cezaevi öyküsüne sahip olduğu” gibi gerekçelerle kurul tarafından tahliyesi 24 Ekim’e ertelendi. 

Tahliyesi ertelenen tutsakların avukatı Özgürlük İçin Hukukçular Derneği (ÖHD) üyesi Çağla Leyla Kaya, 2 dizinden protezli olan müvekkili Delal Tekdemir’in kurula dahi çıkarılmadan tahliyesinin ertelendiğini söyledi. Çağla Leyla Kaya, “Kurul bu gerekçelerle iyi halli olmadığını gerekçe göstererek infazı  erteledi. Ancak lisans mezunu ve öğretmen olan Delal Tekdemir’in ertelenme gerekçesi okuma-yazma kursuna katılmadığı ve 2 dizinde protez bulunmasına rağmen spor faaliyetlerine katılmaması gösteriliyor. Tamamen soyut ifadelerle Delal Tekdemir’in kurul karşısına çıkmaksızın tahliyesi ertelendi” diye konuştu. 

‘HAKLARINI İYİ NİYETLE KULLANMAMA’ İDDİASI

“Örgüte üye olmak” iddiasına 28 Ocak 2022’de cezaevine giren Türkan Karadaşlı’nın da “haklarını iyi niyetle kullanmamak” nedeniyle tahliyesinin ertelendiğini vurgulayan Çağla Leyla Kaya, “Kütüphaneden faydalanmadığına yönelik gerekçe sunuluyor. Ancak tutsaklar kütüphaneden kitap talep ettiğinde, kütüphanede talep edilen kitaplar bulunmadığından kütüphane tarafından çoğu zaman kitaplar için karşılık sağlanmıyor. Tutsakların istediği bazı kitaplara yasaklı deniliyor, ama bahsedilen yayınevi faaliyetlerine devam ediyor. Biz dışarıda rahatlıkla ulaşabiliyoruz. Türkan Karadaşlı, kitap okumadığı gerekçesiyle tahliyesi ertelenenler arasında” ifadelerini kullandı. 

PİŞMANLIK DAYATMASI

“Örgüte bilerek isteyerek yardım” etmeden hapis cezası verilen Mekiye Sönük’ün de soyut gerekçelerle tahliyesi ertelendiğini kaydeden Çağla Leyla Kaya, “Örgütlü koğuşta kalmaya devam ediyorsun, ‘pişman mısın?’ gibi sorular sorulmuş. Kişinin kanaatini açıklamaya yönelik bir zorlamaya gidilemeyeceği anayasada korunmuşken idare bu şekilde yaklaşıyor ve Mekiye Sönük de susma hakkını kullanıyor. ‘Örgütlü koğuşta kalıyorsun’ denilmesinin hiçbir gerekçesi yok. Örgütlü suçlardan yargılananlar örgütlü koğuşlarda kalıyor. Uygulamada da bu şekilde ilerliyor. Dolayısıyla buradaki kasıt nedir, tam olarak anlaşılmamıştır” şeklinde konuştu. 

DİSİPLİN CEZALARI

Aynı cezaevinde 2024’e 30 kişiye hücre cezası verildiğini hatırlatan Çağla Leyla Kaya, son olarak Silva Rashid, Süreyya Bulut, Dilan Kutlu, Nibel Genç, Dilek Öz, Dilan Turan, Eylem Özer, Zelal Kılıç’ın aldıkları disiplin cezaları nedeniyle kurul tarafından değerlendirilmeye alınmadığını söyledi. Disiplin cezalarının infazının zamanın tahliye ertelemeye göre ayarlandığını dile getiren Çağla Leyla Kaya, “Hücre cezası, İnfaz Kanunu 48’e göre derhal uygulanması gereken bir ceza türüdür. Silva Raşit ve Süreyya Bulut, 11 günlük hücre cezası almıştı ancak 53 gün sonra cezaları infaz edildi. 53 gün sonra infaz edildikten sonra bir hesaplamaya gidiliyor. Çünkü şartlı tahliye için değerlendirme yapıldığında kanun bir yıllık bir süre öngörüyor. Ama burada 53 günlük bir açık söz konusudur” diye belirtti. 

YAŞANAN SAĞLIK HAKKI İHLALLERİ

Cezaevinin asli doktorunun hastaları revire kabul etmediğini, koğuşa gönderdiği bir görevli ile şikayetleri aldığını, ancak o izne çıktığında tutsakların revire çıkabildiğini belirten Çağla Leyla Kaya, 7-8 aydır tutsakların revire çıkarılmadığını söyledi. Hastane sevkleri yapıldığı zaman gardiyanlar ve jandarmalarda yaka kamerası taktığını, hastane sevkleri kelepçeli bir şekilde gerçekleştiğini belirten Çağla Leyla Kaya, şöyle devam etti: “Gardiyan ve jandarmalar muayene odasına, hasta ve doktorun mahrem ilişkisi nedeniyle muayene odasına girmemesi gerekirken doktora yönlendirme yapılıyor. Bu ihlaller karşı Sağlık Bakanlığı’na bildirimde bulunuldu ancak Bakanlığın incelemesi sonucunda muayene olduğu belirtilerek, tutsakların şikayetlerinin reddedildi.”

Çağla Leyla Kaya, bir an önce ihlallere yol açan uygulamaların sonlandırılması ve tahliyelerin gerçekleştirilmesini istediklerini belirtti. 

MA / Melik Çelik