NATO Zirvesi: Üyeler savunma harcamalarını yüzde 5’e çıkarmaya hazır

AFP

Basri Doğan | Amsterdam, TR724

Lahey’de bu hafta düzenlenecek NATO Zirvesi öncesi tarihî bir uzlaşma sağlandı. NATO’ya üye 32 ülke, savunma harcamalarının gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYİH) yüzde 5’ine çıkarılmasını öngören yeni hedef üzerinde sözlü mutabakata vardı. Anlaşma, zirvenin en önemli çıktılarından biri olarak değerlendiriliyor. Güvenlik önlemleri en üst düzeye çıkarılırken, binlerce kişi NATO karşıtı protestolara katıldı.

Savunma harcamalarının artırılması önerisi, başta İspanya olmak üzere bazı ülkelerce uzun süredir temkinli karşılanıyordu. Ancak NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin sunduğu diplomatik metin değişikliğiyle uzlaşı sağlandı.

Orijinal metindeki “Biz taahhüt ediyoruz” ifadesi, İspanya’nın talebiyle “Müttefik ülkeler taahhüt ediyor” şeklinde daha yumuşak bir dille değiştirildi. Bu esneklik, özellikle düşük savunma bütçesine sahip ülkelerin onay vermesini kolaylaştırdı.

Ayrıca ABD ile varılan uzlaşıya göre, yüzde 5’lik savunma harcamalarının yalnızca yüzde 3,5’i doğrudan askeri faaliyetlere, kalan yüzde 1,5’i ise altyapı, siber güvenlik, lojistik ve savunma sanayine ayrılabilecek. Bu formül, ABD’nin talepleriyle Avrupa’daki ekonomik hassasiyetler arasında denge sağladı.

NATO üyesi ülkeler savunma harcamalarını yüzde 5’e çıkarıyor

Hollanda’nın ev sahipliği yapacağı kritik #NATO Zirvesi’ni #TR724 yerinde izliyor

Basri Doğan | Laheyhttps://t.co/lO5WQtvDTB pic.twitter.com/RiIVN1BYtP

— Tr724 (@tr724com) June 23, 2025

Trump’ın Katılımı Belirsiz, Güvenlik En Üst Seviyeye Çıkarıldı

ABD Başkanı Donald Trump’ın zirveye katılması bekleniyor; ancak Washington’un İran’daki nükleer tesislere düzenlediği son hava saldırısı nedeniyle katılım henüz kesinleşmedi. Hollanda Başbakanı Dick Schoof, “Henüz bir iptal bildirimi almadık, Trump’ın geleceğini varsayıyoruz” açıklamasında bulundu.

Yaşanan gelişmeler ışığında Hollanda, güvenlik seviyesini en üst düzeye çıkardı. Özellikle Schiphol Havalimanı ile Lahey arasında yoğun askerî ve polis varlığı dikkat çekiyor.

Trafikte Kaos Bekleniyor: Ana Yollar Kapatıldı

Zirve nedeniyle A4, A5, A44 ve N44 başta olmak üzere birçok otoyol ulaşıma kapatıldı. Rijkswaterstaat, pazartesi öğleden sonra başlayıp çarşamba akşamına kadar sürecek “yoğun trafik” uyarısı yaptı. Yoğun saatlerde trafik hacminin üç katına çıkması bekleniyor.

Kapanan yollar; Den Haag, Wassenaar, Katwijk, Noordwijk, Haarlemmermeer, Leiden ve Rotterdam gibi kentleri de etkiliyor. Vatandaşlara toplu taşıma kullanmaları tavsiye edildi.

Malieveld Meydanı’nda Binlerce Kişilik NATO Protestosu

Lahey’de binlerce kişi Malieveld meydanında toplanarak NATO’yu protesto etti. Filistin bayrakları taşıyan göstericiler, ABD’nin İran’a yönelik saldırısını ve İsrail’e verilen desteği sert biçimde eleştirdi.

Barışçıl geçen yürüyüş, Vredespaleis (Barış Sarayı) önünde sona erdi. Protestocular, “NATO’nun değil halkların güvenliği”, “Savaş değil sosyal refah” sloganlarıyla savunma bütçelerinin silah yerine eğitim, sağlık ve çevreye ayrılması gerektiğini savundu.

Zirvenin Gündemi: Güvenlik, Teknoloji ve Küresel Tehditler

Çarşamba günü başlayacak NATO Zirvesi’nde şu başlıkların öne çıkması bekleniyor:

•Rusya-Ukrayna Savaşı: Ukrayna’ya desteğin sürdürülmesi, doğu kanadın güçlendirilmesi.

•Çin’in Etkisi: Asya-Pasifik bölgesindeki dengeler ve Çin’in teknolojik etkisi.

•Siber Güvenlik: Altyapıların korunması ve bilgi güvenliği stratejileri.

•Yapay Zeka ve Yeni Teknolojiler: Etik kodlar ve dijital dönüşüm.

•Orta Doğu: İran saldırısı sonrası bölgesel istikrar arayışları.

Zirve süresince liderlerin ikili görüşmeler yapması ve bazı savunma iş birliklerinin açıklanması bekleniyor.

Eşi Benzeri Görülmemiş Güvenlik Operasyonu: 32 bin Kişilik Görev Gücü

24-25 Haziran tarihlerinde düzenlenecek zirve, Hollanda’nın tarihindeki en büyük güvenlik ve lojistik organizasyonuna sahne olacak. Toplamda 27 bin polis ve 5 bin asker görevlendirilecek.

Amaç; siber saldırılar, casusluk, sabotaj ve kamu düzenini bozabilecek her türlü tehdidi önlemek.

Hollanda hükümeti, zirvenin “onurlu, güvenli, misafirperver ve kesintisiz” geçmesi için olağanüstü tedbirler aldığını açıkladı. Zirve boyunca binlerce delegenin güvenliği, geniş bir askerî ve sivil koordinasyonla sağlanacak.

‘Orange Shield’ Askerî Operasyonu ve Siber Tehdit Uyarısı

Operasyonun askerî ayağı “Orange Shield” kod adıyla yürütülüyor. 5.000 asker; F-35 savaş uçakları, hava savunma sistemleri, deniz filosu ve özel kuvvetlerle sahada olacak. İstihbarat, EYP imhası, özel eğitimli köpek timleri de görev alacak.

Ulusal Terörle Mücadele ve Güvenlik Koordinatörlüğü (NCTV), zirve süresince halkın ve medyanın dezenformasyon saldırılarına maruz kalabileceği uyarısında bulundu. Daha önce Litvanya ve ABD’deki benzer zirvelerde de bu tür dijital tehditler gündeme gelmişti.

Zirve Bütçesi İkiye Katlandı

Zirvenin toplam maliyetinin 183,4 milyon euro olacağı açıklandı. Bu rakam, önceden planlanan 95 milyon euronun neredeyse iki katı. Lahey Belediyesi, güvenlik tedbirlerinin şehir yaşamına minimum etkiyle uygulanacağını duyurdu.

Sonuç olarak, Lahey’deki NATO Zirvesi sadece askerî değil; diplomatik, teknolojik ve toplumsal etkileriyle de tarihî bir önem taşıyor. Gözler hem liderlerin vereceği kararlarda hem de sokağın sesinde olacak. NATO’nun geleceği bu hafta Hollanda’da şekilleniyor.

Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***