AKP, Cumhurbaşkanı’na TSK’daki teğmen ve albay rütbesi arasındaki askerleri ordudan ayırma yetkisi verilmesini öngören kanun maddesin, torba yasa teklifinden çıkartmıştı. Plan ve Bütçe Komisyonu’nda kabul edilen teklife göre, TSK’da rütbe karşılama oranlarında eksiklik veya fazlalık oluşması halinde personel ihtiyacının karşılanabilmesi amacıyla rütbe bekleme süreleri Cumhurbaşkanı kararıyla değiştirilebilecek.
Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde (KHK) Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda kabul edildi.
Teklifle, Anayasa Mahkemesinin 703 Sayılı KHK’nin bazı hükümlerini iptal etmesi dolayısıyla yasal düzenlemelere gidiliyor.
Buna göre, Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı teşkilatının Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği olarak değiştirilmesi dolayısıyla Harcırah Kanunu’na, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri ibareleri eklenecek.
Futbol ve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları Düzenlenmesi Hakkında Kanun’daki değişiklikle, bayiliklerin nerede kurulacağını ve sayısını tespit etmek, bayi müracaatlarını değerlendirerek uygun görülen kişilerle sözleşme işlemlerini yapmak ve ruhsatlarını düzenlemek, bayi listelerini sürekli izleyerek bayi sayılarındaki değişiklikleri takip ve tespit etmek, bayilik teşkilatının mevzuata uygun ve düzenli şekilde işlemesi için gerekli olan ve yönetmelikte öngörülecek veya Teşkilat Başkanı tarafından istenecek denetim ve kontrolleri yapmak görev ve yetkileri, Spor Müsabakalarına Dayalı Sabit İhtimalli ve Müşterek Bahis Oyunlarının Özel Hukuk Tüzel Kişilerine Yaptırılması Hakkında Kanun’un ilgili maddesi kapsamında Teşkilat Başkanlığınca kısmen veya tamamen özel hukuk tüzel kişilerine devredilebilecek veya mal ve hizmet satın alma yoluna gidilebilecek.
Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu’ndaki değişiklikle, çeşitli nedenlerle kuvvet komutanlıklarının rütbe karşılama oranlarında eksiklik veya fazlalık oluşması halinde personel ihtiyacının karşılanabilmesi amacıyla rütbe bekleme süreleri Cumhurbaşkanı kararıyla değiştirilebilecek.
Askeri Okullar, Askeri Öğrenciler, Askeri Fabrikalar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun’daki değişiklikle, Milli Savunma Bakanlığı tarafından gerçekleştirilen insani amaçlı mayın ve/veya patlamamış mühimmat temizliği faaliyetleri kapsamında kullanılmak üzere yurt dışından getirilecek her türlü araç, makine, teçhizat ve mayın aramak üzere eğitilmiş hayvanlar gümrük vergilerinden muaf olacak.
Yükseköğretim Kurulu üyeleri ile rektörlere yönelik düzenlemeler
Teklifle, Yükseköğretim Kanunu’nda düzenlemelere gidilecek. Bu kapsamda, Yükseköğretim Kurulu, Cumhurbaşkanınca, rektörlük ve öğretim üyeliğinde başarılı hizmet yapmış profesörlere öncelik vermek suretiyle seçilen 7, temayüz etmiş üst düzeydeki devlet görevlileri veya emeklileri arasından seçilen 7, Üniversitelerarası Kurulca, Kurul üyesi olmayan profesör öğretim üyelerinden seçilip Cumhurbaşkanı tarafından atanan 7 olmak üzere toplam 21 kişiden oluşacak. Üniversitelerarası Kurulca seçilenlerden bir ay içinde Cumhurbaşkanı tarafından atanmayanların yerine yeni adayların seçimleri iki hafta içinde yapılmadığı takdirde, Cumhurbaşkanınca doğrudan atama yapılacak. Kamu kurum ve kuruluşlarında görevli olanlardan üyeliğe seçilenlerin kurumlarıyla ilişkileri devam edecek.
Komisyonda kabul edilen önergeye göre, Yürütme Kuruluna katılacak diğer 6 üyenin 4’ü Cumhurbaşkanınca doğrudan seçilen, ikisi ise Üniversitelerarası Kurul tarafından seçilip Cumhurbaşkanınca atanan üyeler arasından Genel Kurul tarafından seçilecek.
Devlet ve vakıf üniversitelerine rektör, Cumhurbaşkanınca atanacak. Vakıflarca kurulan üniversitelerde rektör ataması, mütevelli heyetinin teklifi üzerine yapılacak. Rektör, üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü tüzel kişiliğini temsil edecek.
Yükseköğretim kurumlarında sözleşme ile görevlendirilecek yabancı uyruklu öğretim elemanı sayısı dolu öğretim elemanı kadrosu sayısının yüzde 2’sini geçemeyecek. Bu kapsamdaki yabancı uyruklu öğretim elemanının yükseköğretim kurumları itibarıyla dağılımı, isim, ücret ve sözleşme örneğinin vizesi, sözleşme süresinin uzatılması ve sona erdirilmesi, Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılacak.
Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı teşkilatının Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği olarak değiştirilmesi dolayısıyla Karayolları Trafik Kanunu’na Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri ibaresi eklenecek.
Ekonomik ve Sosyal Konseyin çalışma usul ve esasları
Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanunu’nda yapılan değişiklikle, Gençlik ve Spor Bakanlığının yurt dışında yürüteceği program, proje ve faaliyetlerin gerektirdiği koordinasyonun kurulan koordinasyon ofisleriyle sağlanması, bu ofislerin yurt hizmetlerinin yanında uluslararası gençlik ve spor faaliyetlerinde de etkin rol alması sebebiyle bu ofislerin kurulması ve bu kurumda çalışacak personelle ilgili düzenleme yapılıyor. Koordinasyon ofislerinin kurulacağı yerler, bunların çalışma usul ve esasları ile bu ofislerde görevlendirilecek personele ilişkin usul ve esaslar Cumhurbaşkanınca belirlenecek.
Ekonomik ve Sosyal Konseyin Kuruluşu, Çalışma Esas ve Yöntemleri Hakkında Kanun’da yapılan düzenlemeye göre, Ekonomik ve Sosyal Konsey’in üyeleri ile çalışma usul ve esasları Cumhurbaşkanı tarafından tespit edilecek.
Teklifle, Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nda yapılan değişiklikle, sendika ile konfederasyonların yangın, su baskını, deprem gibi doğal afet durumunda, gerektiğinde üyelik şartı aranmaksızın nakit mevcudunun yüzde 10’ununu aşmamak kaydıyla afete uğrayan bölgelerde konut, sağlık ve eğitim tesisleri yapılması amacıyla kamu yararına çalışan dernekler ve Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınan vakıflar ile kamu kurum ve kuruluşlarına ayni ve nakdi yardım yapabilmesi öngörülüyor.
Belediye ve köylerin kaldırılmasını düzenleyen hükümler
Cumhurbaşkanı kararıyla belediyelerin kurulmasına imkan tanıyan hükmün Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmesi nedeniyle Belediye Kanunu’nda düzenlemeye gidiliyor. Buna göre, belediye kurulmasına yönelik işlem dosyası valinin görüşüyle birlikte Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına gönderilecek ve o yerde belediye kurulabilecek.
Öte yandan yeni iskan nedeniyle oluşturulan ve nüfusu 5 bin ve üzerinde olan herhangi bir yerleşim yerinde belediye kurulabilecek.
Cumhurbaşkanı kararıyla belediye ve köylerin kaldırılmasını düzenleyen hükümlerin Anayasa Mahkemesince iptal edilmesi nedeniyle teklifle tüzel kişiliğin kaldırılmasına ilişkin usul kanuni güvenceye kavuşturuluyor. Buna göre, meskun sahası, bağlı olduğu il veya ilçe belediyesi ile nüfusu 50 bin ve üzerinde olan bir belediyenin sınırına, 5 bin metreden daha yakın duruma gelen belediye ve köylerin tüzel kişiliği; genel imar düzeni veya temel altyapı hizmetlerinin gerekli kılması durumunda kaldırılarak belediyeye katılacak. Nüfusu 2 binin altına düşen belediyeler köye dönüştürülecek.
Tüzel kişiliği kaldırılan belediye ve köylerdeki planlama süreçlerine ilişkin hüküm, Anayasa Mahkemesi’nin iptal gerekçesi doğrultusunda yeniden düzenlenerek uygulama birliğinin sağlanması amaçlanıyor. Birleşme, katılma veya tüzel kişiliğin kaldırılması sonucu tüzel kişiliği ilk mahalli idare seçimlerine kadar devam edecek olan belediye ve köylerde, birleşme ve katılma işleminin gerçekleştiği tarihten itibaren yeni nazım ve uygulama planı yapılmayacak; mevcut planlarda yapılması gereken zorunlu değişiklik ve her türlü imar uygulaması, katılınacak belediyenin uygun görüşü alınarak yapılacak.
Biyogüvenlik Kanunu’nda yapılan değişiklikle Biyogüvenlik Kurulu’nun görevlerinin Tarım ve Orman Bakanlığına devri sonrası oluşan boşluk gideriliyor. Mevzuatta Biyogüvenlik Kuruluna yapılmış olan atıflar, Cumhurbaşkanınca belirlenen kurul veya merciye yapılmış sayılacak.
Devlet Desteklerini İzleme ve Denetleme Kurulu’nun kapatılması sonrası, bu Kurula yapılan atıfların hangi makama yöneltileceğinin netleştirilmesi amacıyla Devlet Desteklerinin İzlenmesi ve Denetlenmesi Hakkında Kanun’da düzenlemeye gidiliyor. Buna göre, mevzuatta Devlet Desteklerini İzleme ve Denetleme Kuruluna yapılmış olan atıflar, Cumhurbaşkanınca belirlenen kurul veya merciye yapılmış sayılacak.
Yüce Divan yargılamalarına ilişkin düzenlemeler
Anayasa Mahkemesinin Yüce Divan yargılamasına ilişkin sürelere dair düzenlemenin KHK ile yapılamayacağına ilişkin hükmü doğrultusunda Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’da değişikliğe gidiliyor. Buna göre, Cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkındaki Yüce Divan yargılamaları 3 ay içinde tamamlanacak, yargılama bu süre içinde tamamlanamadığı takdirde ilave 3 aylık süre içinde kesin olarak tamamlanacak.
Yüce Divanda yargılanacak eski Bakanlar Kurulu üyeleri, askeri yüksek yargı mensupları ve Jandarma Genel Komutanı hakkındaki geçici madde, Anayasa Mahkemesi kararına uygun biçimde yeniden düzenleniyor. Buna göre, 9 Temmuz 2018’den önce görev yapmış Bakanlar Kurulu üyeleri, görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan’da yargılanacak. Kaldırılan Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi başkan ve üyeleri, başsavcıları ile Jandarma Genel Komutanı, 27 Nisan 2017’den önce görevleriyle ilgili işledikleri suçlardan dolayı Yüce Divanda yargılanacak. Bu üyelerin, ordu mensubu olmaktan doğan emeklilikle ilgili bütün hakları saklı kalacak. (AA)
