İrlanda hükümetinin, 2027 yılının “Avrupa Normanlar Yılı” olarak kutlanacağı kültürel programa katılma kararı ülkede kimlik ve tarih tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Bu karar, 12’nci yüzyılda adaya gelen Normanların mirasının nasıl hatırlanması gerektiği konusundaki eski ve derin ayrışmaları yeniden gün yüzüne çıkardı.
Normanlar, 1170 yılında İngiltere’nin Norman Kralı I. William’ın halefleri tarafından İrlanda’ya gönderilen askeri birliklerle ülkeye ayak basmıştı. Bu geliş, adanın yerli halkı olan Gaellerin büyük ölçüde topraklarını kaybetmesine ve İngiliz hakimiyetinin başlamasına neden olmuştu. Bu işgal süreci, yüzyıllar sonra İrlanda’nın bölünmesine ve Kuzey İrlanda’nın halen Birleşik Krallık’a bağlı olmasına kadar uzanan tarihsel bir zincirin ilk halkası olarak görülüyor.
The Guardian’da yer alan habere göre, Sinn Féin partisinin Kültür Sözcüsü Aengus Ó Snodaigh, hükümetin aldığı kararı sert bir dille eleştirdi: “Sırada ne var? Cromwell Festivali mi? Kıtlık Kraliçesi Jübilesi mi?” diyerek, Oliver Cromwell’in 17’nci yüzyıldaki kanlı İrlanda seferlerine ve 1840’lardaki Büyük Kıtlık döneminde hüküm süren Kraliçe Victoria’ya gönderme yaptı. Ona göre, Normanların anılması, William ve ondan sonra gelenlerin İrlanda üzerindeki baskılarını kutlamak anlamına geliyor.
Ancak hükümet, bu kültürel girişimin tarihi bir gerçeği görmezden gelmek değil, tam tersine tarihle yüzleşmek olduğunu savundu. Kültür Bakanı James Browne, Norman etkilerinin özellikle kaleler, katedraller, hukuk sistemi ve yer isimlerinde İrlanda’da hala görülebileceğini belirtti. Bu etkinliğin hem tarih bilincini artıracağını hem de turizme katkı sağlayacağını vurguladı.
Tarihçiler ise meseleye daha geniş bir çerçeveden bakıyor. Trinity College Dublin’den tarih profesörü Jane Ohlmeyer’e göre, Normanların İrlanda üzerindeki etkisi özellikle ülkenin güneydoğusunda kalıcı oldu. “İster beğenelim ister beğenmeyelim, geçmiş artık sadece geçmişte kalmıyor; bugünü de şekillendiriyor” diyen Ohlmeyer, böyle anmaların geçmişle hesaplaşmak için bir fırsat olduğunu belirtti.
Normanlar, zamanla Gael halkıyla evlenerek topluma karıştı. Hatta Burke, Griffith, FitzGerald, Lynch ve Walsh gibi bazı soyadları İrlanda kültürüne yerleşti. Bu nedenle, bazı tarihçiler Normanların zamanla “İrlandalıdan daha İrlandalı” hale geldiğini savunuyor.
Etkinliğin arkasındaki Fransa’nın Normandiya bölgesi, sadece İrlanda’yı değil, Norman geçmişine sahip olan İngiltere, Norveç ve güney İtalya gibi ülkeleri de davet etti. Program, aynı zamanda I. William’ın doğumunun 1000’inci yılına denk geliyor.
Ancak Sinn Féin, bu tür bir kutlamanın İrlanda’nın kendi yerli tarihine ve kahramanlarına saygısızlık olduğunu savunuyor. Aengus Ó Snodaigh, “Bin yıl önce bile olsa, bir İngiliz kralının doğumunu kutlamak bize göre değil” dedi. “Biz, bu adada yaşamış ve halkımıza gerçekten katkı sağlamış kişileri anmalıyız.”
Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***
