Serbest Görüş Ekonomi
İş Bankası Genel Müdürü Hakan Aran, enflasyonla mücadelenin en önemli gündem maddeleri olduğunu vurgularken, enflasyon düşerken reel sektöre de önem verilmesini ve faiz indirimlerine yakın bir zaman dilimi içerisinde başlanması gerektiğini dile getirdi. Aran, ”Bizim faiz indirimlerinde kaldığımız noktaya yüzde 42,5’a süratle dönmemiz lazım. Alınacak tedbirler ve tüm beklentilerin yönetimi, Temmuz toplantısında tekrar faiz indirimini konuşacak bir noktaya gelinmesini sağlamalı” dedi.
Ekonomim Gazetesi’nin haberine göre, Konya Ekonomi Forumu’nda konuşan Aran, iş dünyası ve finans çevreleri ile buluştu.
“Reel Sektörün Geleceği” başlıklı oturuma katılan Aran, yaptığı konuşmada enflasyon ile mücadelenin her kesimin en önemli konusu olduğunu belirtirken, enflasyonu öncelikleyen politikada reel sektörün görevini yerine getirerek küçüldüğünü söyledi. Bu süreçte istihdamın artmadığını ve milli gelire katkısının azaldığını belirten Aran, enflasyonun düştüğü bu süreçte özellikle imalat sanayiyi de düşünerek daha bütünsel düşünmenin önemini vurguladı.
“Alınacak tedbirler Temmuz’da faiz indirimini konuşturmalı”
Aran’ın konuşmasından öne çıkanlar şöyle:
“Merkez Bankası’nın Haziran ayındaki toplantısına kadar önümüzde bir ay var. Bu bir ayda piyasadaki %49’un politika faiz seviyesine inmesini bekliyorum. Haziran toplantısına kadar bu gerçekleşmezse, Merkez Bankası’nın şahin duruşu nedeniyle politika faizini yüzde 46’dan 49’a çıkartmasını beklememiz gerekir. Yüzde 49’a çıkan politika faizini takiben gecelik faiz oranı bu sefer yüzde 52’ye doğru hareket edebilir. Bu reel sektörü daha da zorlar. Merkez Bankası’nın bu şahin duruşu elbette enflasyonla mücadelede önemli bir mevzi kazandırır. Enflasyonu kontrol altına alma konusunda büyük bir manevra alanı sağlar.” Yüzde 46’lık faiz oranında bile kredi talebi yetersizken faiz oranının artması ile kredi talebinin daha da azalacağını düşündüğünü ifade eden Aran, bunun enflasyon üzerindeki olumlu etkilerine karşın reel sektörün finansmanı üzerinde önemli olumsuz etkileri olacağını söyledi. Aran, “Reel sektörün böylesine zorlandığı bir ortamda enflasyonun düşmesi ne kadar iyi bir gelişme olur, bu da ayrıca tartışılmalı. O yüzden reel sektörü düşünüyorsak, reel sektörün geleceğini önemsiyorsak piyasadaki normalleşmeyi hızlandırmamız ve bizim faiz indirimlerinde kaldığımız noktaya yüzde 42,5’a süratle dönmemiz lazım. Alınacak tedbirler ve tüm beklentilerin yönetimi, Temmuz toplantısında tekrar faiz indirimini konuşacak bir noktaya gelinmesini sağlamalı. Benim öngörüm, bunun yönetilebileceğidir”
“Enflasyon düşerken imalat sanayiyi de düşünen daha bütünsel bir program ihtiyacımız var”
“Tablo şunu diyor; enflasyonu öncelikleyen politikada reel sektör, özellikle de imalat sanayii sektörü üzerine düşen fedakârlığı, sorumluluğu yerine getiriyor. Bu süreçte küçülüyor. Ancak istihdamı artmıyor ve milli gelire katkısı azalıyor. Reel sektör süreci yönetmeye çalışıyor. Enflasyonla mücadele hepimiz için en önemli konumuz ve enflasyonun düşmesi gerekiyor. Ancak enflasyon düşerken özellikle sanayinin, imalat sanayinin de ne durumda olduğunu kontrol etmemiz, mutlaka programı daha bütünsel, daha dengeli bir şekilde evriltmemiz gerekiyor.
“Sanayicimiz üretimde verimlilik ve kar marjı artışını sağlamalı”
Siz bir marka yaratıyorsunuz, o markayı yarattıktan sonra satış, pazarlama faaliyetinde bulunuyorsunuz. Amerika’da, Avrupa’da, Uzakdoğu’da müşteri ediniyorsunuz. Müşteri hazırken, elinizde bir kontrat varken, ürününüzü satabilir durumdayken ve işinizi aynı mükemmellikte yaparken buradaki maliyetinizdeki artış nedeniyle kontratta yazan fiyat size kâr bırakamaz hale geliyor. Böyle bir durumda sanayicinin yapabileceği şeylerden biri orta ve uzun vadeli olarak yapılabilecek bir şey; hemen bu tabloyu değiştirmeye başlayacak şekilde üretiminde her türlü verimlilik artış noktasının fırsatını bulup, (dijital dönüşüm, yapay zekâ kullanımı, yeşil dönüşüm) kendisine tekrar kar marjı yaratacak, kar marjını arttıracak şekilde tedbir almak.
“Sanayicilere daha düşük faiz oranları ile kredi sağlanması gerekiyor”
Döviz kazandıran üreticilere yönelik desteğin, mutlaka cazip bir şekilde daha düşük oranla, destek mahiyetinde krediyle yapılması gerekiyor. Dünya pazarına ürün satan dünya pazarında müşterisi olan üreticilerimizin müşteri kaybetmemesi için kullanılacak bir kaynağa ihtiyacımız var. Pazarları bir defa kaybedersek bir daha oyuna girmekte çok zorlanırız. Yeni bir hikâye yazarken bu hikâyeyi desteklememiz, yeni hikâyeye kaynak ayırmamız lazım. Bunun için katma değeri yüksek üretime geçmek isteyenler, bu alana yatırım yapmak isteyenler desteklenmeli. Ama bu reel sektöre yönelik “sen de katma değerini yükselt, katma değeri yüksek alana geç’”söylemiyle olmamalı. Geleneksel sanayi bir günde bir alandan başka bir alana geçemez. Üstelik bu çok maliyetli. İnsanı mutlu eden bir yaklaşım da değil. Bir yol haritası hazırlamak lazım. Bu dönüşüm sırasında sanayiciler, üreticiler 4-5 yıl içerisinde bu yolculuğun yapılması için desteklenmeli. Mevcut üretimleri de gelir yaratacak şekilde muhafaza edilmeli.”
