Serbest Görüş Ekonomi
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, ülke ekonomisine ve enflasyona yönelik yaptığı değerlendirmede, “Hayat pahalılığı ile mücadele en önemli gündem maddesi. İki yıla yakın süredir programın amacı enflasyonu düşürmek. Özellikle kira ve eğitim kalemleri bu alanı yukarı çekiyor” dedi. Enflasyonun Merkez Bankası’nın tahmin aralığında kalacağına inandıklarını ifade eden Şimşek, “Bu yıl, hizmet enflasyonu yüzde 90’ın altında seyrediyor. Temmuz ayından sonra bir normalleşme bekliyoruz. Yıl sonunda yıllık enflasyonun yüzde 30’un altına ineceğini öngörüyoruz” diye konuştu. Şimşek, İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu‘nun tutuklanmasının ardından rezervlerdeki erimeye ilişkin olarak, “19 Mart günü dahil olmak üzere ilk 3 gün çok ciddi çıkış oldu ülkeden, ama bir sonraki pazartesi durulmuştu. Daha sonra ABD merkezli ticaret savaşları üzerinden küresel belirsizlik ortaya çıkması, riskli alanlardan kaçışı tetikledi. Bu Türkiye’yi de etkiledi ifadelerini kullandı. Ekonomi politikalarına yönelik eleştirilere de yanıt veren Şimşek, “Eğer program başarılı olmasaydı, Türkiye bu iki şoku böyle sınırlı şekilde atlatabilir miydi?” dedi.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, TGRT Haber’de ekonomiye yönelik değerlendirmelerde bulundu.
Bakan Şimşek’in konuşmasından öne çıkanlar şöyle:
“Enflasyonun düşmeye devam etmesini bekliyoruz. Para politikası etkisi net bir şekilde ortaya çıkmış durumda. Bu yıl için maliye ve gelirler politikası daha destekleyici bir etki yaratacak.
Hizmet enflasyonu yüksek seyrediyor. Genel anlamda mal enflasyonunda yüzde 30 civarına inmiş durumdayız. Enflasyonu nispeten yüksek tutan faktörlerden bir tanesi hizmet enflasyonu. Kira ve eğitim öne çıkıyor.
Bu yıl, hizmet enflasyonu yüzde 90’ın altında seyrediyor. Temmuz ayından sonra bir normalleşme bekliyoruz. Yıl sonunda yıllık enflasyonun yüzde 30’un altına ineceğini öngörüyoruz.
“Hâlâ hedeflerimize inanıyoruz”
Enflasyonun hedef tahmin aralığı içinde kalması ihtimalini oldukça yüksek görüyoruz, hala hedeflerimize inanıyoruz.
Son şoklarda da biz enflasyonu ve programı önceliklendirdik, programı kararlı bir şekilde uyguladık ve uygulamaya devam edeceğiz. Bu senenin ikinci yarısında da dezenflasyonun devam etmesini bekliyoruz.
“Enflasyonun Merkez’in tahmin aralığında kalacağına inanıyoruz”
Programı kararlı bir şekilde uygulamaya devam edeceğiz. Önümüzdeki yıl sonuçlar çok daha net ortaya çıkacak. Enflasyonun Merkez Bankası tahmin aralığında kalacağına hala inanıyoruz.
Programa yönelik eleştirilerde, yapıcı eleştirileri rehber olarak görüyoruz. Toplumda programa yönelik değerlendirmelerde, siyasi bir bakış açısıyla yapılanlara söylenecek bir şey yok. Yapıcı eleştirilere saygılıyız. Programın en önemli hedefi enflasyonun aşağı çekilmesiydi.
Muhalif kesimde de isim vermek istemiyorum yapıcı eleştirilerde bulunanlar var. Faydalanıyoruz.
“Lirada sınırlı da olsa bir değer kaybı var”
Beklentilerde sınırlı bir kötüleşme var, bu önemli bir konu, enflasyonda belirleyici; lirada sınırlı da olsa bir değer kaybı var; bu iki faktör enflasyonu yukarı iten faktörler, ama aşağı çeken faktörler de var.
Petrol fiyatları bugün itibarıyla 60 dolar civarında, bizim OVP’de varsaydığımız petrol fiyatı 84 dolar civarı; petrol fiyatlar bu seviyede devam ederse enflasyonu en az 1,2 puan aşağı çekmiş olacak. Şu anda finansal koşullar oldukça sıkı, bu da iç talepte geçici dahi olsa bir etkide bulunacak, çıktı açığı enflasyonu destekleyici bir patikaya girmiş olacak.
Programı bir bütün olarak korumak için bu tedbirler alınıyor.
“19 Mart ile birlikte 3 gün ülkeden çıkış oldu, sonraki pazartesi çıkış durdu”
Firmaların keyfi fiyat artışlarını da gördük. Bu fiyat artışlarını bu dönemde yapamayacaklar. Çünkü talep güçlüyken bunu yapmak kolay, ama bugünkü koşullarda yaparsanız, talep sınırlı olduğu için firmaların fiyatlama gücü eskisi gibi olmayacak.
19 Mart günü dahil olmak üzere ilk 3 gün çok ciddi çıkış oldu ülkeden, ama bir sonraki pazartesi durulmuştu. Daha sonra ABD merkezli ticaret savaşları üzerinden küresel belirsizlik ortaya çıkması, riskli alanlardan kaçışı tetikledi. Bu Türkiye’yi de etkiledi.
Eğer program başarılı olmasaydı Türkiye bu iki şoku böyle sınırlı şekilde atlatabilir miydi?
Hayat pahalılığı ile mücadele için kararlıyız. Bütçede daha iyi bir performans görmek isterim. Hükümetimizin en büyük önceliklerinden biri deprem yaralarını sarmaktır. Bu sene bütçede milli gelirde bir artış olacak. Harcama kesintileri üzerinde çalışıyoruz. Tasarruf paketi uyguluyoruz.
Gelir ayağı bizim kontrolümüzde değil, önemli ölçüde tüketime bağlı. İthalat etkili, tüketim etkili. Bizim için önemli olan harcamaların kontrol altına alınması. Dezenflasyon açısından önemli olan harcamaların aşağı yönlü tutulması.
“Altın hariç cari açığımız yok”
Cari açığı sürdürülebilir bir patikada tutmakta kararlıyız. Bütçede de bu sene milli gelire oran olarak bir iyileşme olacak; şu anda harcama kesintileri üzerinde çalışıyoruz.
Cari açık son gelişmelerle birlikte cari açıkta artışı sınırlayacak. Dış talep yavaşlaması ihracatı etkileyecek ama iç talepteki yavaşlama ithalatı etkileyecek. Petrol fiyatındaki düşüş, cari açığı büyük oranda aşağı çekecek. Birincisi, cari açık Şubat itibarıyla 12,8 milyar dolar. Milli gelirin yüzde 1’i civarında, son derece makul bir rakam.
Altın hariç, Mayıs 2023’te cari açığımız vardı. Şubat’ta altın hariç cari açığımız yok. Altın hariç cari fazlamız var. Mücevher adı altında altın ithalatı yapıldığını da biliyoruz.
“Bütün OSB’lerin, kentlerin giriş çıkışlarına maliye ekipleri koyacağız”
Bütün OSB’lerin giriş çıkışlarına, bütün illerin, ana arterlerin, bütün hallerin giriş çıkışlarına sürekli bir şekilde, kalıcı maliye kuracağız. Vergi esasına uyanların mutlu olmaları lazım. Biz en büyük adaletsizlikle uğraşıyoruz. Kayıt dışılık adaletsizliktir. Siz işini düzgün yapıyorsunuz, verginizi zamanında ödüyorsunuz. Ama yanınızda sizinle aynı işi yapan ancak verginden kaçan işletmelerle karşı karşıyasınız.
