21 metrekarelik konteynerlerde yaşam mücadelesi

RIHA – Semsûr’da 2 yıldır konut ihtiyaçları karşılanmayan 120 bine yakın depremzede, 21 metrekarelik konteynerlerde yaşam mücadelesi veriyor. 

AKP’li Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, Mereş merkezli 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen depremlerden kısa bir süre sonra yaptığı açıklamada, “Amacımız bir yıl içinde 319 bin konut ve köy evini hak sahiplerine teslim etmektir. Toplamda konut sayısı 650 bini bulacaktır” demişti. 

Ancak depremlerin üzerinden 2 yıl geçmesine rağmen halen konut ihtiyacı karşılanmayan yüzbinlerce depremzede bulunuyor. Depremde bin 485 binanın yıkıldığı ve 68 bini aşkın yapının hasar aldığı Semsûr’da da 120 bine yakın kişi halen konteynerlerde yaşam mücadelesi veriyor. Depremzedeler, 55 farklı noktada bulunan konteynerde yaşıyor. Yetkililere göre, kentte 27 bin 433 konut ve 3 bin 973 köy evi olmak üzere toplam 31 bin 406 konut teslim edildi. Yıl sonuna kadar diğer konutların da teslim edileceği belirtiliyor. Ancak kentteki sivil toplum örgütlerine göre teslim edilen konut sayısı 5 bin civarında.  

YARDIMLAR KESİLDİ: İNSANCA YAŞAM İSTİYORUZ 

Fatih Mahallesi’nde bulunan K-13 Geçici Konaklama Merkezi’nde 21 metrekaden oluşan, içinde tuvalet, banyo ve mutfak bölümlerinin de yer aldığı konteynerlerde yaşayan yurttaşlar, yaşam koşullarına dair konuştu. Depremzede Hüseyin Taner (80), konteynerde tek başına kalıyor ve 4 bin 664 yaşlılık maaşı ile geçimini sağlıyor. 9 aydır konteynerde kalan Taner, depremde birçok yakınını kaybetti. 

2 yıl geçmesine rağmen kendisi için bir şey değişmediğini söyleyen Taner, “2 yıl daha geçse devlet vaatlerini yerine getiremez. Adıyaman’da 2 yıldır yıkım bitmedi. Depremin ilk günlerinde yardımlar geliyordu, sonra kesildi. Şuan her şey çok pahalı, ben bir kasaba gidemiyorum. Burada kalan hiç kimse bir kilo et alamıyor. Bunun vebali bizi yönetenlerindir. Biz cumhurbaşkanı kadar maaş almak istemiyoruz, sadece insanca bir yaşam istiyoruz” diye konuştu. 

‘2 YILDIR BİR ŞEY GÖRMEDİK’

Konteynerde 4 kişi kaldıklarını aktaran Muzaffer Gözek (65), ulaşım, su ve elektrik sorunları olduğunu belirtti. Gözek, “Şehir içi araçlar eskiden geliyordu, ancak 8 aydır gelmiyor. Hasta ve yaşlı olanlar var. İnsanlar hastalansa hastaneye gidemiyor. Konteynerler 21 metrekare, içinde yürüyemiyoruz. Ben emekliyim, daha yeni 14 bin TL alacağım. Emekli maaşı bir ev kirasına yetmiyor. Para bizim cebimize girmeden gidiyor. ‘1 yılda konutlar yapılacak’ denildi ama 2 yıldır bir şey görmedik. Biran önce konutlar teslim edilmeli” diye konuştu. 

‘DEPREMİN ETKİLERİ DEVAM EDİYOR’

Asgari ücret ile geçindirdiği 4 kişilik ailesiyle birlikte konteynerde kalan Barış Ermancı, “Hayatımızı 21 metrekareye sığdırmaya çalışıyoruz, ama sığmıyor. Deprem yaşandı, ama etkileri hala devam ediyor. Dışarıda bir kira 15 bin olmuş. Ben asgari ücret ile çalışıyorum, kiraya çıksam ne yiyeceğiz? Konteynerler güneş ve hava almıyor. Yazları içi sıcak, kışları ise soğuk oluyor. Mağduriyetlerimiz göz önünde bulundurulmalı. Ev kiralayabilecek olsam ben bir saat burada kalmam” dedi.  

Deprem sonrası dışarıdaki yaşamın tehlikeli bir hal aldığına dikkati çeken Ergül Taşkıran, “Artık çocuklarımızı dışarıya bırakamıyoruz. Konteynerlerde bir mahremiyet yok. 21 metrekarede 6 kişi kalıyoruz. Bir gün elektrik var, birkaç gün yok. Son günlerde hırsızlık olayları çok arttı. Daha 4-5 yıl burada yaşayacağız belki. Ne zamana kadar burada kalacağımızı da bilmiyoruz” diye konuştu. 

‘ŞİDDET ARTTI’

Yaşamlarını 21 metrekareye sığdıramadıklarını belirten Songül Cebe, konteynerde kalmanın kadınlar açısından daha zor olduğunu söyledi. Ev içi şiddet olaylarının arttığını dile getiren Songül Cebe, “Biz depremden önce kiracıydık. Biz de ev sahibi olmak istiyoruz. Şuan buradan çıksak kiralık ev tutacak bir durumumuz yok” dedi.  

Bazı konteynerlerde 5-6 kişinin kaldığını bazılarının ise boş bir şekilde bekletildiğine dikkati çeken bir başka depremzede Mehmet Demir, duruma “içimizi acıtıyor” şeklinde tepki gösterdi. Demir, yaşanan hırsızlık olaylarına çözüm bulunması çağrısında bulundu. 

‘KONTEYNER İSTİYORUZ’

7 kişi bir konteynerde kaldıklarını ve bazı boş konteynerlerin kendilerine verilmediğini söyleyen Aysel Karaçay, “Konteyner istiyoruz. Başvuru yaptık, ancak vermiyorlar. ‘Kira parası almışsınız’ diyorlar. Ben Mayıs 2024’ten beri kira yardımı almıyorum” dedi. 

Senem Yılmaz, “Oğlum evli ve 3 çocuğu var. Ben ve eşim de onunla kalıyoruz. 7 kişi kalıyoruz ama boş konteyner olmasına rağmen bize vermiyorlar. Kira parası eskiden verdiler, kirada kaldık, ama bizi kiradan çıkardılar. 7 aydır kira parası da almıyoruz. Biz başımızı koyacak bir konteyner istiyoruz. 7 kişi üst üste kalamıyoruz” sözleriyle yaşadıkları durumu özetledi. 

“2 yıldır rezil bir haldeyiz” diyen Rabia Yetim ise, şunları söyledi: “1 yıl çadırda kaldık. Şuan kardeşimin yanında aynı konteynerde kalıyorum. Onun 5, benim ise 3 çocuğum var. 6 aylık bebeğim ile valinin yanına gitmek istedim, ancak beni içeri almadılar. Burada yüzlerce boş konteyner var, hepsini çaldılar ve kırdılar. Biz mağduruz ama bize vermiyorlar. Biz sadece bir konteyner istiyoruz.”

MA / Emrullah Acar