Türkiye’de turizm sektörü 2024 yılını 60 milyon turist sayısı hedefini aşarak kapatmaya hazırlanıyor. Ancak bu yıl resmi verilere göre Türkiye’ye gelen turist sayısı artsa da turizmciler sezonda beklediği karlılığa ulaşamadı. Turizm Bakanlığı hedeflerin aşılmasıyla 2024’ü rekor yılı olarak görse de sektör temsilcileri parlak bir sezon geçmediği düşüncesinde.
Sektörün önemli buluşmalarından biri olan Travel Turkey İzmir Fuarı’nda, turizmciler yeni sezona ‘Merhaba’ dedi. Belediyelerden otel ve konaklama tesislerine, sektörel birliklerden seyahat acenteleri ve turizm taşımacılığına sektörün birçok paydaşı fuarda yerini aldı.
VOA Türkçe’ye konuşan fuardaki sektör temsilcilerinin gelecek sezonda ortak beklentisi, enflasyonun kalıcı biçimde düşürülmesi ve döviz kurunun üstündeki baskının sona ermesi oldu.
“Turist sayısının artışında rakiplerimizin gerisindeyiz”
Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) Başkan Yardımcısı Hasan Eker, 2024 turizm sezonunu “Turist sayısı açısından bir önceki yıla göre yüzde 10 kadar bir artış olacağı şu an kesinleşmiş gibi. Ama Avrupa’daki artış yüzde 14 civarlarında. Tüm dünyada zaten turizmde bir artış var. Bizim ülkemizdeki artış da mutluluk verici ama rakiplerimizle kıyasladığımızda altında olduğumuzu söyleyebiliriz. 2024’te kişi sayısında artış tam anlamıyla sektöre yansımadı” sözleriyle değerlendirdi.
Eker, turizm gelirlerinde de geçen seneye kıyasla yüzde 10 artış yaşanması beklendiğini söyleyerek, “Bu da tabii mutluluk verici ama gidere de bakmamız lazım. Giderlerimizdeki artış döviz bazında yüzde 10’dan daha fazla. Özellikle otellerin, seyahat acentelerinin karlılıkları düştü. Hatta zarar eden işletmelerimiz var” diye konuştu.
“Çok mutlu bir sezon geçmedi”
Kişi başı harcamada Türkiye’nin rakiplerinin gerisinde kaldığını da belirten Eker, “Biz turizm gelirlerinde dünyada şu anda altıncı sıradayız. Ama kişi başı turizm gelirine baktığımızda 25’inci sıradayız. Dolayısıyla bu çok geride bir sayı” dedi.
2024’ün parlak bir sezon olmadığını söyleyen Eker, “Birçok firmanın başa baş noktasında kaldığı, rekabet edemediği bir sezon. Yatırım maliyeti anlamında baktığımızda da turizmciler hak ettiği payı şu anda alamıyor. Dolayısıyla çok mutlu bir sezon esasında geçmedi” ifadelerini kullandı.
“2024 hem iç pazarda hem dış pazarda istediğimiz gibi geçmedi”
VOA Türkçe’ye değerlendirmede bulunan Turizm Otel Yöneticileri Derneği (TUROYD) Ege Bölge Yürütme Kurulu Başkanı Aydın Tokbaş da 2024’te girdi maliyetlerinin artması yüzünden turizmin iyi gitmediği görüşünde.
Tokbaş, “Hedefler tutmuş olarak gözüküyor. Ama normalde bu kadar yüksek sayılar tutmuşken, bunların eş zamanlı olarak ekonomik bir girdisinin de olması gerekir. Maalesef ülkemizin içinde bulunduğu ekonomik koşullardan dolayı otellerin maliyetleri çok yüksek. Bu da doğal olarak turizmin iyi gitmediğinin bir göstergesi oluyor ülke genelinde” dedi.
Tokbaş, “2024 hem iç pazarda hem dış pazarda istediğimiz gibi geçmedi. İnşallah 2025’te birtakım önlemlerle birtakım çalışmalarla daha iyi bir sezon olması gerektiğine inanıyorum ben. Gelen sayıyla eşzamanlı olarak kazanç dolu bir 2025 yılı diliyorum bütün sektör adına” ifadesini kullandı.
2024 turist hedefi 61 milyon kişiye çıkarıldı
Turizm Bakanlığı’nın bu yıl için belirlediği hedef 60 milyon turist, 60 milyar dolar gelir olmuştu. Bakanlık verilerine göre, yılın 10 aylık döneminde Türkiye’yi ziyaret eden toplam turist sayısı 54 milyonu geçti. Bakanlık da yılın başında belirlediği 60 milyon turist hedefini 61 milyona çıkardı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre ise ilk 9 ayda ulaşılan turizm geliri 46,8 milyar dolar.
2024 yılı Türkiye’ye gelen turist sayısı açısından bakanlık ve turizmciler arasında tartışmalara da sahne oldu. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy yaptığı açıklamalarda, Türkiye turizminin rekorlar kırdığını, hatta turist artışında İspanya’yı bile geçtiğini öne sürerken, TÜRSAB Yönetim Kurulu Başkanı Firuz Bağlıkaya ise turizmde rekorlar kırıldığına dair algının doğruları yansıtmadığını söylemişti.
Bağlıkaya, “Otelciler bilmiyor, seyahat acentaları duymamış, dönerci görmemiş, taksici taşımamış, esnafın haberi yok, sokaklarda gören yok. Turizm Bakanı rekorlara doymuyor” açıklamasında bulunmuştu.
VOA Türkçe’ye konuşan TÜRSAB Başkan Yardımcısı Eker de turist sayısında artışa rağmen otellerde dolulukların düştüğünü savunarak, “Otel doluluklarına bunlar yansımadı. Bunun tam gerekçelerini de merak ediyoruz aslında. Oteller bazında bakıldığında yüzde 30 kadar bir düşüş var. Bunun da tabii hepsi ev turizmine gitmiş olamaz diye düşünüyoruz” diye konuştu.
“Bence artık pahalı bir ülkeyiz”
Sektörün 2024’te beklediği karlılığa ulaşamamasında, dış pazarda fiyat rekabetinde pahalı konuma gelmesinin yanısıra iç pazarda da talebi arttırmak için fiyatlarda son dakika indirimlerine yönelmesi yatıyor. Turizmciler, konaklama fiyatlarındaki artışı maliyetlerin yükselmesi karşısında normal seviyede bulurken özellikle yeme, içme ve ulaşım sektöründeki fiyatların Türkiye’yi artık dünyadaki pahalı tatil destinasyonları arasına soktuğu görüşünde.
TUROYD Ege Bölge Yürütme Kurulu Başkanı Tokbaş yabancı turistlerin yanısıra Türk vatandaşlarının da 2024’te diğer ülkelere yöneldiğini anlattı.
Tokbaş, “Bence artık pahalı bir ülkeyiz. Bu konuda realist davranmak gerekiyor. Avrupa’nın başkentlerinde yediğiniz yemekle ülkemizde yediğiniz yemek aynı fiyatlara çıkıyor. Özellikle bir Yunan adaları furyası oldu bulunduğumuz bölgede. Kapıda vize kolaylığı ile insanlar özellikle buradan bir feribotla Yunan adalarına gittiler” dedi.
“Enflasyon beklentim yüzde 30, Euro kuru beklentim 40 TL”
Sektörde erken rezervasyon dönemi başladı. Turizmciler de fiyatlarını, enflasyonun düşeceği ve döviz kurunun artacağı beklentisiyle belirliyor.
TÜRSAB Başkan Yardımcısı Eker, enflasyon ve kurun gidişatının 2025 sezonu açısından çok belirleyici olduğunu söyleyerek, “Kurlar biraz daha yükselirse bu turizme olumlu olarak yansıyacaktır. Belki yılın ilk yarısı çok düzelme olmayacağını tahmin ediyoruz ama yılın ikinci yarısından sonra yavaş yavaş maliyetlerin düştüğü, gelirlerin artacağı bir dönem olacağını tahmin ediyorum” dedi.
Eker, “Benim önümüzdeki yıl enflasyon beklentim yüzde 30. Hükümetin politikalarını tutarlı ve disiplinli uyguladığını düşünüyorum. O yüzden Euro kurunun da 40 (TL) olacağını düşünüyorum. Bu, normalde yetmez. Normalde kurun enflasyona paralel olarak önümüzdeki yılsonu en az 45-50’ye (TL) yakın olması lazım. Ama kur artarsa bu sefer enflasyonu da tetikleyeceğini düşünüyorum. Umarım hem turizmcilerin yavaş yavaş memnun olduğu hem de enflasyonu düşürebileceğimiz bir ekonomiyle, iki sorunun da çözülebileceği bir sistemle yol alınır” diye konuştu.
