Dünya liderlerinden Trump’a tebrik mesajları

Jim WATSON / AFP

Dünya liderleri Çarşamba günü Kamala Harris karşısında çarpıcı bir seçim zaferi kazanan Donald Trump’ı kutlamak için birbirleriyle yarıştı.

Özellikle Avrupalı liderler, Trump 2016’da ilk kez kazandığında çok daha soğukkanlı bir tepki vermelerine karşın, iyi dileklerini ve işbirliği tekliflerini iletmekte hızlı davrandılar.

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, BM’nin “dünyamızın karşı karşıya olduğu dramatik zorlukları ele almak için yeni yönetimle yapıcı bir şekilde çalışmaya hazır olduğunu” söyledi.

NATO şefi Mark Rutte, Trump’ın iktidara dönüşünün ittifakı “güçlü” tutmaya yardımcı olacağını söyledi ve “NATO aracılığıyla güç yoluyla barışı ilerletmek için onunla tekrar çalışmayı dört gözle bekliyorum” dedi.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen X’e yazdığı mesajda “800 milyon vatandaşı birleştiren halklarımız arasında gerçek bir ortaklığa sahibiz” dedi. “Onlar için hizmet sunmaya devam eden güçlü bir trans-Atlantik gündemi üzerinde birlikte çalışalım.” ifadelerini kullandı.

Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer “Büyüme ve güvenlikten inovasyon ve teknolojiye kadar, Birleşik Krallık-ABD özel ilişkisinin Atlantik’in her iki yakasında da gelişmeye devam edeceğini biliyorum” dedi.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, “dört yıl boyunca yapmayı başardığımız gibi” Trump ile “saygı ve hırsla” çalışmaya hazır olduğunu söyledi. İlişkilerinin “sizin ve benim inançlarımızı dikkate alacak. Daha fazla barış ve refah için.” dedi.

Almanya Şansölyesi Olaf Scholz, “Birlikte daha iyi durumdayız. Her iki taraf da trans-Atlantik ortaklıktan faydalanıyor. AB ve ABD, dünyadaki en yakın ekonomik ilişkilerle birbirine bağlı, birbirine benzer iki büyük ekonomik alandır.” diye yazdı.

İtalya Başbakanı Giorgia Meloni tebriklerini sunarken “İtalya ve ABD’nin sarsılmaz bir ittifakla birbirine bağlı ‘kardeş’ uluslar olduğunu” teyit etti.

Trump’ın Avrupa’daki en yakın müttefiki olan Macaristan Başbakanı Viktor Orban sonucu “belki de Batı siyasi tarihinin en büyük geri dönüşü” olarak nitelendirdi. “Onu hapisle tehdit ettiler, mal varlığına el koydular, öldürmeye çalıştılar, ABD’deki tüm medya dünyası ona karşı döndü ve yine de kazandı” diye yazdı.

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan Donald Trump’ı “dostum” kelimesiyle tebrik ederek “Türkiye-ABD ilişkilerinin güçlenmesini, Filistin meselesi ve Rusya-Ukrayna savaşı başta olmak üzere bölgesel ve küresel krizlerin ve savaşların sona ermesini temenni ediyorum” dedi.

İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu Trump’ın zaferini “tarihin en büyük geri dönüşü” ve “Amerika için yeni bir başlangıç ve İsrail ile Amerika arasındaki büyük ittifaka güçlü bir yeniden bağlılık” olarak nitelendirdi.

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning, Trump’tan doğrudan bahsetmeden Çin’in ABD ile “barış içinde bir arada yaşamayı” umduğunu söyledi. Ning, “Çin-ABD ilişkilerine karşılıklı saygı, barış içinde bir arada yaşama ve kazan-kazan işbirliği ilkeleri temelinde yaklaşmaya ve ele almaya devam edeceğiz” dedi.

Rusya Dışişleri Bakanlığı,“ABD’nin seçilmiş başkanı konusunda hiçbir yanılsama içinde değiliz” dedi ve yeni ABD yönetimiyle ‘birlikte çalışacaklarını’ ve Ukrayna’da ‘belirlenmiş hedeflerine’ ulaşmaya öncelik vereceklerini söyledi. Çatışmanın sona erdirilmesine ilişkin “koşullarının” değişmediğini ve bunun Washington’da iyi bilindiği söylendi. Kremlin sözcüsü Putin’in bir tebrik mesajı yayınlayıp yayınlamayacağı konusunda net bir ifadede bulunmadı.

Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy Trump’ı “etkileyici zaferi” dolayısıyla kutladı ve başkanlığının “Ukrayna’da adil bir barışı daha da yakınlaştıracağını” umduğunu söyledi. Zelenskiy sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada “Başkan Trump’ın küresel meselelerde ‘güç yoluyla barış’ yaklaşımına olan bağlılığını takdir ediyorum” dedi.

Hindistan Başbakanı Narendra Modi “dost” Trump’ın “tarihi seçim zaferini” selamladı. Modi, “Önceki döneminizin başarıları üzerine inşa ederken, işbirliğimizi yenilemeyi dört gözle bekliyorum” dedi.

Japonya Başbakanı Shigeru Ishiba “Japonya-ABD ittifakını ve Japonya-ABD ilişkilerini yeni zirvelere taşımak için Sayın Trump ile yakın bir şekilde çalışmayı” umduğunu söyledi.

Güney Kore Başkanı Yoon Suk Yeol “güçlü liderliğiniz altında Güney Kore-ABD ittifakının ve Amerika’nın geleceği daha parlak olacaktır. Sizinle yakın çalışmayı dört gözle bekliyoruz.” dedi.

Tayvan Devlet Başkanı Lai Ching-te, ABD-Tayvan ilişkilerinin “bölgesel istikrar için bir köşe taşı olmaya” devam edeceğine inandığını ifade etti.

Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum, gümrük vergileri ve toplu göçmen sınır dışı etme tehditlerine rağmen Trump’ın seçim zaferinin “endişelenecek bir durum olmadığını” söyledi. “Biz özgür, bağımsız, egemen bir ülkeyiz ve ABD ile iyi ilişkilerimiz olacak. Bu konuda ikna olmuş durumdayım” dedi.

Solcu Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva Trump’ı kutlayarak “şans ve başarı” diledi ve “Dünyanın daha fazla barış, kalkınma ve refah için diyaloğa ve ortak çalışmaya ihtiyacı var” dedi.

Suudi Basın Ajansı, Suudi Arabistan Kralı Salman ve oğlu, fiili yönetici Veliaht Prens Muhammed bin Salman’ın Trump’a mesaj gönderdiğini ve Kral’ın “iki dost ülke ve halk arasında herkesin her alanda güçlendirmeye ve geliştirmeye çalıştığı yakın ilişkileri” selamladığını belirtti.

Gazze ihtilafında kilit arabuluculuk rolü üstlenen Katar Emiri Şeyh Tamim bin Hamad Al-Thani, “hem bölgede hem de küresel olarak güvenlik ve istikrarı teşvik etmek için yeniden birlikte çalışmayı” dört gözle beklediğini söyledi.

Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah El Sisi, Trump’ın Beyaz Saray’a dönüşünün Orta Doğu’da barışın teşvik edilmesine yardımcı olacağını umduğunu söyledi. Sisi, “Birlikte barışa ulaşmayı, bölgesel istikrarı korumayı ve Mısır ile ABD arasındaki stratejik ortaklığı güçlendirmeyi dört gözle bekliyorum” dedi.

Ülkesi 2026’da ABD’nin ardından gelecek yıl G20 dönem başkanlığını devralacak olan Güney Afrika Devlet Başkanı Cyril Ramaphosa “iki ülke arasındaki yakın ve karşılıklı yarar sağlayan ortaklığı işbirliğimizin tüm alanlarında sürdürmeyi” dört gözle beklediğini söyledi.

Nijerya Devlet Başkanı Bola Tinubu, Trump’ın zaferinin Amerikalıların onun liderliğine duyduğu güven ve itimadı yansıttığını söyledi. Ofisinden yapılan açıklamada “Birlikte ekonomik işbirliğini geliştirebilir, barışı teşvik edebilir ve vatandaşlarımızı etkileyen küresel zorlukları ele alabiliriz” denildi.

Rusya’nın müttefiki Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Tokayev, Trump ile özellikle “güvenlik ve nükleer silahların yayılmasının önlenmesi alanlarında” işbirliği yapmayı umduğunu söyledi.

Özbekistan Cumhurbaşkanı Şavkat Mirziyoyev, ABD ile “C5+1” forumu kapsamındaki beş Orta Asya ülkesi arasında “bölgesel işbirliğinin sürdürülmesi” çağrısında bulundu. “Afganistan’da istikrarlı bir barışın sağlanması… işbirliğimizin ayrılmaz bir parçası olacaktır” diyen Mirziyoyev, ülkesinin Trump’ın resmi ziyaretini ‘sabırsızlıkla beklediğini’ de sözlerine ekledi.