Küresel piyasalarda, Orta Doğu’daki gerilim ve ABD’de açıklanan verilerin ekonomik aktiviteye yönelik karışık sinyaller vermesiyle geçen hafta karışık seyir izlenirken, gözler gelecek hafta ülkede duyurulacak enflasyon verilerine çevrildi.
ABD’de ekonominin “yumuşak iniş” yapabileceğine yönelik iyimserlikler devam ederken ve ülkede enflasyonun istenilen seviyeye ineceğine yönelik güven güçlenirken, resesyon endişelerinin de varlığını sürdürmesi, fiyatlamaları zorlaştıran etkenlerin başında yer aldı.
Fed Başkanı Jerome Powell, Ulusal İşletme Ekonomisi Derneğinin yıllık toplantısında yaptığı konuşmada, ABD ekonomisinin genel olarak sağlam durumda ve bunu korumak için Fed’in araçlarını kullanma niyetinde olduğunu ifade etti.
“İleriye baktığımızda, ekonomi genel olarak beklendiği gibi gelişirse, politika zamanla daha nötr bir duruşa doğru ilerleyecektir ancak önceden belirlenmiş bir yolda değiliz.” diye konuşan Powell, Federal Açık Piyasa Komitesinin faiz oranlarını hızla düşürmek için acele etmediğini kaydetti.
Powell, iş gücü piyasası koşullarında daha fazla soğumaya ihtiyaç olduğuna inanmadığını ifade ederek, ekonomi beklendiği gibi performans gösterirse bu yıl toplamda 50 baz puanlık iki faiz indirimi daha olabileceğini söyledi.
Diğer Fed yetkililerinin açıklamaları da takip edilirken, Atlanta Fed Başkanı Raphael Bostic, iş gücü piyasası zayıflarsa başka bir büyük faiz indirimine daha açık olduğunun sinyalini verdi.
İstihdam verilerinin zayıf gelmesinin, kendisini başka bir dramatik hamleye daha ihtiyaç duymaya iteceğini söyleyen Bostic, “Hikaye enflasyonun düşüşünü sürdürdüğü ve iş gücü piyasasının güçlü kaldığı yönündeyse, faiz indirimleri konusunda biraz daha sabırlı olma lüksüne sahip olduğumuzu düşünüyorum. Öte yandan, iş gücü piyasası çok daha zayıf gelirse, bunun aciliyet katacağını düşünüyorum.” ifadelerini kullandı.
Richmond Fed Başkanı Thomas Barkin, politika faizinin ekonominin mevcut durumuyla uyumlu olmaması nedeniyle bankanın geçen ay yarım baz puanlık faiz indirimine gittiğini ancak bunun enflasyonla mücadelenin bittiği anlamına gelmemesi gerektiğini belirtti. Barkin, “Enflasyonla mücadelenin henüz kazanıldığını söylemek zor olmaya devam ediyor.” dedi.
Öte yandan, ABD’nin doğusunda ve güneyindeki limanlarda çalışan işçilerin, maaş artışı talebi ve otomasyon konularında işverenlerle yaşanan anlaşmazlıklar nedeniyle başlattıkları grev de tedarik zincirinde aksamalar olabileceğine dair endişeleri artırdı.
Daha sonra limanlarda çalışan işçilerin grevi, sendika ile işverenlerin ücretler konusunda geçici anlaşmaya varmasıyla üçüncü günde son buldu.
Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee, perakendeciler ve üreticilerin, liman işçileri grevi beklentisiyle yaklaşık iki haftalık ürün stokladığını ancak bunun sonucunda ortaya çıkan tedarik zinciri kesintilerinin, işçi anlaşmazlığı sürerse daha yüksek fiyatlara yol açabileceğini söyledi.
Öte yandan, Orta Doğu’daki çatışmaların durumu ve dünya genelinde enflasyonla mücadelenin resesyonla sonuçlanıp sonuçlanmayacağına ilişkin soru işaretleri, risk iştahını törpülemeye devam etti.
İran Devrim Muhafızları Ordusu, İsrail’e balistik füze saldırısı başlattığını duyurmuştu. İsrail’in karşılık vereceğine yönelik tehditleri ve İran’ın bu durumda daha şiddetli tepki gösterileceğine ilişkin açıklamalarının ardından, bölgede gerilim yüksek kalmayı sürdürüyor.
Uluslararası Para Fonu (IMF) Sözcüsü Julie Kozack, Orta Doğu’daki çatışmaların daha da tırmanma olasılığının riskleri ve belirsizliği artırdığını, bölge ve ötesi için önemli ekonomik sonuçları olabileceğini ifade etti.
ABD’de açıklanan verilerin ekonomik aktiviteye yönelik karışık sinyaller vermesi de geçen hafta küresel piyasalarda risk iştahını azalttı.
ABD’de tarım dışı istihdam eylülde 254 bin kişi artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşirken, işsizlik oranı yüzde 4,2’den 4,1’e geriledi.
Analistler, ABD’de açıklanan istihdam verilerinin ardından ülke ekonomisinin iyiye gittiğini, “yumuşak iniş” yapabileceğine yönelik iyimserliğin güç kazanmasına karşın jeopolitik risklerin risk iştahını törpülediğini söyledi.
ABD’de özel sektör istihdamı, eylülde 143 bin kişiyle piyasa beklentilerinin üzerinde artış gösterdi. Yıllık ücret artışı ise eylülde yüzde 4,8’den 4,7’ye geriledi.
ABD’de ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı, 28 Eylül ile biten haftada 225 bine yükselerek piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşti.
Ülkede Tedarik Yönetim Enstitüsü (ISM) hizmet sektörü Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI), eylülde aylık bazda 3,4 puan arttı ve 54,9’a çıkarak Şubat 2023’ten bu yana en yüksek seviyesini kaydetti.
Ülkede fabrika siparişleri ise ağustosta artış beklentilerinin aksine yüzde 0,2 azaldı.
ABD’de JOLTS açık iş sayısı, ağustosta 8 milyon 40 bine çıkarak piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşti. Analistler, söz konusu verinin iş gücü piyasasında beklentilerin üzerinde bir soğuma olabileceği endişelerini beslediğini belirtti. Ülkede inşaat harcamaları, ağustosta artış beklentisinin aksine yüzde 0,1 azalışla 2 trilyon 132 milyar dolara indi.
ABD’de Tedarik Yönetim Enstitüsünün (ISM) imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI), eylülde 47,2 ile piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti. S&P Global’in imalat sanayi PMI verisi de yukarı yönlü revize edilerek 47,3 oldu. Endeksler, ülkede imalat sektöründeki daralmanın sürdüğüne işaret etti.
Gelişmelerin ardından para piyasalarındaki fiyatlamalarda, Fed’in kasımda yüzde 25 baz puanlık faiz indirimi yapmasına kesin gözüyle bakılıyor.
Analistler, ABD’de gelecek hafta açıklanacak enflasyon verisinin de piyasaların yönü açısından büyük önem taşıdığını söyledi.
ABD Başkanı Joe Biden da İsrail’in İran’a ait petrol tesislerine saldırı ihtimaline, “Şu anda bunu tartışıyoruz.” diyerek açık kapı bıraktı.
Söz konusu gelişmelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi haftayı 21 baz puan artışla yüzde 3,96’dan, dolar endeksi yüzde 2 artışla 102,5 seviyesinden tamamladı.
Altının ons fiyatı ise geçen hafta yüzde 0,2 azalışla 2 bin 653,5 dolara gerilerken, Brent petrolün varil fiyatı, 8,3 yükselişle 77,9 dolara çıktı.
