Enfeksiyon Hastalıkları Derneği Başkanı Prof. Dr. Mehmet Ceyhan, maymun çiçeği denilen MPOX virüsünün Türkiye’de görüldüğü iddiaları ve Sağlık Bakanlığı’nın açıklamasıyla ilgili “Aynı Covid’de olduğu gibi ilk vakayı açıkladığımızda muhtemelen Türkiye’de çok sayıda vaka olmuş olacak. Yani şu anda vaka yok demek mümkün değil ama tanı konmuş vaka yok diyebilirsiniz. Ancak bu da bizi maalesef geciktiriyor” dedi. Afrika’dan Türkiye’ye seyahat edenlerin 21 gün boyunca izlenmesi gerektiğini belirten Ceyhan, vatandaşlara el hijyenine dikkat etmeleri uyarısında bulundu.
Afrika’da görülen ve dünyaya yayılan MPOX virüsü ile ilgili Prof. Dr. Mehmet Ceyhan’dan hem vatandaşlara hem de hükümete uyarılarda bulundu. Her türlü temasla hastalığın bulaşabileceğini belirten Ceyhan, en önemli korunma yöntemlerinden birinin el temizliği olduğuna dikkat çekti.
“Bizde vaka yok açıklaması da doğru değil”
Sağlık Bakanlığı’nın Türkiye’de MPOX virüsünün görüldüğü iddialarını yalanladığı açıklamasını eleştiren Ceyhan, şunları söyledi:
“Basında önce Ankara’da dört tane vakanın karantinaya alındığı yazıldı. Arkasından Sağlık Bakanlığı tarafından yalanlandı bu. Aslında tabii ifade yanlış yani vaka karantinaya alınmaz vaka izolasyon uygulanır. Karantina o vakayla temas eden kişilere uygulanır. Dolayısıyla onu düzeltmek lazım. İkincisi hani bizde vaka yok açıklaması da doğru değil çünkü siz bir tarama yapmıyorsunuz. İlk vakaya tanı konmasını bir doktor tarafından bekliyorsunuz.
“İlk vakayı açıkladığımızda muhtemelen Türkiye’de çok sayıda vaka olacak”
Aynı Covid’de olduğu gibi ilk vakayı açıkladığımızda muhtemelen Türkiye’de çok sayıda vaka olmuş olacak. Yani şu anda vaka yok demek mümkün değil ama tanı konmuş vaka yok diyebilirsiniz. Ancak bu da bizi maalesef geciktiriyor. Covid’de aynı hatayı yaptık işte tarama yapmadık bizim çok önermemize rağmen ve ilk vakaya tanı konduğunda İstanbul’da bir aydır vakaların olduğunu ve İstanbul’da yüzlerce vaka olduğunu sonradan anladık. Bu neye mal oldu? Biz eğer ilk vakaya erken tanı koysaydık İstanbul’dan vakanın diğer illere yayılmasını çok ciddi bir şekilde önleyebilirdik. Ama tabii biz ilk vakaya tanık olduğumuzda diğer illerde de vaka kümeleri oluşmaya başlamıştı ve bizim mecburen mücadele etmek zorunda kaldık.
“Tanı konulması için döküntülerin çıkmasını beklemek gerek”
Bu hastalıkta tanı konulması için döküntülerin çıkmasını beklemeniz lazım. Bu hastalık 5-21 gün arasında değişen bir kuluçka süresine sahip. Onun sonunda ateş, baş ağrısı, sırt ağrısı, genellikle vücut ağrısı gibi gribe benzeyen belirtilerle başlıyor ve hasta sonra döküntü çıkarıyor. Döküntü çıkarana kadar size gelen hastaları hava alanında veya ülkeye giriş noktasında tanı koyma şansınız yok. O yüzden bölgeye bakacaksın.
“Hastalık çıktığında bütün Türkiye’ye yayılmış olabilir”
Yani geldiği bölge şu anda Afrika riskli bölge. Dolayısıyla Afrika’dan gelenlere ya da oradan gelenlerle temas edenlerde böyle semptomlar varsa bu hastalara işte belli süre döküntü çıkacak mı çıkmayacak mı diye izlemeniz lazım. Bu da 21 gündür. Yani en azından bu uygulamayı yapmak lazım yoksa yani hastalık çıktığında bütün Türkiye’ye yayılmış olabilir.
“Ciddiye alınması gereken bir hastalık”
MPOX virüsünün 2022’den itibaren 132 bin vakaya ulaştığını ve yaklaşık 4 bin 600 ölümün bildirildiğini vurgulayan Ceyhan, şunları söyledi:
“Halk eğitimi verilmeli, çünkü halk şu anda telaşla doğruları öğrenmeye çalışıyor ve işte Google’dan giriyor falan. Google’daki bilgilerin yüzde 95’i yanlış zaten. O yüzden yanlış kaynaklardan yanlış bilgiler elde ediyor. Devletin bunu önlemesi lazım. Üçüncü yapılması gereken şey riskli gruplarda kullanılmak üzere iş insanı, askerler, havaalanı personeli başta olmak üzere bu gibi risk gruplarını aşılamanız lazım. Burada işte Covid’deki gibi önce şu yaş sonra şu yaş gibi bir şey mümkün değil. Çünkü her yaş grubunda görülebilen bir hastalık. Ciddiye alınması gereken bir hastalık çünkü böyle resmi açıklamalarda görüyorum bizi işte böyle çok da etkilemeyecek tek-tük vaka göreceğiz falan bunlar doğru bir yaklaşım değil. Çünkü bakın Covid’den 2020 yılında çok sayıda milyonlarca hastamız oldu çok sayıda on binlerce hasta öldü. Sonunda 103 bin ölümle kapattık. Dolayısıyla 2021’den bu tarafa kadar Dünya Sağlık Örgütü’nün, dünyada bildirilen vaka sayısı yaklaşık 100 bin civarında maymun çiçeği vaka sayısı 2022’yi de dahil ederek 132 bine ulaştı. Ölüm sayısı da Covid’den daha fazla 4 bin 600 ölüm bildirildi. Dolayısıyla ciddiye alınması gereken bir hastalık.
“Okulların iş yerlerinin kapanmasına gerek olmayacak”
Telaş etmemek lazım çünkü burada temasla bulaşan bir hastalık olduğu için buradaki artış geometrik olmayacak. Katlarla vaka artışı görmeyeceğiz. Aritmetik olacak. Örneğin Covid’den farklı olarak okulların kapatılması, iş yerlerinin kapatılması gibi bir uygulama olmayacak. Maske takmanın bir faydası yok. Sadece el temizliği, dokunmadan temastan uzak durma önemli.
“Devlet riskli gruplar için vakit geçirmeden aşı teminine başlamalı”
Üretimine Türkiye’de başlanan fakat uluslararası anlaşmalar sebebiyle şu an ülkede olmayan çiçek aşısının temini için devletin hızlı adımlar atması gerektiğini belirten Ceyhan, açıklamasını şu cümlelerle tamamladı:
“Devletin yapması gereken şey riskli gruplar için vakit geçirmeden aşı teminine başlamalı. Çünkü Covid’deki gibi onlarca ülkede aşı üretilmeyecek. Tek bir kaynak var şu anda, oradan bir miktarda aşıyı alıp stoklamazsak yarın bize aşı verin dediğimizde aşıyı bulamayabiliriz.
“Halk doğru bilgilendirilmeli”
Burada en önemli nokta salgını kontrol ederken, halkı çok şeffaf ve doğru bilgilerle bilgilendirmek. Çünkü siz bilgilendirmezseniz bu sefer yanlış kaynaklardan yanlış bilgiler yağıyor ortalığa. Öyle yanlış şeyler söyleniyor ki inanamıyorum, çünkü tek kaynak bu işi iyi bilen bir kaç hekim değil, bir sürü insan her aklına gelen bir şey söylüyor. O yüzden bir an önce bu eğitim işine ağırlık verilmesi lazım.” (ANKA)
