Fransa, Macron’un ‘büyük kumarının’ ikinci turu için sandık başında

– Fransa baskın genel seçimlerin ikinci turu için sandık başına gitti. İlk turda yüzde 33 oy alarak en büyük parti olan “aşırı sağcı” Ulusal Birlik’in (RN) ikinci turdan da birinci çıkması bekleniyor. Ancak hiçbir parti ya da ittifakın mecliste salt çoğunluğa ulaşması muhtemel görünmüyor.

Anketler RN’nin en fazla oyu alacağını, ancak salt çoğunluğu sağlayamayacağını öngörürken, bugün seçimler tamamlandığında Fransa’nın siyasi manzarası Avrupa’yı da etkileyecek boyutta yeniden şekillenecek.

26 Temmuz-11 Ağustos’taki Paris Yaz Olimpiyatı’nın hemen öncesinde Fransa parlamentosunda kaotik manzara hakim olabilir ve Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un otoritesi darbe alabilir. RN salt çoğunluğu elde ederse de görev süresi 2027’de sona erecek Macron, kendini RN hükümetiyle zorlu bir “birlikte yaşama” (kohabitasyon) sürecinde bulacak.

Bugün Fransa’da 49.5 milyon seçmen sandığa çağrıldı. Fransa ana karasında yerel saatle 08.00’de başlayan oy verme işlemi yerel saatle 18.00’de sona erecek. Paris, Marsilya gibi büyük kentlerde ise yerel saatle 20.00’ye kadar oy kullanma işlemi devam edecek.

Araştırma şirketlerinin TSİ 21.00’de oy verme süreci biter bitmez sandık başı anketlerini yayımlamaya başlaması, daha sonra İçişleri Bakanlığı’nın resmi sonuçları açıklaması bekleniyor.

Yarından itibaren yeni milletvekillerini ağırlamak üzere kapılarını açacak. meclisin 577 yeni üyesi ilk Genel Kurul oturumu için 18 Temmuz’da toplanacak.

Meclisteki 577 sandalyenin 76’sı ilk turda sahiplerini bulmuştu. İkinci turda kalan 501 sandalyenin sahipleri belirlenecek. Parti veya ittifakların mecliste salt çoğunluğu elde etmesi için 289 milletvekili sayısına ulaşması gerekiyor.

Seçim üç ittifakın yarışına sahne oluyor.

1) Cumhurbaşkanlığını hedefleyen Marine Le Pen’in genel başkanlığını 28 yaşındaki Jordan Bardella’ya devrettiği RN (merkez sağcı Cumhuriyetçiler (LR) partisinin lideri Eric Ciotti ve bazı LR adaylarıyla ittifak halinde).

2) Fransa’nın en popüler solcu lideri Jean-Luc Melenchon’un Boyun Eğmeyen Fransa’sının (LFI) başını çektiği, Yeşiller (EELV), Fransa Komünist Partisi (PCF) ve Sosyalist Parti’nin (PS) dahil olduğu solcu ittifak Yeni Halk Cephesi.

3) Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un partisi Rönesans’ın iktidar ortakları Demokrasi Hareketi (MoDem), Horizons (Ufuklar) ve İlerlemeci Federasyon ile oluşturduğu neoliberal ittifak Cumhuriyet İçin Hep Birlikte (Ensemble).

Sarı Yelekler’den “mezarda emekliliğe” karşı protestolara dek halkın tepkisine rağmen neoliberal politikalarda ısrar eden Macron, Fransa’da son 3 seçimdir oylarını artırmaya devam eden RN’nin 9 Haziran’daki Avrupa Parlamentosu (AP) seçimlerinde yüzde 31.4 oy alarak Rönesans’ın oylarını ikiye katlaması üzerine baskın genel seçim ilan etmişti.

“Macron’un büyük kumarı” diye nitelenen baskın seçim için daha önce bir türlü ittifak kuramayan solcu partiler, “aşırı sağa” karşı kısa sürede Yeni Halk Cephesi ittifakı altında bir araya gelip her seçim bölgesinde tek aday gösterdi.

İlk turda, “aşırı sağcı” ittifak yüzde 33 civarında oyla sandıktan birinci çıktı, Yeni Halk Cephesi yüzde 28 ile ikinci, Macron’un ittifakı ise yüzde 20 oyla üçüncü geldi.

İlk turda seçilen 76 milletvekilinden 39’u aşırı sağ, 32’si sol ittifak, 2’si Macron ittifakı ve kalan 3’ü merkez sağdaki Cumhuriyetçiler ve diğer sağ partilerden geldi.

Hem Macron’un ittifakı hem sol ittifak, ikinci turda “aşırı sağcı” adayın kazanmasını engellemek amacıyla birbiri için çekilme açıklaması yaparken, Maliye Bakanı Bruno Le Maire, RN adayı kazanacak olsa bile asla LFI adayına oy verilmesi çağrısı yapmayacağını söyledi.

Salı akşamı yaklaşık 218 aday, RN adayına karşı kazanma olasılığı en yüksek adayın tercih edilmesi için kenara çekildi. Çekilenlerin 130’u sol ittifaktan, 82’si ise Macron’un ittifakından isimlerdi.

Ardından Macron, LFI ile bir koalisyon hükümeti kurma ihtimalini reddetti. Fransa Cumhurbaşkanı, “Boyun Eğmeyen Fransa ile hükümet etmeyeceğiz. Tıpkı RN’ye tek bir oy bile gitmeyeceğini söylediğimiz gibi, Boyun Eğmeyen Fransa’nın hükümete katılması da söz konusu değil” dedi.

Müesses nizam “aşırı sağın” ikinci turda birinci gelse de meclis salt çoğunluğunu elde edemeyeceğine bahis oyanmış gibi görünse de RN’nin özelde LFI’ya, genelde sol ittifaka tavrı Macron cephesinden farklı değil.

Fransa’da ana akım tarafından “radikal sol” diye nitelenen, diğer sol partilere kıyasla emekçi haklarına daha çok sahip çıkan, Gazze Savaşı’nda İsrail’i eleştiren, Filistin’in haklarını savunan LFI, hem aşırı sağcılar hem hükümet tarafından Yahudi karşıtı olmakla suçlanıyor. LFI’nın çok sayıda milletvekili, 7 Ekim’de İsrail’in Gazze Savaşı’nın başlaması sonrası “terör propagandası” yaptıkları gerekçesiyle ifadeye çağrıldı. (AA, Reuters, Dış Haberler)