Sunak’ın Türkiye ile göçmen iade anlaşması çöktü: ‘Güvenli ülke değil’

İngiltere Başbakanı Rishi Sunak’ın Türkiye ile yapmayı planladığı göçmen iade anlaşması, İngiltere İçişleri Bakanlığı’nın Türkiye’nin güvenli bir ülke olduğu konusundaki soru işaretlerini gündeme getirmesiyle ağır darbe aldı.

İngiliz yetkililer, Türkiye’nin terörle mücadele yasalarında “aşırı derecede şevkli” olduğunu, ülkede yargılamaların adil olmadığını ve şüphelilere işkence uygulandığını belirtti. Türkiye’de yaşanan insan hakları ihlallerine vurgu yapılırken, geçtiğimiz yıl Birleşik Krallık’a küçük teknelerle Türkiye’den yaklaşık üç bin insanın geldiğine, Türkiye’den gelenlerin sayısının diğer ülkelerden gelenlerle kıyaslandığında üçüncü sırada yer aldığına ve Türkiye’den gelenlerin bir önceki yıla göre yüzde yüz 50’den fazla arttığına dikkat çekildi.

Ocak 2022’den Aralık 2023’e kadar Manş Denizi’ni geçen Türkiye vatandaşı sayısının 4 bin 187 olduğu, Türklerin bu yolu kullanan 7. en büyük grup olduğu açıklandı. Manş Denizi’ni geçen Türkiye vatandaşlarının sayısının özellikle 2023 yılında zirve yaptığı, 3 bin Türkiye vatandaşının İngiltere’ye küçük botlarla ulaştığı, 2022’ye göre sayının yüzde 162’lik bir artış gösterdiği ifade edildi. Türkiye vatandaşlarının 2023 yılında da Manş Denizi’ni geçerek İngiltere’ye ulaşan en büyük 3. grup olduğu vurgulandı.

İngiltere Başbakanı Sunak’ın 13 ay önce Arnavutluk ile güçlendirilmiş geri dönüş anlaşması imzalamasından bu yana küçük teknelerle Birleşik Krallık’a gelen Arnavutların sayısının yüzde 90 oranında azalması üzerine İngiltere’de hükümet Türkiye ile Arnavutluk’la yapılan göçmen iade anlaşmasının bir benzeri üzerinde görüşüyordu.

AİHM başvuruları endişe verici

Ancak İngiltere İçişleri Bakanlığı’nın Türkiye üzerinde yaptığı incelemede Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (AİHM) yapılan başvurularla ilgili ciddi endişeler dile getirildi, Türkiye “genel olarak güvenli olma kriterlerini karşılamayan bir devlet” olarak tanımlandı.

Birleşik Krallık’a sığınma talebinde bulunan Türkiye vatandaşlarının yüzde 99’unun devlet zulmünden ve adil yargılamadan korktuğuna dikkat çekildi.

İngiltere İçişleri Bakanlığı’nın, Türkiye için yaptığı incelemede

-Terörle mücadele yasalarını “aşırı hevesli” bir şekilde uygulanması

-Yargının bağımsızlığı ve özellikle siyasi davalarda adil yargılama ile ilgili endişeler

-Polis gözetiminde ve cezaevinde işkence ve kötü muamele iddiaları

-Türkiye’nin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarına uyumu konusundaki endişeler

-Yaşanan insan hakları ihlalleri dile getirildi.