AİHM kararlarının uygulanması: Adalet Bakanı’nın söyleyemediği istatistikler

ENSAR NUR | TR724 HABER

Adalet Bakanı Yılmaz Tunç’un katıldığı televizyon programında Türkiye’nin AİHM kararlarına uyma yüzdesi ile ilgili olarak verdiği istatistikler yeni bir tartışma başlattı. Tunç’un verdiği verilerin “buzdağının görünen yüzü” olduğunu belirten insan hakları hukukçusu Dr. Gökhan Güneş, Türkiye’nin kararlara uyma konusundaki karnesinin iyi olmadığına dikkat çekti.

Adalet Bakanı, Kanal 7 televizyonunda Başkent Kulisi programında Türkiye’nin AİHM kararlarına uyma pratiği hakkında açıklamalarda bulundu. Avrupa Konseyi’nin Türkiye’ye karşı önyargılı olduğunu söyleyen Tunç, “Türkiye’nin, AİHM kararlarını icra etmediğine yönelik propagandalar tamamen yanlış ve asılsızdır. Tüm üye ülkelerin AİHM kararlarını icra etme oranı yüzde 79.99 iken ülkemizin oranı yüzde 90’dır” dedi.

Türkiye’nin, AİHM kararlarını icra etmediğine yönelik propagandalar tamamen yanlış ve asılsızdır. Tüm üye ülkelerin AİHM kararlarını icra etme oranı yüzde 79.99 iken ülkemizin oranı yüzde 90’dır. pic.twitter.com/EoCDUHLqzK

— Yılmaz TUNÇ (@yilmaztunc) February 4, 2024

Tunç’un açıklamalarına sosyal medya üzerinden cevap veren insan hakları hukukçusu Gökhan Güneş, Tunç’un verilerin tamamını paylaşmadığını ifade etti. Bakan’ın açıklamadığı istatistiklere değinen Güneş, fotoğrafın Yılmaz Tunç’un sunduğundan çok daha farklı olduğunu ortaya koydu.

Adalet Bakanı Tunç’un da dayandığı Avrupa Konseyi verilerine göre, Türkiye mükerrer kararları da içeren toplam kararların icrası oranı bakımından 46 Avrupa Konseyi üyesi ülke arasında yüzde 89,59 ile 26’ncı sırada yer alıyor. Ancak icra edilmeyi bekleyen kararların sayısına bakıldığında ise 458 kararla Ukrayna ve Romanya’nın ardından 3’üncü sırada bulunuyor.

ADALET BAKANININ AÇIKLAMADIĞI RAKAMLAR!

✅ Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi önünde Türkiye’nin AİHM kararlarını yerine getirme başarısına dair Adalet Bakanının verdiği rakamlar buzdağının sadece görünen kısmını yansıtıyor. Zira gerek öncü kararlar ve gerekse toplam icra edilmeyi… https://t.co/x79sWH1Xgz

— Dr. Gökhan Güneş (@drgokhangunes) February 4, 2024

Güneş’e göre, AİHM kararlarının uygulanmasında başarının ölçüleceği esas alan, AİHM tarafından yapısal ve sistemik sorunlara işaret eden öncü kararların (leading cases) icra edilme oranı ve sayısı.

Yalçınkaya kararında olduğu gibi sistemik problemlere işaret eden öncü kararların icra edilme oranına bakıldığında ise tablonun Adalet Bakanı’nın çizdiğinden çok farklı olduğu anlaşılıyor.

Öncü davaların uygulanmasında Türkiye, 46 Avrupa Konseyi üyesi arasında yüzde 69,39 icra oranı ile 37’nci sırada yer alıyor. Ancak icra edilmeyi bekleyen öncü kararların sayısına bakıldığında ise 126 öncü kararla 1’inci sırada yer alıyor.

Adalet Bakanı Yılmaz Tunç’un Avrupa Konseyi verilerini istediği gibi yorumladığı görülüyor. Türkiye, Avrupa Konseyi’ni başta Osman Kavala, Selahattin Demirtaş ve Yüksel Yalçınkaya kararlarının uygulanması hususunda yaptığı uyarılardan dolayı siyasi ve önyargılı olmakla suçluyor.