Cizîr’de katledilen 13 ismin dosyası AİHM’e taşınacak

ŞIRNEX – Cizîr’de sokağa çıkma yasaklarında hayatını kaybedenlerin dosyalarına bakan avukat Hüseyin Tül, AYM’nin “yaşam hakkı ihlal edilmedi” yönünde karar verdiği 13 ismin dosyasını AİHM’e taşıyacaklarını aktardı. 

Cizîr (Cizre) ilçesinde 14 Aralık 2015’te ilan edilen sokağa çıkma yasakları sırasında 177’si bodrumlarda olmak üzere, toplam 288 kişi katledildi. 79 gün süren yasakların ardından yakınlarını kaybeden aileler, hukuki yollara başvurarak katillerin yargılanmasını istedi. Ailelerin yerel mahkemelere yaptığı başvurular “kovuşturmaya yer olmadığı” gerekçesiyle reddedilirken, ret kararlarına yapılan itirazlar da sonuçsuz kaldı. Daha sonra Anayasa Mahkemesine (AYM) yapılan başvurular 8 yıl aradan sonra bir bir AYM’den geri döndü. Yakınlarını kaybeden aileler, dosyaları Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (AİHM) taşıyor.

AİHM’e taşınan dosyaların takibini yapan Özgürlük için Hukukçular Derneği (ÖHD) avukatlarından Hüseyin Tül, hukuki süreci değerlendirdi. 

‘İÇ HUKUK YOLLARI TÜKETİLDİ’ 

Sokağa çıkma yasaklarında katledilenlere ilişkin “Kişi hürriyeti ve güvenliği”, “Kötü muamele yasağı”, “Özel hayata ve aile hayatına saygı hakkı” ile “Din ve vicdan özgürlüğü ihlali” gerekçesiyle AYM’ye başvurduklarını belirten Tül, AYM’nin Temmuz 2022’de Mehmet Tunç, Asya Yüksel, Yasemin Çıkmaz, Serdar Özbek, Mehmet Benzer ve Bişeng Kolanç adına yapılan başvuruları karara bağladığını anımsattı. AYM’nin başvuruları reddettiğini belirten Tül, “AYM, herhangi bir Anayasal hakkın ihlal edilmediğine karar verdi. Bizler de AİHM’e başvuruda bulunduk” dedi.

AYM ‘ÖLÜMCÜL GÜÇ KULLANMAK ZORUNLU’ DEDİ 

Farklı tarihlerde olmak üzere son iki ay içerisinde AYM’ye Ruken Alpaslan, Ramazan Biriman, Ramazan Aydın, Serhat Altun, Mehmet Kaplan, Nizar Isırgan, Erdal Kar, Selim Turay, Cengiz Sansak, Mehmet Özkül, Hüseyin Kayaalp, Kenan Adıgüzel ve Zeki Acar adına yapılan başvurularda da karar çıktığını ifade eden Tül, “AYM, ‘yaşam hakkının ihlal edilmediğini, etkili bir soruşturma yürütüldüğünü, ölümcül güç kullanmanın zorunlu olduğunu, görevlileri belirlemenin imkansız olduğunu ifade ederek, Anayasal herhangi bir hakkın ihlal edilmediğine’ karar verdi” diye konuştu.

‘KARARLARDA POLİTİK YÖN AĞIR BASIYOR’

AYM kararlarının hukuki olmaktan uzak, insan haklarıyla bağdaşmayan kararlar olduğunu kaydeden Tül, “Bu kararların politik yönü ağır basmaktadır. Kararların gerekçesine bakıldığında, başvurucu iddialarının görmezden gelindiği, devletin iddialarının ise esas alındığı ortaya çıkmaktadır. Bu yönü ile ağır hak ihlaline sebebiyet verenler aklanmıştır” ifadelerini kullandı.

13 DOSYA AİHM TAŞINACAK 

İç hukuk yollarının tükenmesinin ardından dosyaları AİHM’e taşıdıklarını dile getiren Tül, “6 dosya için AİHM’e başvurusu yapmıştık. Şu an AYM’nin 13 dosya hakkında vermiş olduğu karar ile iç hukuk yolu tükenmiş ve AİHM’e başvuru yolu açılmıştır. Başvurucular adına yakın bir zamanda 13 dosya için başvuru yapacağız. AİHM’e yapmış olduğumuz ve yeni yapacağımız başvurularda nasıl kararlar vereceğini bilemiyoruz. Ancak sokağa çıkma yasağının uygulandığı dönemde yaşanan, başta yaşam hakkı ihlali olmak üzere, ağır hak ihlallerinin hukuki anlamda hesabının sorulabilmesi için bu sürecin takipçisi olacağız” şeklinde konuştu.

ÖZKÜL KARDEŞLERİN DOSYASI AYM’DE 

Sokağa çıkma yasağında katledilen yakınları için hukuksal mücadele veren ailelerden biri de Özkül ailesi. Cizîr’de ikinci bodrumda katledilen Star Özkül (19) ve ağabeyi Mehmet Özkül’ün (26) dosyaları AYM’ye taşındı. Star Özkül’ün dosyası hala AYM’de karara bağlanmayı beklerken, Mehmet Özkül’ün dosyası ise 20 Kasım 2023’te karara bağlanarak reddedildi.

‘TEK İSTEMİĞİZ KATİLLER YARGILANSIN’

AYM’nin dosyayı reddetmesine tepki gösteren baba Selim Özkül, dosyayı AİHM’e götüreceğini söyledi. Başvuru için hazırlıklarını tamamladıklarını belirten Özkül, yaşananları şöyle anlattı: “Oğlum Star yeni nişanlanmıştı. Düğün hazırlıkları yapıyorduk. Sonra ilçede sokağa çıkma yasağı ilan edildi. Oğlum muradına eremedi. Çocuklarımız sivil insanlardı. O günlerde büyük bir zulüm ve haksızlık vardı. Her yeri tankla, topla vuruyorlardı. Kadın, erkek, çocuk, yaşlı herkesi vuruyorlardı. İnsanların evlerini başlarına yıkıyorlardı. Çok insan evlerin enkazında kaldı.” 

“Çocuklarımı devlet öldürdü ama bunu kabul etmiyor” diyen baba Özkül, sorumluların cezalandırılmasını istedi. Özkül, “Onlar cezalandırılsın ki bir daha kimseye bu zulmü yapamasınlar. Devlet, katlettiğini kabul etmese de bizler doğruyu biliyoruz. Ölsek bile hakikat unutulmaz. Herkesin bu hakikate sahip çıkması ve mücadele etmesi gerekiyor” diye belirtti. 

MA / Ömer Akın