Hepimiz, Hafize Gaye Erkan’ız!

YUSUF DERELİ | HABER YORUM

Merkez Bankası Başkanı Hafize Gaye Erkan’ın Hürriyet’e verdiği röportajı çok önemsiyorum. Ahmet Hakan, hayatının en önemli röportajlarından birine imza atmış! AKP rejiminin ekonomi politikası ancak bu kadar güzel özetlenebilirdi. Röportajı okuduğumda aklımda kalan tek gerçek şu oldu; ek ödemeler hariç brüt 161 bin TL maaş alan Merkez Bankası Başkanı bile, İstanbul’da kiralar çok yüksek olduğu için ev tutamıyor ve annesinin yanına yerleşiyor! İşte ‘ekonomist’ olduğunu iddia eden Tayyip Erdoğan’ın ülkeyi getirdiği nokta tam da burası…

Erdoğan’ın 3 yıllık ‘ekonomi deneyi’ sonrasında gelinen noktada ülkede Hafize Gaye Erkan gibi kirasını ödeyemediği için evini kapatıp, anne-babasının yanına taşınmak zorunda kalan onbinlerce insan var…

İtiraf bu; millet bile isteye açlığa mahkum edildi

Hafize Gaye Erkan’a yöneltilen bazı soruları ve onlar verdiği cevaplara kısaca değinelim. Zira MB Başkanı’nın geçmiş yönetime yönelik çok önemli beyanları/eleştirileri var. “Enflasyondaki düşüşü hangi alanlarda, ne zaman göreceğiz?” sorusuna şöyle cevap veriyor: “İlk geldiğimizde enflasyon konusunda bırakın beklentilerin çıpalanmasını bir dağılım bile yoktu. Beklenti her yerdeydi. Şimdi enflasyonla kesin bir mücadele içindeyiz. O kesin.”

Burada defalarca yazdık; ‘AKP rejiminin enflasyonla mücadele gibi bir derdi yok. Kolluk gücü zoruyla enflasyonla mücadele olmaz’ dedik. Şimdi Hafize Gaye Erkan bu gerçeği itiraf ediyor. Önceki dönemde enflasyonla mücadele vs. edilmedi. Sözün özü; millet bile isteye enflasyona ezdirildi ve açlığa, yoksulluğa mahkum edildi!

Hafize Gaye Erkan, enflasyonda tek hanenin ise ancak 2026’da mümkün olacağını anlatıyor. 2025 sonu hedefleri ise yüzde 14.

Daha çok konut, daha çok, daha çok!

Ahmet Hakan, “Peki kira sorunu nasıl çözülecek?” diyor. Bu soruya verdiği cevap önemli. Şöyle diyor: “Arz eksikliği ve ucuz finansman olduğu zaman bazen dengeler bozulabiliyor. İşte burada bizde de en önemli sorun sosyal konut arzı. Çünkü sosyal konut eksikliğinden dolayı kiralarda artış var. Ayrıca kiralarda Türkiye’ye özgü bir artış söz konusu. Bir insanın 10 evi olmamalı, 10 insanın bir evi olmalı. Ev ve gıda çok önemli. İstanbul, Manhattan’dan pahalı olur mu? Biz İstanbul’da ev bulamadık. Müthiş pahalı. Annemlere yerleştik, onların yanında kalıyoruz.”

Hafize Gaye Erkan’ın açıklamalarına göre kendisi kira sorunun ‘daha fazla konut arzıyla’ çözüleceğine inanıyor. İstanbul’da dağa taşa konut yapıldı. Deprem toplanma alanları bile imara açıldı ancak yetmemiş; daha fazla konut üretimi olmalıymış…

Sorunun bir diğer sebebi olarak da ‘ucuz finansmanı’gösteriyor. Yine geçmiş döneme ilişkin bir ‘eleştiri’ aslında. ‘Ucuz konut kredisi verildi ve dengeler bozuldu’ diyor.

Haklı…

Peki bu ucuz finansmanı kim sağladı? Kim, “Faiz sebep, enflasyon sonuç. Göreceksiniz, faiz düşünce enflasyon da düşecek.” diyerek konut kredi faiz oranlarını inatla indirdi ve piyasa dengelerinin bozulmasına neden oldu?

Ülkede 10 milyon mülteci var!

Hafize Gaye Erkan, ülkeye elini kolunu salayarak gelen milyonlarca göçmenin konut krizinin önemli sebeplerinden biri olduğuna hiç değinmiyor. Resmi verilere göre 5 milyona yakın sığınmacı var ülkede. CHP’nin raporuna göre ise 10 milyon…

‘Açık kapı’ politikasıyla ülkeyi mülteci üssüne çevirenlerin bu kira artışlarında hiç mi payı yok? Dünyada Türkiye kadar kontrolsüz göç politikası uygulayan başka bir ülke var mı?

İnşaat maliyetleri 3 yılda 5 kat arttı

Hükümetin yanlış ekonomi/faiz politikasının enflasyonu patlattığından, inşaat maliyetlerinin TÜİK’in verilerine göre sadece son 3 yılda 5 kat arttığından da bahsetmiyor. Bugün bir konutun metrekare inşaat maliyeti en iyimser rakamla 15 bin lira! Yani 100 metrekarelik bir dairenin sadece inşaat maliyeti 1,5 milyon lira!

Arsa fiyatı ve finansman maliyeti bu rakama dahil deği. Onları da ekledieğinizde 100 metrekarelik bir dairenin maliyeti 3,5 milyon lirayı bile aşıyor! Vatandaş 3,5-4 milyon lira verip ev alacak sonra da o evi aylık 5-6 bin liraya kiraya mı verecek?

Bugün yaşananlar, dün yapılan hataların sonucu!

“Ayrıca kiralarda Türkiye’ye özgü bir artış söz konusu.” ifadeleri de dikkat çekici…

Neresinden başlamak lazım bilemiyorum! Pandeminin hemen başında enflasyon küresel olarak artma eğilimi gösterdiğinde bütün dünyada önemli merkez bankaları faizleri artırmaya başladı. Biz ise tam tersini yaptık!

Onlar artırdı, biz ise inatla ve ısrarla indirdik! Sonuç, enflasyon patladı, kiralar uçtu! Kısacası ‘ekonomist’ olduğunu ileri süren Erdoğan, Türkiye’ye özgü kararlar aldı ve bunun sonucunu da hep birlikte fakirleşerek yaşadık ve yaşıyoruz…

Nihayetinde Erkan, İstanbul’da ev kiralarının yüksek olmasından dolayı annesinin yanına taşındığını anlatıyor. Kendisinin aylık geliri net 130 bin lira civarında. Ek ödemeler vs. hariç. İstanbul’da ev tutamadığını söylüyor. Erkan’ın en azından 3+1 ve güzel bir semtte ev baktığını varsayarsak, kendisinden 40-50 bin TL kira istenmiş olma ihtimali yüksek.

Türkiye ise en düşük emekli maaşının 10 bin liraya çıkarılıp çıkarılmayacağını, asgari ücretin ise en azından 17 bin TL olması gerektiğini konuşuyor…