Almanya, uzun bir süredir yurtdışından, özellikle de Türkiye’den gönderilen imamların sayısını ve cemaatler üzerindeki etkisini azaltmak amacıyla, Almance bilen ve Alman kültürünü tanıyan, ülkedeki Müslümanların sorunlarını bilen gençler arasından yetişen imamlara öncelik tanımaya hazırlanıyor.
Federal İçişleri Bakanlığı yeni bir karar alındığını duyururak, Türkiye Diyanet İşleri Başkanlığı ve merkezi Köln’de bulunan Diyanet İşleri Türk İslam Birliği (DİTİB) arasında sürdürülen müzakereler sonucunda, Türkiye’den imam atanmasına kademeli olarak son verilmesi ve her yıl Almanya’da 100 imam yetiştirilmesini içeren bir anlaşma imzalandığını açıkladı.
İçişleri Bakanı Nancy Faeser, “Bu, Almanya’daki Müslümanlar‘ın uyumu ve toplumsal katılımı için bir dönüm noktası. Bizim dilimizi konuşan, ülkemizi tanıyan ve değerlerimizi savunan din adamlarına ihtiyacımız var. Biz, dinler arasında diyaloğun geliştirilmesini ve toplumumuzdaki inançla ilgili soruların tartışılmasına katkıda bulunacak imamlar istiyoruz” dedi.
Yıllardır Türkiye ile Almanya arasındaki ilişkilere de yanısıyan imamların eğitimi konusu, son olarak 17 Kasım‘da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Almanya Başbakanı Olaf Scholz’un Berlin’de yaptığı görüşmede de gündeme gelmiş, Diyanet’in imam gönderme uygulamasına son verilmesi konusunda mutabakata varıldığı bildirilmişti.
“İmamların Alman devletince kontrol edildiği algısı oluşmamalı”
Alman devletinin birkaç yıldır gündeminde olan tartışmalarda, “devlet memuru” statüsüyle Türkiye’den Almanya’ya gönderilen Diyanet’e bağlı imamların, “Türkiye Cumhuriyeti Devleti lehine siyasal propaganda yaptıkları” iddia ediliyordu.
2017 yılında Diyanet tarafından gönderilen imamların Ankara adına “casusluk yaptığı” iddiaları da iki ülke arasında gerilime yol açmıştı. Son olarak Hristiyan Demokrat Parti’nin yeni programında, “Cami cemaatlerinin
yabancılar tarafından finanse edilmesine ve imamların yurtdışından görevlendirilmesine alternatifler bulunmalıdır” denildi.
VOA Türkçe’ye konuşan sosyal demokrat SPD’den federal milletvekili ve Türk-Alman Parlamenterler Grubu üyesi Macit Karaahmetoglu, ülke camilerinde görev yapacak imamların yetiştirilmesi ve atanmasının, Alman devleti tarafından organize edilmesinin doğru olduğunu belirtti.
Karaahmetoğlu, “Ancak bu çaba, geleceğin Alman imamları oldukları gibi kabul edilirlerse başarıya ulaşacaktır. İslam’ın temsilcileri, ‘Alman devleti tarafından kontrol edildikleri’ şeklinde algılanmadıkları takdirde, kendi toplumlarında inandırıcı olabilirler. Bu nedenle, İslam’ı temsil eden dini temsilcilere gerçek anlamda eşit muamele edilmesi, bu önemli siyasi çabanın temelini oluşturmalıdır” diye konuştu.
Almanya’da imam eğitimi nasıl olacak?
Anlaşmaya göre, imamların eğitimi konusunda Osnabrück kentinde açılan Almanya İslam Koleji ile işbirliği yapılacak ve Diyanet İşleri Başkanlığı, Türkiye’den atanan dini görevlilerin teknik denetimini 2024 yılında DİTİB’e devredecek.
DİTİB, Almanya’daki Müslümanlar’ın oluşturduğu en büyük sivil toplum kuruluşlarının başında geliyor. 2019’da Almanya İslam Koleji’nde Almanca bilen ve bu dilde vaaz verebilecek imam eğitimine resmen başlanmıştı.
Osnabrück’ün dışında Münster ve Frankfurt üniversitelerinde imam yetiştiriliyor. Adaylar, İslam ilahiyatı öğrenimi yapanlar arasından seçiliyor.
İmamların yüzde 80’i yurtdışından geliyordu
Almanya’da yaklaşık 5,5 milyon Müslüman var ve bu nüfusun yüzde 6,6’sını oluşturuyor. Ülkede yaklaşık 2 bin 500 cami cemaati var, burada görevli imamların yüzde 80’i yurtdışından Almanya’ya geliyor.
5 Temmuz 1984 tarihinde kurulan DİTİB’e bağlı cami sayısı ise 857. Bu camilerde yaklaşık 1000 imam görev yapıyor. Din görevlilerinin büyük kısmı Türkiye’den atanıyor ve ortalama dört yıl görev yaptıktan sonra Türkiye’ye dönüyor.
Almanya’da yetişen ve temel eğitimlerini ağırlıklı olarak Almanya’da almış olan 120 din görevlisi mevcut. Bu din görevlilerinin büyük kısmını ilahiyat eğitimlerini Türkiye’de görenler oluşturuyor. DİTİB bünyesinde görev yapan imamların tamamının maaşlarını ise şimdiye dek Türkiye ödüyordu.
