– Taliban’ın Afganistan’daki şehirler için geniş çaplı bir kamera gözetim ağı oluşturduğu ve bu adımın Amerikalıların 2021’de ülkeden çekilmeden önce hazırladıkları bir planın yeniden tasarlanması şeklinde olabileceği açıklandı. Taliban’ın İçişleri Bakanlığı sözcüsü bir diğer planın ise Türkiye tarafından açıklandığını duyurdu.
IŞİD ve benzeri grupların saldırılarını önlemek, Taliban ile ABD ve Çin de dahil olmak üzere birçok yabancı ülke arasındaki etkileşimin merkezinde yer alıyor. Ancak bazı gözlemciler nakit sıkıntısı çeken Taliban yönetiminin programı finanse etme kabiliyetini sorgularken, insan hakları grupları da herhangi bir kaynağın protestoculara baskı uygulamak için kullanılacağına dair endişelerini dile getirdi.
ÇİNLİ FİRMA HUAWEI İLE İŞBİRLİĞİ GÖRÜŞÜLÜYOR
Reuters’a konuşan ülkedeki Taliban geçici yönetiminin içişleri bakanlığının sözcüsü Abdul Mateen Kani, güvenliği yeniden tesis etmeye ve Afgan şehirlerinde birçok büyük saldırıyı üstlenen IŞİD’i sıkıştırmaya odaklandığını kamuoyu önünde açıklayan Taliban yönetiminin, Çinli telekom firması Huawei ile de potansiyel işbirliği konusunda görüştüğünü söyledi.
‘ELİMİZDE TÜRKİYE VE ABD’NİN HAZIRLADIĞI İKİ GÜVENLİK PLANI VAR’
Taliban’ın ABD planını elde etmek de dahil olmak üzere kitlesel gözetimi nasıl genişletmeyi ve yönetmeyi planladığına dair ayrıntılar daha önce açıklanmamıştı. İçişleri Bakanlığı sözcüsü Abdul Mateen Kani Reuters’e yaptığı açıklamada, Kabil ve diğer yerlerdeki “önemli noktalara” odaklanmayı içerecek olan toplu kamera uygulamasının, tam olarak uygulanması 4 yıl sürecek olan yeni bir güvenlik stratejisinin parçası olduğunu söyledi. “Şu anda güvenlik uzmanları tarafından tamamlanan ve çok zaman alan bir Kabil güvenlik haritası üzerinde çalışıyoruz. Elimizde halihazırda iki harita var; biri önceki hükümet için ABD tarafından, ikincisi ise Türkiye tarafından yapıldı” dedi. Kani Türkiye’nin bu konudaki planının ne zaman yapıldığına dair ayrıntı vermedi.
ÇİN: ÇİNLİ İŞLETMELERİN PRATİK İŞBİRLİĞİNİ DESTEKLİYORUZ
Kani, Taliban’ın Ağustos ayında Huawei ile potansiyel ağ hakkında “basit bir sohbet” yaptığını, ancak herhangi bir sözleşme veya kesin planlara ulaşılmadığını söyledi. Bloomberg News, Ağustos ayında Huawei’nin Taliban ile bir gözetleme sistemi kurma sözleşmesi konusunda “sözlü anlaşmaya” vardığını, görüşmelere aşina bir kişiye dayandırarak duyurmuştu. Huawei ise Eylül ayında Reuters’a yaptığı açıklamada toplantı sırasında “herhangi bir planın görüşülmediğini” söyledi. Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü ise spesifik görüşmelerden haberdar olmadığını söyledi ancak “Çin her zaman Afganistan’daki barış ve yeniden inşa sürecini desteklemiş ve Çinli işletmelerin ilgili pratik işbirliğini yürütmelerini desteklemiştir” ifadelerini kullandı.
ABD Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Washington’In Taliban’la “ortaklık” yapmadığını ve “Taliban’a teröristlere güvenli bir sığınak sağlamamanın kendi sorumlulukları olduğunu açıkça belirttiklerini” söyledi. Türkiye’nin hükümet sözcüsü ise Reuters’ın yorum talebine yanıt vermedi.
TALİBAN KARŞITLARI VE HAK ÖRGÜTLERİ ENDİŞELİ
Taliban’a göre başkent Kabil ve diğer şehirlerde merkezi bir kontrol odasından izlenen 62 binden fazla kamera var. Güvenlik için büyük ölçüde Batı liderliğindeki uluslararası güçlere bel bağlayan eski hükümete göre Kabil’in kamera sistemindeki son büyük güncelleme 2008 yılında yapıldı.
NATO liderliğindeki uluslararası güçler Ocak 2021’de kademeli olarak ülkeden çekilirken, dönemin Cumhurbaşkanı Yardımcısı Emrullah Salih, hükümetinin Kabil’in kamera gözetim sisteminde büyük bir güncelleme yapacağını söylemişti. Gazetecilere 100 milyon dolarlık planın NATO koalisyonu tarafından desteklendiğini belirtmişti. Salih Eylül ayında Reuters’a verdiği demeçte “2021 başında planladığımız düzenleme farklıydı” dedi ve 2021 planı için “altyapının” yok edildiğini sözlerine ekledi. Salih’in sözünü ettiği planın Taliban’ın eline geçtiğini söylediği planlara benzeyip benzemediği ya da yönetimin bunları değiştirip değiştirmeyeceği net değil.
Taliban zaten güvenlik güçlerine ait araçlar ve düzenli kontrol noktalarıyla kent merkezlerini yakından izliyor. Hak savunucuları ve rejim karşıtları ise artan gözetimin sivil toplum üyelerini ve protestocuları hedef alabileceğinden endişe ediyor. Taliban ise geliştirilmiş bir gözetleme sisteminin Afganların haklarını ihlal edeceğini şiddetle reddediyor. İçişleri Bakanlığı Sözcüsü Kani, “sistemin diğer büyük şehirlerde kullanılanlarla karşılaştırılabilir olduğunu ve özel alanlarda kayıt yapılmasını engelleyen şeriat yasalarına uygun olarak işletileceğini” söyledi.
Uluslararası Af Örgütü’nden Matt Mahmoudi, “Ulusal güvenlik kisvesi altında kitlesel bir gözetim sistemi uygulamak, Taliban’ın temel hakları ihlal eden acımasız politikalarını sürdürmesi için bir şablon oluşturuyor” dedi. Afganistan’da günlük elektrik kesintilerinin aralıklı olması, merkezi şebekeye bağlı kameraların tutarlı yayınlar sağlamasının pek mümkün olmadığı anlamına geliyor. Devlete ait elektrik sağlayıcısına göre Afganların sadece yüzde 40’ının elektriğe erişimi var. (DIŞ HABERLER)
Taliban, Asya Oyunları’na tamamı erkek sporculardan oluşan kafile gönderdi
Taliban kontrolündeki Afganistan’da ilk yabancı elçi ataması: Yeni Çin büyükelçisi güven mektubu sundu
İran’da yeni yasa tasarısı: Başörtüsü takmayan kadınlar 10 yıl hapisle karşı karşıya
Kaynak:
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***
