Kiracı ve ev sahipleri arasında arabulucu dönemi başlıyor: İşte merak edilen sorular ve yanıtları

Sabah gazetesinin haberine göre; ev sahipleri, 10 yıl dolmadan, kendisi ya da bakmak zorunda olduğu kişilerin ihtiyaçları dışında kirasını ödeyenleri keyfi nedenlerle tahliye edemiyor.

Kira tespit davalarından hâkim eski kiracının hakkını gözetirken “hakkaniyet indirimi” yapıyor. Örneğin vatandaş 6 bin lira kira ödüyor bölge ortalaması 14 bin liraysa kira bedeli 10 bin lira olarak belirleniyor.

Hem kiracı hem de ev sahiplerinin yasal hakları, kira sınırı, zorla tahliye, 1 Eylül’de başlayacak arabulucu uygulaması konusunda merak edilen soruların yanıtları şöyle:

EV SAHİBİ KİRACIYI KONTRAT SÜRESİ BİTMEDEN ÇIKARABİLİR Mİ?

Mülk sahibinin yasaya göre haklı bir nedeni yoksa kontrat süresi dolmadan tahliye mümkün değil. Kiranın ödenmemesi durumunda noterden ödeme için ihtar gönderilerek 30 gün beklenir. Bu sürenin sonunda tahliye davası veya icra takibi yoluyla tahliye talep edilebilir. 1 Eylül itibariyle dava açmadan tahliye talebiyle de arabulucuya gidilebilecek. Ev sahibi bilgisi dışında yıkım, esaslı tadilat, tamirat sözleşmeye esaslı bir aykırılık varsa süre dolmadan tahliye istenebilir. Senesi bitim süresi uzayan sözleşme kendini otomatik olarak yeniler.

İZMİR KARŞIYAKA’DAKİ EVİMDE 22 YILDIR, SON ARTIŞLA BİRLİKTE 3 BİN LİRAYLA OTURAN KİRACIMI TAHLİYE ETMEK İÇİN DAVA AÇMAK ZORUNDA MIYIM?

Borçlar Kanunu’na göre sözleşme uzama süresi en fazla 10 yıl olarak kabul ediliyor. Bu sürenin sonunda mal sahibinin haklı bir gerekçe sunmasına gerek olmadan kiracısını tahliye hakkı bulunuyor. Bu nedenle tahliye davası açmanız gerekmiyor. Bunun için 3 ay önceden ihtarname göndermesi gerekiyor.

EV SAHİBİ, SÖZLEŞME TARİHİNDEN ÖNCE KONUTUNU BOŞALTAN KİRACIDAN TAZMİNAT TALEP EDEBİLİR Mİ?

Herhangi bir sorun yaşanmadığı halde evden çıkması durumunda mal sahibinin 3 ay daha kira bedeli talep etme hakkı bulunuyor. Bu tutarı talep edebilmesi için de 3 aylık sürede yeni kiracı bulmamış olması gerekiyor. Eğer evi hemen kiraya verirse kiracıdan tazminat talep edilemez. Ev ilk ayın sonunda kira verilirse tazminat da bir aylık ödenir.

KİRAYA YÜZDE 25 SINIRININ ARDINDAN FAHİŞ ARTIŞLARA KARŞI YENİ ÖNLEMLER DEVREYE GİRECEK Mİ?

Kiracı ev sahibi haklarının sınırları Borçlar Kanunu’nda belirtiliyor. Yeni yasama döneminde bu konuda Türk Ceza Kanunu’nda düzenleme yapılacak. Kiraları piyasa ortalamışının üzerinde artıranlara yönelik para cezasıyla birlikte bir yıldan 3 yıla kadar hapis cezası uygulanması öngörülüyor. Kiracıya zorbalık yapan, “haksız kazanç elde eden” ev sahipleri mahkeme takdiriyle tutuklu da yargılanabilecek.

KİRACI İÇİNDEYKEN SATIN ALINAN KONUTTA TAHLİYE SÜRECİ NASIL İŞLİYOR?

Evin başkasına satışı halinde kiracının konutu boşaltması için 6 aylık süresi bulunuyor. Yeni mal sahibi kiracıya 1 ay içinde ihtar göndererek tahliye talep edebilir. Satın alma tarihinden itibaren altıncı ayın sonuna kadar kiracı oturmaya devam edebilir. Bu sürenin sonunda evi boşaltmazsa arabulucuya gidilebilir.

EV SAHİPLERİNİN DEPOZİTO TALEBİNDE YASAL BİR SINIR VAR MI?

Depozito bedeli 3 aylık kiradan fazla olamaz, bu tutar da kiracı tarafından bir banka hesabına yatırılarak ev sahibinin onayı olmadan çekilemez. Ayrıca şerh düşülerek paranın vadeli bir tasarruf hesabına yatırılması gerekiyor. Kiracının mülkü boşaltması durumunda depozito bedelini tam alması için hiçbir borcu kalmaması, evde olağan eskime dışında bir hasar olmaması gerekiyor.

EV SAHİBİ TARAFINDAN TEHDİT EDİLEN, BASKI GÖREN KİRACI DA ARABULUCUYA GİDEBİLECEK Mİ?

Kira tespit, tahliye, uyarlama, kontrat kaynaklı sorunlar, taşınmaz paylaşımı, kat mülkiyetinden kaynaklı uyuşmazlıklar, aidata ilişkin davalar zorunlu arabuluculuk sürecine tabi olacak. İhtilafların tamamı önce arabulucuya gitmek zorunda olup daha sonra dava açılabilecek. Arabuluculuk sürecini davayı açmak isteyen taraf başlatacak. Örneğin ev sahibi tahliye davası açmak istiyorsa önce arabuluculuk sürecini başlatacak.

ARABULUCUK HİZMETİNDEN ÜCRET ALINACAK MI?

Başvuruda ve iki saate kadar olan görüşmelerde ücret alınmayacak. Bu sürenin üzerindeki görüşmelerde asgari ücret tarifesine göre hesaplanacak tutar taraflardan eşit olarak alınacak. Başvurular dava açılacak yetkili mahkemenin bulunduğu adliyedeki arabuluculuk bürosuna ya da yetkilendirilen sulh hukuk mahkemelerine yapılacak.