Pentagon Belgeleri’ni sızdıran Ellsberg 92 yaşında öldü

– ABD’de “Pentagon Belgeleri” olarak bilinen gizli belgeleri ifşa ederek hükümetin Vietnam Savaşı’yla ilgili yalanlarını ortaya çıkaran ve büyük bir basın özgürlüğü savaşını başlatan eski Pentagon çalışanı ve savaş karşıtı aktivist Daniel Ellsberg öldü. Ailesi tarafından yapılan yazılı açıklamada, Şubat ayında kendisine pankreas kanseri teşhisi konulan Ellsberg’in 92 yaşında California’daki evinde öldüğü duyuruldu. Ellsberg, 2 Mart’ta ilk kez Twitter hesabından kendisine “müdahale edilemez pankreas kanseri” teşhisinin konulduğunu duyurmuş ve “Size, doktorlarımın bana 3 ila 6 ay süre verdiğini haber vermekten dolayı üzgünüm” ifadesini paylaşmıştı.

YÜKSEK MAHKEME DAVADA BASININ LEHİNE KARAR VERDİ

Chicago’da 1931’de doğan Ellsberg, 1952’de Harvard Üniversitesinden mezun olduktan sonra Deniz Kuvvetlerine katılarak iki yıl orduda görev yaptı. Ellsberg, ordudan sonra Harvard’a dönerek ekonomi üzerine doktorasını tamamladı ve 1964’te Savunma Bakanı Robert McNamara döneminde ABD Savunma Bakalığı’nda (Pentagon) işe başladı. Vietnam’da iki yıl görev yapan Ellsberg, bölgedeki savaşla ilgili en gizli bilgileri içeren ve “Pentagon Belgeleri” adıyla bilinen Savunma Bakanlığı’nın özel kapsamlı çalışmasına katkıda bulundu. Zamanla Vietnam Savaşı konusundaki fikirleri değişen Ellsberg, RAND Cooperation’da savunma analisti olarak çalışırken 1969’da ABD hükümetinin savaşı kazanamayacağını çok önceden bildiğini ve kamuoyunu kandırdığını ortaya çıkaran 7 bin sayfalık ” Belgeleri”ni gizlice fotokopisini çekerek basına sızdırdı.

Dönemin ABD Başkanı Richard Nixon, Ellsberg’i hain olmakla suçlarken yönetim, New York Times ve Washington Post’a sızdırılan belgelerin yayımlanmaması için mahkemeye başvurdu ancak Yüksek Mahkeme, davada basının lehine karar verdi.

115 YIL HAPİS CEZASI İSTEMİYLE YARGILANDI

Casusluk Yasası’ndan dava açılan Ellsberg, 115 yıl hapis cezası istemiyle yargılandı. Dava, Nixon hükümetinin yasa dışı gizli dinlemeler yaptığının ortaya çıkmasıyla usulsüzlükten iptal edildi. Dönemin uzmanları, Ellsberg’in sızdırdığı belgelerin ülkedeki savaş karşıtlığını artırarak ABD’nin Vietnam’dan çekilmesinde etken olduğu, akabindeki gelişmelerin de Nixon’ı istifaya götüren Watergate Skandalı’nın ilk işaretlerini oluşturduğu değerlendirmesinde bulundu. O zamanlar başkanın ulusal güvenlik danışmanı olan Henry Kissinger, Ellsberg’den “her ne pahasına olursa olsun durdurulması gereken Amerika’daki en tehlikeli adam” diye bahsetmişti.

BELGELER NELERİ ORTAYA ÇIKARDI?

Pentagon Belgeleri ABD yetkililerinin savaşın muhtemelen kazanılamayacağı sonucuna vardığını ve Başkan John F. Kennedy’nin Güney Vietnam liderini devirmek için bir darbe planlarını onayladığını gösterdi. Ayrıca Kennedy’nin halefi Lyndon Johnson’ın 1964 kampanyası sırasında yapmayacağını söylemesine rağmen Kuzey Vietnam’daki bombalama da dahil olmak üzere savaşı genişletme planları olduğu ortaya çıktı. New York Times ve Washington Post ayrıca Kamboçya ve Laos’taki gizli ABD bombalamasını ve zayiat rakamlarının bildirilenden daha yüksek olduğunu ortaya çıkardı.

Ellsberg, Vietnam Savaşı’ndan sonra ömür boyu savaş karşıtı tutumunu sürdürdü, Irak ve Afganistan başta olmak üzere Rusya-Ukrayna Savaşı’na karşı çıkanların arasında yer aldı. Devlete ait gizli belgelerin sızdırılması konusunda her zaman muhbirlere arka çıkan Ellsberg, bu konuda ABD kamuoyunda çok tartışılan Edward Snowden ve Chelsea Manning gibi ifşacılara da destek verdi. “Pentagon Belgeleri” sızıntısı 2017 tarihli “The Post” adlı filmde konu edilmişti. (DSIŞ HABERLER)

Edward Snowden’dan 10 yıl sonra röportaj: Yaptıklarımdan pişman değilim