İkitelli’de yanan fabrikanın ne yangın merdiveni ne de yangın söndürme sistemi var

Osman ÇAKLI

İSTANBUL – 71 saat önce İkitelli’de bulunan Rubenis firmasına ait 6 katlı fabrikada başlayan yangın kontrol altına alındı. Dört gündür devam eden yangında ölen ya da yaralanan işçinin olmamasını bir şans olarak niteleyen uzmanlar, İkitelli Organize Sanayi Bölgesi’nin nitel yapısıyla birlikte tehlike barındırdığını söyledi.

Öte yandan yangının çıkış nedeniyle ilgili çeşitli iddialar konuşulmaya devam ediyor. Kimi fabrika işçileri yangının kaynak makinesinden çıkan kıvılcımlardan kaynaklandığını belirtirken, kimi işçiler ise “sabotaj ya ne olacak” dedi. Ancak itfaiye çalışanlarına göre kesin sonuç yapılacak incelemelerden sonra ortaya çıkacak.

YANGIN MERDİVENİ VE SÖNDÜRME SİSTEMİ YOK

Yüzlerce işçinin çalıştığı fabrikada ölen ya da yaralanan işçi olmadı. Yangından kurtarılan 8 işçinin sağlık durumunun iyi olduğu bilgisi yetkililer tarafından açıklandı. Eski bir bina olması nedeniyle yangın merdiveni bulunmayan işletmenin aynı zamanda yangın söndürme sistemi de yok. İtfaiyeci ve işçilere göre yangın söndürme sistemi olsaydı, fabrika kullanılamaz hale gelmeyebilirdi.

‘İKİTELLİ’DE PLANLAMA EKSİKLİĞİ MEVCUT’

Günlerdir yanan fabrikayla ilgili işçi sağlığı ve iş güvenliği tedbirleri için görüştüğümüz uzmanlar, yangınların önlenebilir olduğuna dikkat çekti. Kimya Mühendisleri Odası İstanbul Şube Başkanı Gürkan Ergin, kimyasal barındıran fabrikaların en büyük sorununun yan yana bulunması olduğunu belirerek nedeninin, yangının diğer fabrikalara sıçrayarak büyüme riski olduğunu kaydetti. Planlama eksikliğine dikkati çeken Ergin, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Hatta aynı bina içerisinde olan farklı üretim alanlarına sahip şirketler olabiliyor. İkitelli bölgesi bu anlamda yoğun olan bir yer. Burası eğer OSB’ye bağlıysa, denetimin de OSB tarafından yapılması gerekir. Ancak her türlü Çalışma Bakanlığı’nın sorumluluğunda olmakla birlikte, belediyeleri de sorumluluk alanlarına göre ilgilendiriyor.”

‘İHMAL VAR’

Binanın içerisinde daha fazla işçi olsaydı tahliye edilmelerinin daha zor olacağına vurgu yapan Ergin, daha ağır bir tablo ile karşılaşılmasının tesadüf olmayacağını sözlerine ekleyerek şöyle konuştu:

“Henüz yanan maddeyi ve çıkış sebebini bilmiyoruz. Çeşitli yangın türleri var. Tesisat arızasından dolayı elektrik kablolarından çıkmış olabilir, kaynak yapılırken çıkmış olabilir fakat bunlar önlenebilir şeyler. Önlenebilir olduğu için de teknik olarak bir ihmal ortaya çıkıyor. Endüstriyel yangınların hepsi önlenebilir bunu biliyoruz.”

ZİNCİRLEME SORUMSUZLUK

İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi’nden Zafer Güzey de benzer noktalara dikkat çekerek denetimsizliğin sonuçlarının ağır olduğunu söyledi. Güzey, devletin denetim mekanizmalarını işletmemesini eleştirerek şu ifadeleri kullandı:

“Bu tarz şehir içinde OSB olarak organize edilmiş ama yaşam alanı içine girmiş, merdiven altı üretimin çeşitlendiği ve serbest bırakıldığı yerlerde zehirli bir kimyasalın işlenip işlenmediği bilinmiyor. Yangın sonrası çevreye yayılan dumanlar ya da yangın olmasa bile çevreye yayılan atıkların ne etki yarattığını yerel yönetimler de kontrol altına almıyor. Çünkü oy potansiyeli olarak görülüyor ve kontrol edilmiyor. En son işletmeler buradan nemalanıyor, sigortasız işçi çalıştırıyor ve kontrolsüz hareket ediyorlar.”

‘FACİA OLABİLİRDİ’

İşletme kar gütmek için fabrikayı kurduğu için ‘ahlaklı’ olmasını beklemeyeceğini sözlerine ekleyen Güzey, denetim mekanizması çalışıyor olsa işverenin işini düzgün yapmadığı zaman kapatılabileceğini bileceğini ve buna göre davranacağını belirtti. Yerleşim yerleri ile OSB’lerin birbirinden ayrılmadığı zaman her zaman tehlike içerisinde olunacağını anlatan Güzey, “Mesela İkitelli’de Doğa Koleji’nin yeri vardı ve sanayinin içerisindeydi. Tam karşısına da bir AVM diktiler. Ya burası yerleşime açılmayacak ya da sanayiye izin verilmeyecekti. Büyük bir facia olsaydı bu tesadüf olmazdı” diye konuştu.

İktidarın yasaları işaret ederek iyi olduğunu söylediğini belirten Güzey, genel olarak yasalarda sorun olmadığını ancak uygulamada pasif kalındığını belirterek, önce denetim ve denetimle birlikte yaptırımların uygulanabilir hale gelmesi gerektiğini ifade etti.

İkitelli Organize Sanayi Bölgesinde yangın

Başakşehir İkitelli Organize Sanayi Bölgesi’ndeki yangın gece boyunca sürdü