Balıkesir seçim izlenimleri: AKP’nin aday listesine tepki sandığa yansır mı?

Osman ÇAKLI

BALIKESİR – Her seçim farklı sandık sonuçlarının çıktığı Balıkesir, 14 Mayıs seçimlerine gün sayıyor. Toplam nüfusu bir milyon 227 bin olan Balıkesir’in merkez nüfusu ise 338 bin civarında. Bir yanı Marmara’ya bir yanı Ege Denizi’ne açılan kentin kıyı kesimlerinden iç kesimlere doğru değişen bir seçmen profili mevcut.

Kıyı kesimlerinde ağırlıklı olarak CHP seçmeninin bulunduğu kentin kır kesimlerinde AKP öne çıkıyor. Kentin merkez ilçelerinde güçlü olan AKP’nin 14 Mayıs seçimlerinde bu gücünü kaybetmesi hiç olmadığı kadar güçlü bir ihtimal olarak görünüyor. Gerekçe hem ekonomik sorunlar hem de AKP listesinde yer alan birinci milletvekili sıra adayı İsmail Ok’a AKP tabanında da duyulan öfke.

İSMAİL OK TEPKİSİ SANDIĞA NASIL YANSIYACAK?

Balıkesir’in merkez Karesi ilçesinde seçmenin 14 Mayıs’ta tercihinin ne yönde şekilleneceğini öğrenmek için Kuvayi Milliye Caddesi, Anafartalar Caddesi ve Zağnos Paşa Camii Meydanı’nında sabahın erken saatlerinde turlamaya başladık.

Karaoğlan Mahallesi’nde kıraathane konuştuğumuz Muhammet ve İlhan isimli kişiler akraba fakat oy tercihleri farklı. Muhammet isimli kişi Erdoğan’a oy vereceğini söylerken akrabası ise Kılıçdaroğlu’na oy vereceğini belirtti. Her ikisi de Karesi’nin köylüsü ve hayvancılıkla uğraşıyor. Ortak fikirleri, AKP’nin adayı İsmail Ok’a duydukları kızgınlık.

Muhammet isimli kişi, İsmail Ok’un adaylığına tepkili olsa da oy tercihini değiştirmeyeceğini anlattı. Akrabası ise AKP’nin İsmail Ok’u aday göstererek ‘intihar’ ettiğini savunuyor ve ekliyor, “Bunlar kendi çıkarlarını düşünüyor ve Balıkesirliler bunun farkında, İYİ Parti’den seçildi, AKP’ye geçti. Seçmen bunları takip ediyor.”

Farklı adayları destekleyecek olan ikili, merkezde Kemal Kılıçdaroğlu’nun sandıktan birinci çıkma ihtimalinin güçlü olduğu görüşünde.

İSMAİL OK’UN MHP, İYİ PARTİ VE AKP YOLCULUĞU

2009 yerel seçimlerinde MHP’den Balıkesir Belediye Başkanı seçilen İsmail Ok, 2014’te MHP tarafından yeniden aday gösterildi ancak seçimi kaybetti. Ok, Haziran 2015 ve Kasım 2015 genel seçimlerinde MHP’nin Balıkesir milletvekili seçildi. Ancak Bahçeli karşısında tavır alan Ok, MHP’den ihraç edildi. Ardından da İYİ Parti’ye katıldı ve 2018’de İYİ Parti’den Balıkesir milletvekili seçildi. Ancak Ok, İYİ Parti’de de sadece iki yıl kalabildi ve 17 Şubat 2020’de istifa etti. 2022 yılında ise AKP’ye katıldı.

‘AKP LİSTESİNİ BİZ YAPSAYDIK AYNEN BÖYLE OLURDU’

Kentin denize kıyısı olan ilçelerinde CHP seçmeninin hakimiyeti bulunuyor. Ancak bu kez yalnızca kıyı ilçeleriyle sınırlı kalmayan bir CHP ortaya çıkabilir.

Bu fikri destekleyenlerden biri de DEVA Partisi İl Başkan Yardımcısı Gül Coşkun. CHP listesinde üçüncü sıra adayı olan Burak Dalgın, DEVA kontenjanı. Coşkun’a göre CHP stratejik bir liste belirledi. İsmail Ok’a karşı oluşan tepkiden dolayı AKP’den kopabilecek muhafazakar oylar, DEVA Partili Burak Dalgın ile birlikte CHP’ye geçme eğilimini taşıyor. Böylelikle dokuz milletvekili çıkan Balıkesir’deki dağılım beş CHP, üç AKP, bir İYİ Parti olabilir. Coşkun, AKP adına listeyi kendileri yapmış olsaydı, “Kazanmamız için bizden liste talep etseydiler, böyle bir liste ortaya çıkarırdık” diyor.

‘İSMAİL OK TEPKİSİ SONRASI OYLAR MUHALEFETE DEĞİL MHP’YE KAYABİLİR’

Balıkesir’de yerel gazeteci olan Coşkun Yaman, CHP listesinde de cılız bir tepki olduğunu ancak İsmail Ok’a karşı çok daha kuvvetli bir itirazın geliştiğini anlatıyor. Yaman’a göre kimi AKP’linin İsmail Ok’a duyduğu öfkeden dolayı Millet İttifakı’na değil de MHP’ye yönelme tavrının daha yaygın olabileceğini söylüyor. Fakat kentin genel atmosferine bakıldığında CHP’nin beş, AKP’nin iki, İYİ Parti’nin de iki milletvekili çıkarabileceğini düşünüyor.

ÖNCEKİ SEÇİMLERDE NE OLMUŞTU?

Balıkesir’de 2018’deki yerel seçimde Cumhur ve Millet İttifakı başa baş gitti. Bu durum bir yıl sonraki yerel seçimde de devam etti ve AKP adayı yüzde 1 oy farkıyla seçimi kazandı.

2019 yerel seçimlerinde AKP’nin yüzde 47,78 ile birinci, CHP desteğiyle İYİ Parti’nin yüzde 46,50 ile ikinci DP’nin yüzde 1,63 ile üçüncü HDP’nin yüzde 1,30 ile dördüncü parti olduğu Balıkesir’de 2018 seçim sonuçları ise şöyle olmuştu:

2018’deki milletvekili seçiminde Cumhur İttifakı yüzde 48,96 oy oranıyla 5, Millet İttifakı ise yüzde 46,25 oy oranıyla 4 milletvekili çıkardı.

Fakat cumhurbaşkanlığı seçiminde AKP’nin adayı Erdoğan farkı biraz daha açarak yüzde 55,55 ile birinci olmuştu. CHP’nin adayı Muharrem İnce yüzde 31,47, İYİ Parti’nin adayı Meral Akşener yüzde 8,23, HDP’nin adayı Selahattin Demirtaş ise yüzde 3,49 oy almıştı.

EKONOMİK KRİZDEN AKP SORUMLU TUTULUYOR

Balıkesir’de seçmenin oy tercihi değişecekse, gerekçe yalnızca aday tercihileri olmayacak. Türkiye genelinde olduğu gibi ekonomik sorunlar özellikle tarımla geçinilen kentte çiftçilerin en çok yakındığı soruna dönüşmüş durumda. Başka bir kıraathanede konuştuğumuz ancak çocuklarının memur olması nedeniyle isimlerini açıklamak istemeyen seçmenler, tarım ve hayvancılık yapmalarına rağmen et ve peynir alamadıklarını belirtiyor. Bunun sorumlusu olarak ise AKP’yi görüyorlar.

‘ERDOĞAN’IN VİDEO KONUŞMASI BİLE BURADA SEÇİM ALDIRIRDI ANCAK O GÜNLER GERİDE KALDI’

Çeşit çeşit peynir üretiminin olduğu Balıkesir’de halkın peynir alacak parasının olmadığını anlatanlar, “Balıkesir biz bildik bileli sağ kökenli bir yer. Erdoğan’ın video konuşması bile burada seçim aldırırdı. Ancak o günler geride kaldı. Tencere götürür, tencere getirir. Araba yaptılar, ben 8 bin lira ile arabayı nasıl alıp da ödeyeceğim. Hayvanları satmak zorunda kalıyoruz. Araba bizim karnımızı doyurmuyor” ifadelerini kullanıyor.

MUHALİF SEÇMEN İNCE’YE TEPKİLİ

CHP İl Başkanı Erdem Köybaşı da AKP’ye oy vermiş ilçelerdeki çalışmalara daha çok yoğunlaştıklarını anlatarak, muhafazakar seçmenle CHP arasındaki ilişkinin geliştiğini ve köylerde yem, gübre ile mazot fiyatlarından doğan sorunların anlatıldığını ifade ediyor. Köybaşı aynı zamanda Memleket Partisi adayı Muharrem İnce’ye de tepki olduğunu belirtiyor. İnce’nin Balıkesir’de ilgi görmediğini anlatan Köybaşı, muhalefet parti seçmenlerinin İnce’nin muhalefete muhalefet ettiğini gördüklerini ekliyor.

YEŞİL SOL PARTİ’NİN OYLARI ARTABİLİR

Seçim tartışmalarında hesaba katılmayan ancak milletvekili çıkarmak isteyen bir diğer parti ise Yeşil Sol Parti. Yeşil Sol Parti’nin Balıkesir Milletvekili adayı Şevin Coşkun, iki haftadır yoğunlaştıkları seçim çalışmalarında Yeşil Sol Parti’nin Balıkesir’de yaygınlık kazanmaya başladığını belirtiyor. Yeşil Sol Parti adayının faaliyetleri için çalışan isimlerden İhsan Coşkun, sistemin değişmesine yönelik tepkilerle karşılaştıklarını anlatırken, geçmişte AKP’ye oy vermiş Kürt seçmenin oy tercihinin değişebileceğini belirtiyor. İhsan Coşkun, 95 bin hedef kitlelerinin olduğunu bu oyların yüzde 80’ini kazandıkları takdirde Yeşil Sol Parti’nin vekil çıkarabileceğini savunuyor.

Balıkesir seçim sonuçları