Merkez Bankası’nın döviz bilmecesi: Para nereye gidiyor?

– Merkez Bankası’nın ‘Liralaşma stratejisi’ gerekçesiyle kur korumalı mevduatı zorlaması nedeniyle bankalar ve özel şirketler uzun süredir Kapalıçarşı’dan da döviz alıyor. Merkez Bankası’nın da döviz için Kapalıçarşı’nın yolunu tuttuğu ortaya çıktı. Ekonomim’den Yener Karadeniz‘in haberine göre, Merkez Bankası, demir sandıklar ile çarşıya her gün 5 milyar TL getiriyor ve karşılığında 260 milyon dolar topluyor. Alım işlemi ise 4-5 döviz bürosu üzerinden yapılıyor.

ÇARŞIDA DÖVİZ FİYATI PİYASAYI GEÇTİ

Çarşı tarihinde ilk kez Merkez Bankası’nın bu şekilde döviz topladığını belirten Kapalıçarşı kaynakları, bu nedenle ilk kez çarşıda döviz fiyatının piyasanın üstüne çıktığını söylüyor.

Görüşüne başvurulan bir piyasa uzmanı, seçim sonrası hangi hükümet gelirse gelsin kur korumalı mevduat uygulamasının sona ereceğine dikkat çekerek, şu yorumda bulundu: “Bu da döviz talebine yol açacak. Merkez Bankası oluşacak döviz talebine hazırlık yapmak için Kapalıçarşı’dan da döviz topluyor. Zaten her yıl ilk çeyrek döviz arzının sıkıntılı olduğu dönemlerdir. Bu dönemlerde Kapalıçarşı önemli bir kaynak. Ancak ilk kez hem kurumlar hem de kamudan bu kadar yoğun bir talep var.”

KASA HEP EKSİDE

Merkez Bankası’nın açıkladığı son verilere göre, swap (başka ülkelerden vade sonunda faiziyle ödenmek üzere alınan döviz) hariç net rezervi eksi 43 milyar dolar.

Merkez Bankası rezervleri 17 Mart haftasında, Suudi Arabistan’dan swap karşılığı gelen 5 milyar doların etkisiyle bir önceki haftaya göre 6,9 milyar artış göstermiştii. 24 Mart haftasına gelindiğinde ise bu artışın 2,2 milyar doları silinmişti. Merkez Bankası verilerine göre 31 Mart haftasında net rezervler de geriledi. Buna göre ilgili dönemde net rezervler 18,9 milyar dolardan 18,5 milyar dolara düştü.

Bu veriler ışığında, “Merkez Bankası Kapalıçarşı’dan günlük olarak döviz almasına rağmen kasa neden eksi vermeye devam ediyor?” sorusu gündeme geliyor.

Kapalıçarşı’nın tek yönlü olarak bu kadar döviz arzını nasıl sağladığı da başka bir soru işareti.

YILMAZ: KÖTÜ YÖNETİM BÖYLE BİR ŞEY

Eski Merkez Bankası Başkanı Durmuş Yılmaz, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Merkez Bankası’nın döviz toplama yöntemini eleştirdi. Yılmaz, şu açıklamayı yaptı:

“Gelinen noktaya bakar mısınız? Bunlar Merkez Bankası’nın Kapalıçarşıda satın aldığı fiziki dövizlerin taşındığı mobil kasalarmış. Kötü yönetim böyle bir şey işte. Piyasa düzenleyicisi olan para otoritesi sıradan bir piyasa oyuncusuna dönüşmüş.” (EKONOMİ SERVİSİ)