Öğretmenin başvurusunda AYM’den ‘ifade özgürlüğünü ihlal’ kararı çıktı

Anayasa Mahkemesi, Facebook’tan Erdoğan ve hükümet aleyhine paylaşımlarda bulunduğu için disiplin cezası verilen beden eğitimi öğretmeni Ayfer Kılıçaslan’ın ‘ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine’ karar verdi. Karara üyeler İrfan Fidan ve Muhterem İnce itiraz ederek karşı oy kullandı. Mahkeme, Kılıçaslan’a 13 bin 500 TL tazminat ödenmesine hükmetti.

AYM’nin internet sitesinde yayınlanan kararın ‘Hüküm’ bölümü şöyle:

Yüksek mahkemenin kararına göre başvuru, ‘kamu görevlisi olan başvurucunun sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı paylaşımlar nedeniyle disiplin cezası ile cezalandırılmasının ifade özgürlüğünü ihlal ettiği iddiasına ilişkin.’

Niğde’de ortaokulda beden eğitimi öğretmeni olan Ayfer Kılıçaslan, 8 Ağutos 2018’de AYM’nin kapısını çalıyor.

Kendisiyle aynı okulda görev yapan okul müdürü N.E.’nin, Ayfer Kılıçaslan’ın sosyal medya paylaşımlarıyla ilgili millî eğitim müdürlüğüne başvurması üzerine hakkında ‘bir siyasi parti aleyhinde paylaşımda bulunmak’ iddiası yönünden disiplin soruşturması başlatılıyor. Başvurucunun sosyal medya paylaşımları da kararda aktarılıyor. Paylaşımlarından bazıları şöyle:

“-Amasya Karıştı! AKP hile yapmak için sabahı beklemedi; MHP suç duyurusunda bulundu iletisi (gazete2023.com),

-Oy pusulalı görsel ile birlikte “Skandal: AKP’li başkan gece oyunu paylaştı” iletisi (sozcu.com.tr),

-Çamardı İmam Hatip Lisesi 19 Mayıs Atatürk’ü Anma Gençlik ve Spor Bayramı provası yapıyor ama gençlere Tayip’i anmaları için bu ucuz işi yaptırıyorlar bu yöneticileri bu hareketlerinden dolayı kınıyorum paylaşımı;

-Anıtkabir’e giden vatandaşlarla ilgili görselle birlikte bedavaya otobüsle, makarnaya, 100 TL’ye değil, ölümünden 68 yıl sonra bile koşa koşa sevgiyle gidilendir dünya lideri paylaşımı;

-Son dönemin en geçerli beş mesleği 1)Yağcılık, 2)Yalakalık, 3)Yaltaklık, 4)Yandaşçılık, 5)Yardakçılık, hepsinin ortak adı Yavşaklık paylaşımı;

-Öyle bir deprem geliyor ki 17 Aralık halt etmiş Fuat Avni Bombayı Patlattı Erdoğan Gidici.. Kalemi Kırıldı Satan Satana, Efkan Ala’dan nefret ediyorum paylaşımı;

-Fuat Avni’den Duyuru 2015 Genel Seçimi oy verme paylaşımı;

-Orak çekiç görseli ile birlikte Tunceli Ovacık Belediyesi Komünizm ile yönetilen bir belediye ulaşım halka parasız, tohum bedava, tarım makinaları halka bedava hizmet veriyor ve Türkiye’de kar eden tek belediye paylaşımı”

Ayfer Kılıçaslan, konuyla ilgili alınan ifadesinde ‘art niyetli olmadığını’ söylüyor. Soruşturma sonucunda; başvurucunun hizmet dışında da olsa kendisine gelen mesajları en fazla okuyup silmesi veya engellemesi gerekirken bu mesajları paylaştığı, anılan paylaşımların iktidar partisi olan AK Parti aleyhine olduğu ve bu bağlamda bir parti aleyhinde paylaşımda bulunmak fiilinin sübuta erdiği kanaatine ulaşılıyor.

AYM’nin kararında süreç (özetle) şöyle anlatılıyor:

Nihayetinde başvurucu hakkında “herhangi bir siyasi parti yararına veya zararına fiilen faaliyette bulunduğu” gerekçesiyle kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının uygulanması teklif edilmiş ve başvurucunun konuya ilişkin savunması istenmiştir.

Başvurucu savunmasında; bir parti aleyhinde paylaşımda bulunma suçlamasını kabul etmediğini, ayferpamuk ismiyle kullandığı Facebook adresinin daha önce çalınmış olduğunu ve konuya ilişkin suç duyurusunda bulunduğunu, soruşturma konusu paylaşımları kesinlikle kendisinin yapmadığını ve ilgili paylaşımı yapanların bulunmasını istediğini belirtmiştir.

Nihayetinde disiplin kurulu kararı ile başvurucunun Adalet ve Kalkınma Partisi aleyhine ve Türkiye Komünist Partisi lehine paylaşımda bulunduğu kabul edilerek teklif edilen cezanın kabulüne karar verilmiştir. Anılan karara karşı itiraz edilmemesi üzerine disiplin cezası kesinleşmiştir.

Başvurucu, hakkında tesis edilen disiplin cezasının iptali istemiyle Aksaray İdare Mahkemesinde (Mahkeme) dava açmıştır. Mahkeme, dava konusu işlemin iptaline karar vermiştir. (İdare Mahkemesi, kararın hukuka uygun olmadığını anlatıyor.)

Davalı idare, iptal kararına karşı istinaf talebinde bulunmuştur. Konya Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesi, başvuru konusu eylemin sübuta erdiğini belirterek mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın reddine kesin olarak karar vermiştir.

(Bölge İdare Mahkemesi, İdare Mahkemesi’nin kararını ‘hukuki isabet bulunmadığı’ gerekçesiyle iptal ediyor)

Anayasa Mahkemesinin 16/11/2022 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:

Başvurucu, paylaşımlara uygulanan cezanın tipiklik şartını karşılamadığını, paylaşımların kendisi tarafından yapılmadığını ve Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesiz olduğunu belirterek ifade özgürlüğünün ve adil yargılanma hakkını ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

Açıklanan gerekçelerle başvuruya konu demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun olmayan müdahalenin Anayasa’nın 26. maddesinde güvence altına alınan ifade özgürlüğünü ihlal ettiğine karar verilmesi gerekir.

İrfan FİDAN ve Muhterem İNCE bu görüşe katılmamıştır.