Hollanda’da Çarşamba günü gerçekleştirilen yerel parlamento ve senato seçimlerini, birkaç yıl önce kurulan Çiftçi Vatandaş Hareketi Partisi’nin (BBB) ezici bir çoğunlukla kazanmasının, Başbakan Mark Rutte başkanlığındaki koalisyon hükümetinin istikrarını tehlikeye attığı belirtiliyor.
Yüzde 20’den fazla oy alarak 75 sandalyeli senatoda 15 temsilci elde eden BBB’nin büyük bir güç haline gelmesinin, hükümetin azot salımını azaltma planını da alt üst etmesi bekleniyor.
BBB, hükümetin azot planı kapsamında ülkedeki büyük ve küçük baş hayvanlarının sayısını üçte bir oranında azaltma ve doğal koruma alanlarındaki çiftlikleri kapatma kararına tepki olarak doğdu.
Çiftçi protestolarını temel alan hareket, 2019 yılında 55 yaşındaki gazeteci Caroline van der Plas öncülüğünde siyasi partiye dönüştü.
Geçen yılki genel seçimlerde 1 milletvekili çıkaran BBB, genel başkan van der Plas’ı meclise gönderdi.
Sıfırdan gelen partinin Çarşamba günü elde ettiği başarı, “tarihi bir sonuç” olarak değerlendiriliyor.
Resmi olmayan sonuçlara göre oyların yüzde 20’sinden fazlasını alan parti, senatoda 15 sandalye ile en büyük grup haline geldi.
12 eyaletin çoğunda birinci
Hollanda’daki 12 eyaletin büyük bölümünde büyük bir farkla birinci parti olan BBB’nin bu başarısının, hükümeti zor durumda bırakacağı belirtiliyor.
Ipsos araştırmasına göre, seçim sonucuna ilişkin veriler, Hollanda halkının hükümete duyduğu güvensizliği gösteriyor.
Hollanda’da yüzde 61’le 30 yıl sonra en yüksek katılıma sahne olan yerel parlamento ve senato seçimlerinde, seçmenlerin yüzde 46’sı hükümet aleyhine, yüzde 14’ü de hükümet lehine oy kullandı.
Normalde senato seçimleri için yıllardır katılım oranı yüzde 50’ler civarındaydı.
BBB lideri van der Plas, yüksek katılımı, “Normalde insanlar artık siyasete güvenleri yoksa evde kalırlar, ancak bugün artık evde kalmadıklarını gösterdiler. Seslerini duyurdular ve nasıl” diye değerlendirdi.
Sosyalist Parti lideri Lilian Marijnissen’e göre Hollandalı seçmen, “kurulu düzene kalın bir orta parmak” gösterdi.
Siyasi yorumculara göre BBB, yerleşik sistem ve partilerden hoşnut olmayan geniş halk kesimlerinin sesi haline geldi.
İrlandalı bir anne ile Hollandalı gazeteci bir babanın çocuğu olan van der Plas, bir önceki dönem senato seçimlerini önde bitiren ancak son seçimde hezimete uğrayan aşırı sağcı Demokrasi Forumu Partisi ‘nin (FvD) aksine, siyasette kalıcı olacaklarını söylüyor.
Çiftçiler ile “sarı yelekler hareketinin” desteğini alan BBB’nin önceliği, azot planı ile tarıma sekte vurulmasını engellemek.
İşçi Partisi – Yeşil Sol ittifakı da 15 senatöre ulaştı
Ortak liste ile senatoda 15 sandalyeye ulaşan İşçi Partisi ve Yeşil Sol Parti’nin azot planı konusunda hükümet ile işbirliği yapmasının önüne geçmeye çalışan BBB lideri Caroline van der Plas, göç sorunu ve ekonomik sıkıntılar nedeniyle hükümete duyulan güvensizliği de lehine çevirmek istiyor.
Siyasi yorumculara göre, BBB’nin başarısında sadece azot krizi değil, halkın diğer konulardaki hoşnutsuzluğu da rol oynadı.
Van der Plas, yeni dönemdeki hedefini, “Lahey’deki kentli elitlerin halkın çıkarlarını hiçe sayan kararlar almasını önlemek“ olarak açıkladı.
Başbakan Rutte, hemen bir siyasi kriz beklemiyor ancak yorumculara göre, BBB’nin arkasına aldığı güçlü rüzgar, birçok konuda, seçimden yenilgiyle çıkan koalisyonu zor durumda bırakacak.
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***
