AİHM’den Türkiye’den deprem bölgesinden gelen başvurulara kolaylık

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), depremden etkilenen kişilerin mahkemeye yaptıkları veya yapacakları başvurularla ilgili bir dizi kolaylaştırıcı karar aldı.

AİHM’den yapılan açıklamada, deprem bölgelerden gelen veya gelecek başvurularla ilgili mağduriyet yaşanmaması için dava süreçleriyle ilgili kolaylık sağlanacak.

AİHM’den yapılan yazılı açıklamada, mahkeme iç tüzüğünün 47. maddesi uyarınca deprem bölgesinden gelen 6 Şubat’tan önceki ve  sonraki başvuruların değerlendirilmesinin bir sonraki açıklamaya kadar askıya alındığı bildirildi.

Deprem bölgesinden AİHM’e gelen, başvuru süreci devam eden veya biten davalarla ilgili taraflara bilgi vermeyi mahkemenin sürdüreceği kaydedilen açıklamada, kesinleşen mahkeme kararlarına itirazla ilgili olarak üç aylık sürenin, deprem bölgelerinden gelen başvurular için uzatılabileceği aktarıldı.

Başvuru sahiplerine tanınan kolaylıklar neler?

Deprem bölgelerinden yapılan başvurularla ilgili hükümetin görüşlerine karşı ilave bir bilgi istenmesi veya maddi tazminatlarla ilgili ihbar süresi de uzatıldı.

Mahkemeden bir karar çıkması halinde deprem bölgesinde yaşayan başvuru sahipleri için öngörülün üç aylık itiraz süresi de yine uzatıldı.

Açıklamada, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) 35. maddesi uyarınca dört aydan fazla genel uzatma olmayacağına dikkat çekilirken, bununla birlikte mahkemenin, olağanüstü durumları dikkate alarak bu kabul edilebilirlik kriterine uygunluğu değerlendirmeyi sürdüreceği kaydedildi.

Adalet Bakanlığı, iki depremden etkilenen kişilerin AİHM’e yaptıkları ve yapacakları başvurularda herhangi bir mağduriyet yaşamamaları için mahkemenin başvuru ve dava süreçleriyle ilgili bazı istisnalar talep etmişti.

Adalet Bakanlığı tarafından AİHM’e yazılan mektupta, depremler sonrasında 10 il için 3 ay süreyle Olağanüstü Hal (OHAL) ilan edildiğini hatırlatılarak, AİHS’nin15. maddesi uyarınca Türkiye’nin OHAL kapsamında alacağı tedbirlerin, durumun gerektirdiği ölçüde, AİHS’nin bazı maddelerinde öngörülen yükümlülüklerden muafiyet içerebileceği hatırlatılmıştı.

Adalet Bakanlığı, söz konusu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile herhangi bir hak kaybına sebebiyet verilmemesi amacıyla, adli işlemlere ilişkin tüm sürelerin, depremin meydana geldiği 6 Şubat 2023 tarihinden itibaren 10 ilde iki ay süreyle, diğer illerde ise belirli koşullarda bir ay süreyle durdurulduğunu duyurmuştu.