Millet İttifakı’nın görmedikleri: Kürt, azınlık, laiklik, LGBTİ+, tarikat …

İSTANBUL – Millet İttifakı, ‘Ortak Politikalar Mutabakat Metni’ni kamuoyu ile paylaştı. ‘Hükümet programı’ olarak da değerlendirilen metinde Millet İttifakı iktidara gelmeleri halinde yapacaklarını sıraladı. Toplam 244 sayfalık metinde, dokuz başlık altında iki binden fazla madde sıralandı. Ancak Türkiye gündemini en üst sıralarında olan bazı konular ya metinde hiç yer almadı ya da bu konuşlara çok dolaylı olarak değinildi. Metinde geçen sözcüklerin analizinde bu durum ortaya çıkıyor. Kürt, Kürt sorunu, LGBTİ+, azınlık, laiklik, İstanbul Sözleşmesi, tarikat, sözcükleri metinde hiç yer almadı. ‘Eğitim’, ‘teknoloji’, ‘yatırım’ ve ‘teşvik’ en çok kullanılan sözcükler oldu.

‘KÜRT’ YOK, ‘SORUN’ YOK

Millet İttifakı bileşenleri bugüne kadar pek çok kez Kürt sorununa dair konuştu. Hatta Kürt sorununa bakış nedeniyle görüş ayrılıklarının ve tartışmaların olduğu da konuşuldu. Kürt sorununun Türkiye’nin en öncelikli sorunlarından biri olduğu konusunda siyaset ve toplumda mutabakat olsa da bu metne yansımadı. Metnin hiç bir yerinde Kürt ve Kürt sorunu geçmedi, dokuz başlık ve bunlara ait hiç bir alt başlıkta da Kürt sorunun çözümüne dair herhangi bir paragraf ya da atıf yer almadı. Kürt ve Kürt sorunu olmadığı gibi ‘güneydoğu’ sözcüğüne de metinde yer verilmedi.

AZINLIKSIZ MUTABAKAT

Mutabakat metninde yer almayan bir başka dikkat çekici sözcük de ‘azınlık’ sözcüğü oldu. Çerkez ve Laz gibi kimlikler ile Yahudi ve Hristiyan gibi dini azınlıklar metinde yer almadı.

Ermenistan’la ilişkilere değinilen iki cümle dışında ‘Ermeni’ sözcüğüne de mutabakatta yer verilmedi.

‘KADIN’ VAR, İSTANBUL SÖZLEŞMESİ YOK

Millet İttifakı’nın mutabakat belgesinden en çok geçen sözcüklerden biri ‘kadın’ oldu. Sosyal politikalar başlığı altından ayrı bir altbaşlık ‘kadın’ olarak belirlendi. Metinde toplam 94 kez geçen ‘kadın’ sözcüğü genellikle istihdam ve iş hayatı ile ilgili maddelerde geçti. ‘Kadın cinayeti’ ve ‘İstanbul Sözleşmesi’ ise metinde yer almadı. Çalışan kadınların 8 Mart’ta idari izinli sayılacakları bilgisi metinde yer alırken ‘8 Mart’ metinde başka yer bulmadı.

AİLE TANIMLANMADI, DESTEKLENDİ

‘Aile’ de metinde sıkça telaffuz edilen sözcüklerden biri oldu. Ancak, AKP ve MHP’nin hazırladığı başörtüsü teklifi ile yeniden gündeme gelen aile yapısına yönelik bir tanımlama ya da atıf yapılmadı. Aile başlığı genellikle ekonomik ve sosyal destek programları ile anıldı.

Başörtüsü teklifindeki aile düzenlemesi ile yeniden gündeme gelen LGBTİ+ bireylerin durumuna ait de metinde her hangi bir atıf yapılmadı.

TARİKATLAR DE LAİKLİK DE YOK

Millet İttifakı’nın mutabakat metni, İsmailağa Cemaati’ne bağlı Hiranur Vakfı’nın kurucusu Yusuf Ziya Gümüşel’in kızı H.G.K’nin altı yaşından itibaren ‘evlilik’ adı altında cinsel köleleştirilmesiyle ilgili açılan davanın ilk duruşmasının yapılığı saatlerde kamuoyu ile paylaşıldı. Metinde, çocuklara karşı cinsel istismara karşı her türlü tedbirin alınacağı ve Cinsel İstismara Karşı Korunmasına İlişkin Avrupa Konseyi Sözleşmesi’nin (Lanzorete Sözleşmesi) yükümlülüklerinin yerine getirileceği belirtildi. Ancak ne bu bağlamda ne de eğitim, toplumsal hayat ya da ekonomi bağlamında tarikat ve cemaat sözcüklerine yer verilmedi. ‘Laiklik’ de metinde yer almayan sözcüklerden biri oldu.

EĞİTİM BAŞLIĞINDA ZORUNLU DİN DERSLERİ VE İMAM HATİP LİSELERİ YOK

‘Eğitim’, metinde en çok geçen sözcüklerden biri oldu. Dokuz başlıktan biri, başlı başına ‘Eğitim ve Öğrenim’ olarak belirlenen metinde 302 kez ‘eğitim’ sözcüğü geçti. Yeni zorunlu eğitim sisteminden, müfredat içeriğine kadar pek çok konu detaya eğitim başlığında yer verildi. ‘Zorunlu din dersleri’ ve ‘İmam Hatip okulları’na dair bir ibare ise metinde yer almadı.

BOL TEŞVİK, AZ SENDİKA

‘Ekonomi’ de metinde bol yer verilen konulardan biri oldu. 108 yerde ‘yatırım’, 135 yerde de ‘teşvik’ sözcükleri çeşitli bağlamlarda kullanıldı. Metnin 16 yerinde kullanılan ‘işçi’ sözcüğüne ise, ‘tarım işçisi’, ‘çocuk işçiliği’ gibi dolaylı olarak yer verildi. ‘İşçi hakkı’ metinde yer almazken ‘sendika’ ve ‘sendikal hak’larla ilgili cümleler ILO ve AB standartları bağlamında kullanıldı.

‘TEKNOLOJİK’ MUTABAKAT

Metinde en çok kullanılan sözcüklerden biri de ‘teknoloji’ oldu. Sanayiden iç güvenliğe, eğitimden sağlığa pek çok farklı başlık altında toplam 174 kez ‘teknoloji’ sözcüğü metinde yer aldı.

DEMOKRASİ VE CUMHURİYETE NEREDEYSE ATIF YOK

Metinde dikkat çekici bir diğer detay da ‘demokrasi’ sözcüğünün sadece altı kez geçmesi. Metnin girişinde bir kez kullanılan ‘demokrasi’ sözcüğü, seçimle ilgili bölümde de iki kez kullanıldı. Cumhuriyet’ sözcüğü metinde beş kere geçerken, bunların dördü ‘cumhuriyet başsavcısı/savcısı’ tamlaması içerisinde kullanıldı.

‘MİLLET’ FARKLI BAĞLAMLARDA KULLANILDI

Yargı sözcüğü 40, ‘adalet’ sözcüğüne de 27 kez metinde yer verildi. ‘Devlet’ sözcüğü ise farklı bağlamlarda 60 kez metin içerisinde geçti. İttifakın adını aldığı ‘millet’ sözcüğü metinde 51 kez geçti. Ancak neredeyse tamamı ‘Birleşmiş Milletler’ ya da ‘Millet Meclisi’ gibi tamlamalar içinde geçti. ()

Millet İttifakı ‘hükümet programı’nı açıkladı

Millet İttifakı’nın Ortak Politikalar Mutabakatı’nın tam metni