Vartanuş Tantiğin (Teyze) Topik’i

“Yemek yapmak, sanatların en güzeli ve kusursuzudur. Beş duyumuzu birden harekete geçirir, hatta bir duyumuzu daha uyandırır-elimizden geleni ortaya koyma ihtiyacımızı. En sevdiğim tedavi budur.”

Paulo Coelho

Bu haftaki yazım senenin son yazısı olacak. 2022 yılı boyunca her hafta kesintisiz yazmaya çalıştım. Okuduğunuz yazı Artı Gerçek’te 73. yazım olacak. Galiba sitede, eski yazarlar kategorisine girmeye başladım. Her hafta olduğu gibi ‘ne yazsam?’ diye düşünürken, yılın son haftası olduğu için 2022’de neler yaşadığımızı kendi penceremden özetlemeye karar verdim.

Ülke ve dünya gündemini düşününce hüzünlendim. Diğer yandan pandemi süreci sonrası sanki ölümler olağan bir hale geldi. Özellikle yılın ikinci yarısından sonra birçok yakınımı kaybettim. Böyle bir konunun yılbaşı arifesinin ruhuna yakışan bir yazı olmayacağını düşünerek konuyu bir anda değiştirmeye karar verdim.

Bu sene ayrıca ‘”Noel Baba adam olsa bacadan girmez’” diyen ya da onu dövmeye kalkan kafalar hakkında konuşmama kararındayım. Elbette ‘İslam dininden olanlar çam ağacı süslemez’ diyenlerin arttığının da farkındayım. Eskiden belediyeler yılbaşı kutlaması yapardı. Birçok nedenden dolayı artık yapılamadığını ya da yapılmak istenmediğini de sanırım herkes fark ediyor.

Neyse iştah açıcı yazı konuma geleyim…

TOPİK MEZESİ NASIL YAPILIR?

Bu hafta çok zevkli bir konuyla karşınızdayım. Ermenileri topikleriyle tanıyan ve topik nasıl yapılır diye merak edenler olduğu malumunuz. Bu yazımda affedersiniz bir Ermeni olarak topik mezesi tarifi yazacağım. Yılbaşı masası kuracak varsa belki tarifimi denemek ister. Hadi bu kıyağımı unutmayın.

Öncelikle topikin bir yemek değil, meze olduğunu sanırım günümüzde özellikle vurgulamak gerekiyor. Geçmişte meze evlerinin çok önemli olduğu dönemlerden günümüze geldiğimizde, artık az bırakılan halkların olduğu yerler dışında meze evlerinin kapandığını görüyoruz. Tarife başlamadan önce söylemem gerek, topik yapmaya karar verirseniz ilk önce kafanızı boşaltıp yemek yapmanın huzurunu umutla birleştirmeniz gerekir. Aldığınız malzemelerin maliyetini sakın düşünmeyin. Gerçi topik mezesi aslında çok maliyetli bir meze sayılmaz. Süt ürünleri ve et olmadığından maliyet düşüyor. Of tamam, et ve süt ürünlerine gelen zamları söyleyip moral bozmayayım. Hele bir de kaldıysa etrafta çam, fıstığını da önceden topladıysanız sizden iyisi yok.

Topik genelde Ermeniler tarafından Paskalya bayramı ve yılbaşında yapılır. Topik mezesini daha önce denememiş olanları bilgilendireyim; dışı nohut ve patates ezmeli, içi ise soğanlı, değişik baharatlı ve tahinlidir. Özellikle içki masasının Zeki Müren’idir desem hiç yanlış olmaz.

İçinde hayvansal gıda olmadığından, biraz din insanları tarafından yenen bir meze olduğu efsanesine kanmayın. Topik akşamcıların değer verdiği keyifli bir mezedir.

Topik, yapan kişinin ‘Bu sene topik tuttu’ diyerek yemek masasında böbürlendiği bir mezedir. Mezenin kıvamını tutturamazsanız ertesi gün bu işi bilenlerin dedikodusuna maruz kalabilirsiniz.

Şimdi hazırsanız, topik mezesinin malzemelerine gelelim efendim.

1 su bardağı nohut, yanına kocaman 5 adet soğan (su bırakmayan cinsinden olsun), 4 adet patates (büyüğünden). Baharatları da hazır tutunuz efendim; yenibahar, tarçın, şeker, dolmalık fıstık, kuş üzümü karabiber, tuz, şeker ve topike can veren tahin.

Nohut akşamdan ıslatılır ve düdüklüde (düdüklü kullanmayı sevmem) haşlanır. Patatesi de haşlıyoruz. Burada püf noktayı yazayım, nohutu haşlarken yanına küçük bir soğan koyun. Daha sonra nohut ve patatesi hamur kıvamına gelecek şekilde karıştırın. Nohutların zarları aman karışmasın, burası da çok önemli. Soğanı atın, sakın karıştırmayın. Karışan hamurun içine az bir tuz ve az ama çok az tahin koyun. Topikin üstü hazır.

Soğanları piyazlık kesiyoruz ve üzerine su ekleyerek karamelize olacak şekilde pişiriyoruz. Yaklaşık 200 gr tahin, dolma fıstığı, kuş üzümü, yenibahar, kimyon, karabiber, tuz ve çay kaşığı şeker ekliyoruz. Damak tadına göre artık, ben bilmem orası size kalmış.

Daha sonra efendim avucunuz alacak şekilde hamuru alıp biraz elinizde çevirdikten sonra iki streç naylonun arasına koyup bir oklavayla açıyorsunuz. Burada maharet çok önemli.

Daha sonrasında açılan hamurun üstündeki naylon folyoyu alıp, hamurumuzun içine soğanla hazırladığımız içi koyuyoruz. Daha sonrasında hamurumuzla içini kapatacak şekilde üstünü ellerimizle kapatıyoruz. Naylon folyolarla ağzını kapatıp çok az dışarıda beklettikten sonra buzdolabına koyuyoruz.

Efendim topiki yemek masasına çıkardığımızda üzerini biraz tarçınla süslüyoruz. Yanında da ince kesilmiş limonları hazır bulunduruyoruz. Bazısı limonla sever, bazısı sade. Bu sizin zevkinize kalmış.

Bugün topik mezemizi anlattım. Hani özellikle bir dönem çok geyiğin döndüğü, Ermenilerle özdeşleşmiş topik mezesi. ‘Ah ah bizim yan komşu Vartanuş, Ani, Sona teyzem vardı, çok güzel topik yapardı’ denilen meze. Fakat o teyzelerin neden göç ettiğini sorgulama ihtiyacı duymayan akla benden minik bir hizmet. Umarım benim topik mezesi hakkındaki bu yazım buradaki yüksek siyaset yazılarının karamsarlıkları yanında güldüren ve umut veren bir yazı olur. Belki de yazımı okuyan bazı dostlar, Murad Varbet (usta) tarifiyle yılbaşı akşamı için topik yapmayı dener ve fotoğrafını da yollar.

Hepimizin zor bir sene geçirdiğini söylemek hiç de yanlış olmaz. Fakat minik filizlerin de yeşerdiğini unutmayalım. Ben bu son yazımda yeşeren umutlara cansuyu olma gerekliliğini, umut olmanın önemini vurgulamak isterim.

‘2023 YILINDA NOEL BABA’DAN BEKLENTİM

Yıl sonunda genelde senenin zor geçmesine rağmen gelecek sene için umut dolu temennilerde bulunulur. Fakat bu sene sanırım hepimizin umutlu olabilmesi yapılacak genel seçimlerle birebir bağlantılı muhtemelen. Kira zamları, sağlık, asgari ücretler ve daha başka birçok sorun sayabiliriz. Fakat bana göre en önemli sorun olarak özgürlüğümüzü ve neşemizi kaybetmemizi görüyorum.

Coğrafyamızda Altılı Masa ve Demokrasi ittifakı’nin yan yana gelmesi ve muhalefeti güçlendirmeleri çok elzem. Yeni yıla umut olabilmek için umarım muhalif yapılar heyecan yaratan bir yakınlaşma yaşar. Bu sene Noel Baba’dan benim hediye talebim budur.

Murad Mıhçı: Ermeni yazar, siyasetçi, aktivist. 1975’te İstanbul’da doğdu. 2010’da Eşitlik ve Demokrasi Partisi Parti Meclis üyesi oldu. 2014’te İstanbul Halkların Demokratik Partisi İl yönetiminde görev alıp basın sözcüsü görevini yürüttü. 2015 yılında yapılan 7 Haziran ve 1 Kasım seçimlerinde HDP İstanbul 1. Bölge Vekil adayı oldu. 2016 ve 2017 ‘de Halkların Demokratik Partisi 2 Kongresi’nde Parti Meclis ve Merkez Yürütme Kurul üyesi görevlerini üstlendi. Halklar İnançlar ve Genişleme Komisyonlarında çalışma yürüttü. Turnusol, Agos Gazetesi (misafir yazar), Demokrat Haber’de yazarlık yaptı. ”Yeniden İnşa Et ” kitap yazarlarından.