Kosova’da silahlar yeniden ateşlendi: Sırbistan ile yaşanan gerilimin nedeni ne?

Kosova’nın kuzeyinde Sırp nüfusunun yoğun yaşadığı bölgede, araç plakaları ile başlayan gerginlikte dün gece silahlar ateşlendi. 

Ülkede istifa ettikten bir ay sonra tutuklanan Sırp kökenli polise destek gösterilerinde yollar barikatla trafiğe kapatıldı. Duruma müdahale etmek isteyen polise etnik Sırplar tarafından ateş açıldı. Polisin karşılık verdiği kişiler dağılırken, ölü ve yaralı bulunmadığı kaydedildi. 

Kosova, 2008 yılında bağımsızlığını ilan ederek Sırbistan’dan ayrıldı. 1998-99 yılındaki savaşta Arnavut nüfusu korumak için ülkeye müdahale eden NATO ve Batının desteği ile bağımsızlığını ilan eden Kosova’nın yeni durumu Sırp yönetimi tarafından kabul edilmedi. 

Kosova’nın kuzeyinde kalan Sırp yoğun bölge iki ülke arasında gerginliğin sürmesine neden oluyor. Kosova yönetimi, Sırp yönetiminin bu bölgede yaşayanlar için bastığı plakaları kaldırma ve kendi plakalarını basma kararı aldı. 

Yaklaşık 10 bin araç sahibini etkileyecek olan adım, bölgede gerilimin fitilini ateşledi. Araya Avrupa Birliği girerek iki ülke yönetimini bir masa etrafından topladı. Ancak yapılan görüşmelerden şimdiye kadar somut bir sonuç çıkmadı. 

Sırp plakalarının iptal kararı sonrası 4 belediye yönetim bölgesinde görev yapan 600 Sırp kökenli polis ve bazı yargı mensupları bir ay önce toplu şekilde istifa ederek görevlerinden ayrıldı. Priştina yönetimi, güvenliği sağlamak için bölgeye ek Arnavut güç gönderdi.  

İstifa eden Sırp polislerden Dejan Pantic, seçim görevlilerine ve memurlara saldırmak suçundan perşembe günü gözaltına alındı. Bunun üzerine etnik Sırplar bölgedeki yolları trafiğe kapatarak, müdahaleye gelen Arnavut polislere de ateş açtı.  

Kosova Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani, dün akşam yaptığı açıklamada, ülkenin kuzeyinde yer alan 4 belediyedeki erken yerel seçimlerin Nisan 2023’e ertelendiğini duyurdu.

Kosova Başbakanı: Sırbistan birkaç gündür Kosova’yı saldırganlıkla tehdit ediyor

Öte yandan, Kosova Başbakanı Albin Kurti, son dönemde yaşanan olaylar hakkında yaptığı açıklamada, Sırbistan’ın birkaç gündür Kosova’yı saldırganlıkla tehdit ettiğini vurguladı.

Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic ve Başbakanı Ana Brnabic’in, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin (BMGK) 1244 sayılı kararı uyarınca, Sırbistan ordusunun Kosova topraklarına dönmesi çağrısında bulunduğunu aktaran Kurti, “BMGK’nin 1244 sayılı kararı uyarınca bin asker diyorlar. Onlar çifte dönüş istiyor. Birincisi (Slobodan) Miloşeviç’in ve savaş zamanına dönmek istiyorlar. İkincisi, Kosova meselesinin BM’ye dönmesini ve AB’den mümkün olduğunca uzak olmasını istiyorlar.” diye konuştu.

Ülkesinin Avrupai, demokratik ve Amerikan yanlısı olduğunu, çatışma istemediğini ve barış ile ilerleme istediğini kaydeden Kurti, saldırganlığa karşı tüm güçleriyle cevap vereceklerini ifade etti. Kurti, Sırbistan’ın “otokratik, Asya yanlısı olduğunu ve savaşı teşvik ettiğini” savundu.

Sırpların kuzeydeki eylemlerinin AB ve ABD tarafından kınanmamasının Belgrad’ı, Kosova’yı daha fazla istikrarsızlaştırma yönünde teşvik edeceğini vurgulayan Kurti, ülkesi ile Sırbistan arasındaki iki sınır kapısına giden yollardaki barikatların çekilmesini talep etti.

İçişleri Bakanı Xhelal Sveçla’nın Kosova Barış Gücü (KFOR) komutanıyla iletişimde olduğunu belirten Kurti, “Kosova, etnik köken, din, cinsiyet veya yaş ayrımı yapmaksızın özgür ve çalışkan vatandaşların ülkesidir. Suçlular ve Russeverler başaramayacaklar. Kosova Cumhuriyeti kazanacak.” dedi.

Kosova-Sırbistan gerginliği

Kosova’nın, ülkenin kuzeyindeki Sırp nüfuslu bölgelerde güvenlik güçlerinin mevcudiyetinin artırıldığını bildirmesi üzerine Sırbistan ve Kosova, bir kez daha gerilmişti.

Sırp nüfusun yoğun yaşadığı Kosova’nın kuzeyindeki 4 belediyede 18 Aralık’ta yapılması planlanan erken genel seçim öncesi iki ülke, bir kez daha karşı karşıya gelmişti.

Yerel medyadaki haberlerde, Kosova’nın kuzeyinde durumun sakin ancak gergin olduğu ifade ediliyor.

Sırbistan, 2008’de tek taraflı bağımsızlığını ilan eden Kosova’yı kendi toprağı olarak görüyor.

Belirli aralıklarla karşı karşıya gelen Sırbistan ve Kosova, Avrupa Birliği (AB) arabuluculuğunda 2011’de başlatılan Belgrad-Priştine Diyalog Süreci kapsamında ilişkilerin normalleşmesi ve nihayetinde iki ülkenin birbirini tanıması için ortak bir yol bulmaya çalışıyor.​​​