Anayasa Mahkemesi: Gizli kaydedilmiş ses kaydı delil olamaz

Anayasa Mahkemesi (AYM), 2018 yılında ses kaydı aleni olmayan bir ortamda konuşurken konuşması kaydedilen ve şüpheli olarak soruşturulduğu dosyaya eklenen Alper Erarslan’ın bireysel başvurusunu karara bağladı. Yüksek mahkeme, kişisel verilerin korunmasını isteme hakkının ihlal edildiğine oybirliğiyle hükmetti.

Resmi Gazete’nin bugünkü sayısında yer alan karara göre, başvurucunun, borç ilişkisiyle ilgili bir konuşması kayıt altına alınarak, şüpheli sıfatıyla yer aldığı ceza soruşturması dosyasına sunuldu.

Alper Erarslan’ın, sesi kaydeden kişi hakkındaki suç duyurusu üzerine ilgili başsavcılık tarafından soruşturma başlatıldı. Başsavcılık, ses kaydını alanın başvurucu tarafından işlendiğini iddia ettiği suçlara ilişkin delil sunma saikiyle hareket ettiği, konuşma içeriğinde özel hayatın gizliliğini ihlal eden bir hususun konuşulmadığı ve bu yönde Yargıtay kararlarının bulunduğunu belirterek, kovuşturmaya yer olmadığına karar verdi. Başvurucunun itirazı da sulh ceza hakimliğince reddedildi.

Konuşmasının hukuka aykırı şekilde kayıt altına alındığını savunan başvurucu, şikayeti üzerine başlatılan soruşturmanın devletin pozitif yükümlülüklerine uygun yürütülmediği ve kişisel verilerin korunmasını isteme hakkının ihlal edildiğini ileri sürerek, Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuruda bulundu.

Başvuruyu inceleyen Yüksek Mahkeme, Anayasa’nın 20’nci maddesinde güvence altına alınan kişisel verilerin korunmasını isteme hakkının ihlal edildiğine hükmetti. İhlal kararının örneğinin de ilgili başsavcılığa gönderilmesi kararlaştırıldı.

‘HUKUKİ DEĞERLER ÜZERİNDE ETKİLERİNİN AĞIR OLDUĞU AÇIK’

Anayasa Mahkemesi’nin kararında, yürütülen soruşturmada, başvurucunun rızası dışında kayıt alma işlemi yapıldığı, bu durumun başvurucunun kişisel verilerini ve özel hayat alanını ne suretle etkilediği hususunda herhangi bir değerlendirme yapılmadığı ifade edildi.

Soruşturmada, başvurucunun ses kaydında kesinti ya da ekleme yapılıp yapılmadığının tespit edilmesi konusundaki taleplerinin de karşılanmadığı belirtilen kararda, kaydın planlı şekilde yapıldığı iddiasına ilişkin olarak da ismi geçen diğer kişilerin bilgisine başvurulmadığı bildirildi.

Bu yönüyle soruşturmayı yürüten başsavcılık tarafından açıklığın temin edilmediği ve başvurucunun soruşturma sürecinde usule ilişkin güvencelerden yeterli şekilde yararlandırılmadığı vurgulandı.

AYM’nin kararında, şu ifadelere yer verildi:

“Somut başvuruya konu olan süreçte verilen kararların, başvurucunun kişisel verilerin korunmasını isteme hakkının içerdiği güvenceleri koruyacak şekilde ilgili ve yeterli gerekçe içermediği değerlendirilmiştir.

Sonuç olarak, kamusal makamlarca üstlenilmesi gereken pozitif yükümlülüğün gerektirdiği şartların somut olayda yerine getirilmediği kanaatine varılmıştır. Anayasa Mahkemesi açıklanan gerekçelerle kişisel verilerin korunmasını isteme hakkının ihlal edildiğine karar vermiştir.”

NE OLMUŞTU?

Alper Erarslan, borç ilişkisiyle ilgili konuşmasının planlı bir şekilde, kasıtlı hareket edilerek kayıt alındığını savunarak İstanbul Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulundu. Dilekçesinde kişiler arasındaki konuşmanın dinlendiğini M.R.A. tarafından rızası dışında kayda alındığını ileri sürerek kişi hakkında kamu davası açılması talebinde bulundu. Başsavcılık ise ses kayıtlarının Alper Erarslan tarafından işlendiği iddia edilen suçlara ilişkin olarak delil sunma saikiyle hareket edildiği kanaatine vardı. Erarslan’ın özel hayat alanına dahil olan ve özel hayatının gizliliğini ihlal eden bir hususun konuşulmadığını belirterek kovuşturmaya yer olmadığına karar verdi.

Alper Erarslan, itiraz dilekçesinde; ses kaydının aidiyetinin araştırılmadığını, ses kaydında kesinti ya da montaj olup olmadığına ilişkin tespit yapılmadığını, kendisinin ve ses kaydında isimleri geçen kişilerin ifadelerinin alınmadığını ileri sürdü. İtiraz İstanbul 3. Sulh Ceza Hakimliği tarafından reddedildi. Alper Erarslan bu aşamada konuyu bireysel başvuru yoluyla Anayasa Mahkemesi’ne taşıdı.