Hukukçular BM’nin ‘Alakuş’ başvurusundaki ‘ihlal’ kararını yorumladı: Artık hukuka dönün!

| İLKER DOĞAN

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komitesi’nin ‘Mukadder Alakuş’ başvurusunda verdiği ‘ihlal’ kararı büyük yankı uyandırdı. Hukukçuların tamamına göre karar hali hazırdaki bütün davaları etkileyecek nitelikte. İlk kez uluslararası bir mahkeme, Türkiye’deki hukuksuz yargılamalara ilişkin başvurularda ‘esasa’ girdi ve ‘suç ve cezada kanunilik, savunma hakkı’ gibi hukukun temel ilkelerinin ihlal edildiğini kayıt altına aldı.

Hukukçulara göre ‘içtihat’ oluşturması bakımından bu karar son derece önemli. Önümüzdeki günlerde AİHM’den de esasa ilişkin benzer kararlar çıkması kuvvetle muhtemel. Komite kararının sosyal medyada yayılmasının ardından çok sayıda hukukçu konuyla ilgili paylaşımlar yaptı.

Bütün paylaşımların ortak özelliği; AKP rejimine ‘hukuka dönün’ çağrısı yapması; zira gidilen yol, yol değil!

KHK’lı hakim, savcı, avukat ve insan hakları hukukçularının görüşleri şöyle:

KHK’lı Hakim Kemal Karanfil: “AKP – Yargıda Birlik yargısına BM’ den tokat gibi karar! Yasada, suç sayılmayan fiillerden dolayı AKP Yargıda Birlik yargıçlarının keyfi olarak hem tutukluluk hem de mahkumiyet kararlarına imza attıklarına, AYM’nin etkili bir yargı mercii olmadığına karar verdi.”

TÜRK YARGISINDAKİ HUKUKSUZLUKLAR, BÜTÜN DÜNYADA TESCİLLENDİ

KHK’lı hakim Ramazan Faruk Güzel: “Komite’nin kararı şu açıdan önemli; bundan önce tutukluluk durumları ile ilgili kararlar varken bu sefer esasa da girilmiş olundu. Adalet Bakanı Bekir Bozdağ’ın Hizmet Hareketi’nin 15 Temmuz’dan sonra ‘terör örgütü ilan edildiği’ itirafından sonra, BM’nin adeta bunu resmi ve hukuki temellere oturtması açısından da çok manidar… Bu kararla birlikte ‘kanunilik’ ilkesinin, adil yargılama ilkesinin, savunma hakkının yok sayıldığı kayıt altına alınmış oldu. Yine bu kararla Anayasa Mahkemesi’nin bir iç hukuk yolu olmaktan çıkmış olduğu dünyaya ilan edilmiştir. BM’nin kararına uymayabilirler ancak şurası önemli; artık Türkiye’deki hukuksuzluklar bütün dünyada tescillenmiş durumda… Bu kararı herkes duyurabildiği kadar duyurmalıdır.”

BM’nin kararı, TV Focus’ta KHK’lı hakim Ramazan Güzel ve KHK’lı Cumhuriyet Sacısı Dr. Hasan Dursun tarafından değerlendirildi..

BU ZULÜM ARTIK SONA ERMELİ

İnsan hakları hukukçusu Nevra Kadıgil: “BM İnsan Hakları Konseyinin son kararının da tescillediği gibi 2016 sonrası yapılan hukuksuz yargılamalar sonucu insanlar suçu olmadığı halde yıllardır cezaevindeler. Daha da kötüsü bu hukuksuz yargılamalar nedeniyle çocuklar da ya anne ve babaları ile birlikte cezaevinde büyüyorlar ya da onlardan uzak bir şekilde akrabalarının yanında büyüyorlar. Hukuksuzluğu tescilli tutukluluklar ve çocuklara uygulanan bu zulüm artık sonlanmalı.”

İnsan Hakları Hukukçusu Kerem Altıparmak: “Söz konusu İnsan Hakları Komitesi kararı bir çok açıdan çok önemli bir içtihat. AYM’nin etkili hukuk yolu olmaması, TCK 314’ün öngörülemezliği, cezaevi koşulları ile ilgili ispat yükünün hükümete düşmesi, adil yargılanma sorunları. Her açıdan değerlendirilmesi gerekli.”

Avukat Murat Akkoç: “Hukuk mücadelesini kazanacağız, bundan şüphe yok. BM İnsan Hakları Komitesi’nin vermiş olduğu hak ihlali kararlarının benzerlerini önümüzdeki aylarda AIHM’si de verecektir. 676 bin 411 mağdurun ellerinden alınan tüm yasal hakları iade edilecek ve tazminatları ödenecektir.”

BU KARAR BÜTÜN DOSYALARA SUNULMALI

Avukat Osman Zerey: “BM İnsan Hakları Komitesinden Türkiye’deki HUKUKSUZ YARGILAMALAR ile ilgili Tarihi KARAR! Başvurucunun, Adil Yargılanma Hakkının ve Kanunillik İlkesinin ihlal edildiğini, Bylock dahil yapılan tüm suçlamaların hukuksuz olduğuna karar vermiş. Bu karar tüm dosyaları etkileyecek!”

Avukat Bayram Karaca: “İlk derece mahkemelerinde, istinaf, temyiz ve AYM de derdest olan tüm dosyalara mutlaka sunulması gereken önemli bir karar. Hukukun evrensel kurallarını usanmadan hatırlatmak lazım.”

İnsan hakları hukukçusu Okan Taşdelen: “Karar, AİHM açısından birebir bağlayıcı olmasa da bina edildiği evrensel ilkeler ve Strazburg’un önceki kararları gözetildiğinde; Büyük Daire önündeki Yalçınkaya dosyasının ve benzer başvuruların nasıl sonuçlanacağına güçlü bir ışık tutuyor.”

DAHA KAÇ TANE ULUSLARARASI KARAR ÇIKMASI LAZIM?

Avukat Fatih Alkan: “Pozitif hukuk normlarına asgari riayet halinde bile bu isnatların terör suçuna vücut vermeyeceği açıkça görülürken, hukukumuzda bu yanlışlığın halen sürdürülmeye çalışılması çok büyük bir hatadır. Her şeye rağmen çok daha geç olmadan bu hatadan dönün!”

Avukat Levent Mazılıgüney: “Daha kaç uluslararası karar çıkması gerekli? Mağduriyetlerin iç hukukta giderilmesi gerekli değil mi? AYM Başkanının da atıf yaptığı insan hakları ihlallerinine yönelik kararların objektif etkisinin uygulanması en azından yargısal mağduriyetleri giderebilir.”

BYLOCK’UN CEMAAT’İN HABERLEŞME ARACI OLDUĞU İDDİASI REDDEDİLDİ

İnsan hakları hukukçusu Talip Aydın: “BM İnsan Hakları Komitesi’nden Bylock ile ilgili önemli bir karar! Alakuş başvurusunda BM, Bylock ve Banka Asya nedeniyle başvurucunun cezalandırılmasının Sözleşmenin 15. Maddesinde koruma altına alınan Suç ve Cezaların Kanuniliği ilkesine aykırı olduğuna karar verdi. Komite; Hükümetin Bylock’un münhasıran Gülen Cemaati tarafından kullanıldığı argümanını reddederken, Bylock’un iletişim aracı olduğunu, içeriğinde suç unsuru tespiti yapılmadığı belirterek ihlal kararı verdi.”

BM İnsan Hakları Komitesi’nden tarihi karar; güncel yargılamalar çöp oldu!