Kapat televizyonu anne!

YORUM | M. NEDİM HAZAR

Yaşar Kurt’un enfes “Anne” şarkısının dizelerindendir:

“Kapat televizyonu anne, seni de kandırıyorlar!”

Donald Trump, iktidarı kaybettikten sonra yaptığı konuşmalarda iki şeyi tam yapamadığı için görevi bırakmak zorunda kaldığını itiraf etmişti.

Bunlardan ilki, kendine bağlı ve bağımlı güçlü bir medya yapısı kuramamıştı.

Tabii Amerika gibi demokrasisi gelişmiş bir ülkede Türkiye gibi kolaylıkla ele geçiremiyorsunuz medyayı.

Hukuk sistemini de mundar edemeyince koltuğu terk etmek durumunda kaldı Trump.

“Zorba Nasıl Olunur? – How to Become a Tyrant?” isimli bir Netflix belgeselinde en önemli kurallardan biri “Kurumlara, özellikle medyaya hakim ol”du.

Bugün Havuz Medyası dediğimiz toplamın yüzde 98’ine denk gelen iktidar medyasının Erdoğan nezdinde pek bir kıymet-i harbiyesi yok ama Anadolu insanının üzerindeki uyuşturucu ve efsunlayıcı etkisi yadsınamaz.

Benzer ve daha köklü bir durum Rusya için de geçerli. Vladimir Putin, Ukrayna işgali de dahil tüm meşru/gayr-ı meşru icraatlarını kontrolünde tuttuğu medya sayesinde Rus halkına olağan gösterebiliyor.

Marina Ovsyannikova 20 yıllık bir gazeteci…

Annesi Rus, babası Ukraynalı olan Ovsyannikova, Krasnodar’daki Kuban Devlet Üniversitesi’nden mezun olduktan sonra eğitimine Rusya Başkanlık Ekonomi ve Kamu Yönetimi Akedemisi’nde devam etmiş. 2002’de Akademiden mezun olduktan sonra Tüm Rusya Devlet Televizyon ve Radyo Yayıncılık Şirketi’nde çalışmış olan Ovsyannikova, 14 Mart 2022’de Rusya devlet kanalı Perviy Kanal’nın ülkedeki en çok izlenen akşam haber programı olan Wremja’nın canlı yayını sırasında “Burada size yalan söylüyorlar” diye bir pankart açtı. Pankartta tam olarak şöyle yazıyordu:

“Savaşa hayır!” Rusça: “Остановите войну, не верьте пропаганде, здесь вам врут.”

[Savaşa hayır, savaşı durdurun. Propagandaya inanmayın, burada size yalan söylüyorlar.]

“Ruslar savaşa karşı”

İşte bu eylemden sonra Marina Ovsyannikova’nın başına gelmeyen kalmadı.

İşin garibi Ovsyannikova’yı ilk ve en şiddetli eleştirenler kendi meslektaşları oldu. Rus iktidarının havuzundan beslenen kiralık elemanlar bunun bir provokasyon olduğunu yazıp çizdiler, canlı yayınlarda tartışıp, Marina Ovsyannikova’yı hainleştirdiler adeta.

Ve kaçınılmaz kader gecikmedi.

Rus güvenlik güçleri gazeteci kadını gözaltına aldı ve tam 14 saat sorguladı!

Sorguda, babasının Ukraynalı olduğunu söyleyen Bayan Ovsyannikova, tüm dünyanın Rusya’ya karşı döndüğünü söyledi ve ekledi: “Gelecek 10 nesil, kendilerini bu kardeşlik savaşının utancından temizleyemeyecekler.”

Bir de utanç yaşıyordu kadın. Kanal 1’deki meslektaşlarının bu eylemlerini kınamalarıydı bu utancın kaynağı!

Eski BBC Rus Servisi gazetecisi Farida Rustamova tarafından yönetilen Faridaily blogunda, iki çocuğu olan Bayan Ovsyannikova’nın siyasetten hiç bahsetmediğini, ancak “çoğunlukla çocuklar, köpekler ve ev hakkında” konuştuğunu yazdı.

Kimliği öğrenildiği andan itibaren Bayan Ovsyannikova, Facebook sayfasında Ukraynaca, Rusça ve İngilizce olarak yaptıklarından dolayı kendisine teşekkür eden düzinelerce yorum aldı.

Ukrayna Devlet Başkanı Zelensky de “doğruyu söylediği” için onu övdü.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Fransa’nın ya büyükelçilikte ya da sığınma yoluyla koruma sağlamak için çaba göstereceğini ve bunu Başkan Putin ile bir sonraki görüşmesinde görüşeceğini söyledi.

Ve fakat Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov, eylemlerini “holiganlık” eylemi olarak nitelendirdi.

Çektiği bir videoda, Rus halkını savaşı protesto etmeye çağırdı ve “tüm bu çılgınlığı durdurma” gücüne sahip olduklarını söyledi.

Protesto sonrasında gazeteci, Rus devlet kontrolündeki Channel One’da editör olarak görevinden ayrıldı ve Fransa’da sığınma teklifini kabul etmeyeceğini çünkü güvenliğinden endişe etmesine rağmen Rusya’da kalmak istediğini açıkladı.

Bir Alman medya şirketi (Die Welt) ona iş teklif etti.

Bu durum Putin’i tamamen çıldırtmıştı.

Mart protestosunun ardından Ovsyannikova, iki gün boyunca uyumasının engellendiğini ve 14 saat boyunca sorgulandığını ve ardından internette yayınladığı savaş karşıtı bir video mesajıyla ilgili olarak 30.000 ruble (214 £, 280 $) para cezasına çarptırıldığını açıkladı.

Rus yetkililer geçtiğimiz Çarşamba günü Ovsyannikova’nın evine bir baskın daha düzenledi. Tıpkı Türkiye’deki gibi, adeta terör yuvasını basar gibi bastılar kadın gazetecinin evini. Bu sefer avukatını da gözaltına aldılar. Suçlama, “yanlış bilgi yaymak”tı. Rus medya ceza kanunları bizdeki Fahrettin Altun’a ilham olacak derecede zorbacaydı çünkü.

Avukat Dmitry Zakhvatov, Marina Ovsyannikova aleyhindeki davanın, 24 Şubat’ta Ukrayna’nın işgalinden sonra çıkarılan ve ordu aleyhindeki ifadeleri cezalandıran bir yasa uyarınca açıldığını söyledi. Bu sefer iş ciddiydi, çünkü gazete hakkında 15 yıla kadar hapis cezası isteniyordu.

Zakhvatov, bağımsız haber sitesi Meduza’ya, davanın muhtemelen Ovsyannikova’nın geçen ay düzenlediği ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in katil, askerlerinin faşist olduğunu yazan bir pankart taşıyan bir protestoyla bağlantılı olduğunu söyledi.

Telegram’daki Putin trolleri ise, yine tıpkı bizdeki gibi gelişmeleri avukattan önce haber veriyordu. Troller Ovsyannikova’nın baskından sonra sorgulanmak üzere Soruşturma Komitesine getirilmesinin beklendiğini yazdılar.

Putin iktidarında bu tür gelişmeler artık olağan sayılıyor.

İfade özgürlüğü davalarına odaklanan bir adli yardım grubu olan Net Freedoms’a göre, Çarşamba günü itibariyle ordu hakkında yanlış bilgi yayma suçlamasıyla ilgili 79 ceza davası ve silahlı kuvvetleri aşağılama suçlamasıyla ilgili 4 bin idari dava açılmış.

Bugün tıpkı Türkiye’deki paydaşları gibi Rus Havuz medyası Putin güzellemeleriyle dolu. Rus halkı başlarda Putin’in savaşına karşı çıksa da medya kontrolün sağlanmasında yardımcı olmuş gibi. Ve Ukrayna’da Rus ordusunun büyük zaferler elde ettiğini düşünüyor.

Televizyonu kapatmayan Rus halkı ise ülkelerini tüm dünyanın kıskandığına kalpten inanıyor!