Birleşmiş Milletler (BM), gıda sevkiyatının yeniden başlamasını kabul ettikten birkaç saat sonra Karadeniz’in önemli liman kenti Odesa’yı hedef alan Rus bombardımanını kınamasına rağmen, Ukrayna’dan tahıl ihracatının birkaç gün içinde başlaması gerektiğini bildirdi.
BM Sözcüsü Farhan Haq, tahıl ihracatının Odesa ve diğer iki Karadeniz limanı olan Chernomorsk ve Yuzhni’den yapılacağını belirterek, “Gemilerin güvenli bir şekilde seyahat edebilmesi için tüm koşulların uygun olduğundan emin olmak istiyoruz” dedi.
Haq, Genel Sekreter Antonio Guterres’in Odesa’ya yönelik füze saldırısı için Rusya’yı kınadığını anımsatarak, “Bununla (varılan tahıl anlaşması) orantılı olmayan herhangi bir şey elbette bu girişimin başarısı için yararlı değildir” dedi.
Ancak Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov dün, “Rusya’nın İstanbul’da imzaladığı (tahıl ihracatı) taahhütlerinde, özel askeri operasyonumuzu sürdürmemizi, askeri altyapıyı ve diğer askeri hedefleri yok etmemizi engelleyecek hiçbir şey yok” iddiasında bulunmuştu.
Rusya dün yaptığı açıklamada Odesa’daki askeri tesislere yönelik füze saldırılarının tahıl ihracatının yeniden başlatılması anlaşmasını etkilemeyeceğini savundu.
Kremlin sözcüsü Dimitri Peskov saldırıların “hiçbir şekilde tahıl ihracatı için kullanılan altyapı ile ilgili olmadığını” söylemişti.
Rusya başlangıçta Odesa saldırısıyla ilişkili olduğu iddialarını reddetmiş, ancak daha sonra saldırıdan kendi güçlerinin sorumlu olduğunu açıklamıştı.
“Tahıl ihracatı yarın başlayabilir”
Ukraynalı yetkililer, Ukrayna ve Rusya arasında geçen hafta İstanbul’da imzalanan anlaşmanın ardından tahıl ihracatının yeniden başlaması için çalıştıklarını söyledi. Kyiv Independent’a göre Ukrayna Altyapı Bakanı Oleksandr Kubrakov tahıl ihracatının yarın başlayacağını söyledi.
Birleşmiş Milletler ve Türkiye’nin aracılık ettiği anlaşma, Rusya’nın Karadeniz’deki filosunun, Şubat ayı sonunda Ukrayna’yı işgal etmeye başlamasından bu yana abluka altında tuttuğu bölgelerden güvenli geçişe izin vermesini öngörüyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da dün yaptığı açıklamada, tahıl sevkiyatı anlaşmasına ilişkin, “Herkesten attıkları imzalara sahip çıkmalarını ve üstlendikleri sorumluluklara uygun hareket etmelerini bekliyoruz” ifadelerini kullanmıştı.
Bu arada, Rusya’nın doğalgaz devi Gazprom, Avrupa’ya sevkiyatı daha da kısacağını açıklayarak savaşın ekonomik ve siyasi gerilimlerini arttırdı. Şirket, Rusya’yı Almanya’ya bağlayan Kuzey Akım 1 boru hattından gaz akışını kapasitenin yüzde 20’sine düşüreceğini bildirdi.
Avrupa Birliği ise, Rus enerjisinden vazgeçmeye çalışırken ve olası bir tamamen kesintiye hazırlanırken, gaz taleplerini azaltmaya yönelik zayıflatılmış bir acil durum teklifini bugün onaylamaya hazırlanıyor. AB, Rusya’yı doğalgazı “silah” olarak kullanmakla suçluyor.
