Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) son PPK toplantısında da faizi yüzde 14’te sabit tuttu. Ancak TCMB’nin son dönemde aldığı bazı kararlar piyasada örtülü faiz artışlarına sebep oluyor. TCMB verilerine göre, ortalama ticari kredi faizleri son iki ayda 700 baz puana yakın artışla yüzde 20,35’ten yüzde 27,09’a yükseldi. 10-17 Haziran haftasında ticari kredi faizlerinde artış 250 baz puana yaklaştı.
Eski Hazineci Kerim Rota, Merkez Bankası’nın aldığı kararların kredi faizlerini 5-6 puan daha yükselteceğini ifade etti.
Konuya ilişkin Sözcü’den Emre Deveci’ye konuşan Rota, TCMB’nin örtülü faiz artışı anlamına gelen adımlar attığına işaret etti. 6 Haziran tarihli TCMB kararıyla tüketici enflasyonuna (TÜFE) endeksli tahvillerde iskonto oranının yüzde 30’a yükseltildiğini hatırlatan Rota, “Bankalar ellerindeki 1,1 trilyon lira değerindeki TÜFE’ye endeksli tahviller için bir ay önce TCMB’den neredeyse aynı tutarda yüzde 14 faiz ile borçlanma yapma imkanına sahiptiler. Oysa 6 Haziran tarihli kararla bu tahvillerin 330 milyar TL’ye yakın kısmı için bu imkan ortadan kalktı” dedi.
Bu düzenlemenin bankalar için likidite açığı yarattığını ve bankaların da bu açığı kapatmak için kredi faizlerini artırarak kredi miktarlarını azaltma yoluna gittiklerini belirten Rota, kredi faizlerindeki artışta bu adımın da etkili olduğunu, olmaya devam edeceğini söyledi.
Kredi faizlerindeki artışta ikinci faktör olarak TCMB’nin 14 Haziran tarihli kararına dikkat çeken Rota, bankaların yabancı para yükümlülükleri için tutacağı Türk Lirası tahvillere 5 yıl ve daha uzun vade şartı getirdiğini hatırlattı ve bu adımın da bankalar için yaklaşık 300 milyar TL’lik tahvilin repo işleminde kullanılamaması anlamına geldiğini ve bunun da özellikle özel bankalarda likidite sorunu yaratarak kredi faizlerinin artışında etkili olduğunu söyledi.
“Kredi faizleri daha da artacak”
Rota, Türk lirası cinsinden ticari nitelikteki nakdi kredilere önce yüzde 10, daha sonra yüzde 20 oranında zorunlu karşılık uygulanmaya başlanması dahil diğer adımların da kredi faizlerinin yükselişinde etkili olduğunu, kredi faizlerinde önümüzdeki 2-3 hafta içinde 5-6 puanlık artış daha olabileceği uyarısında bulundu.
Rota, özel bankaların TÜFE’ye endeksli tahvildeki iskonto ve uzun vadeli tahvil tutma zorunluluğu kararlarından daha fazla etkilendiğini, kamu bankalarına kıyasla özel bankaların kredi faizlerinde daha fazla artışa gittiğini dile getirdi.
Rota, son haftalardaki artışlara rağmen kredi faizlerinin hâlâ enflasyonun çok altında olduğunu, ayrıca dolaylı faiz artışlarının politika faizini artırarak yapılacak sıkılaştırmanın yerini alamayacağını, enflasyonu düşürmekte etkisinin zayıf kalacağını vurguladı.
“Bankaların verdiği ticari kredilerin maliyeti önemli ölçüde yükseldi”
TCMB’nin eski baş ekonomisti Hakan Kara da, ticari kredi faizlerindeki artışın iki önemli nedeni olduğunu söyledi.
“Birincisi TCMB’nin belirli sektörler için zorunlu karşılık maliyetini ciddi anlamda yükseltmiş olması” diyen Prof. Dr. Kara, “İkincisi de BDDK’nin yine aynı sektörler için kredi risk ağırlıklarını artırması. Yani bankaların verdiği ticari kredilerin maliyeti önemli ölçüde yükseldi. Bankalar da bu maliyetleri şirketlere yansıttılar” ifadelerini kullandı.
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***
