Sosyal medyanın Ukrayna savaşı

HABER ANALİZ | YÜKSEL DURGUT

Rusya, Ukrayna’ya doğru yola çıktığında ilk yaptığı şey internet portallarını ve sosyal medya erişimlerini bloke etmeye çalışmaktı. Böylece savaşın hem karada hem de dijital dünyada verileceği anlaşılmıştı.

Rusya’nın bu saldırısına Tesla’nın kurucusu Elon Musk karşılık verdi ve Ukrayna’ya uydu internet konusunda yardım etti. Uydu internet Starlink, yerdeki internet alt yapının zarar görmesi sebebiyle ülke çapında devreye girdi.

Bunun yanı sıra savaş bölgelerinden kahramanlık öykülerinin yazıldığı sosyal medya görüntülerini izlemişsinizdir. Hızla yayılan ve paylaşılan videolar ve fotoğraflar tam olarak doğrulanmadı. Hatta bazılarının sahte oldukları kısa süre anlaşıldı.

Ukraynalı bir kadının sivillere ele geçirilen bir Rus tankını kullanmayı öğrettiği videoyu gördünüz mü? Veya efsanevi savaş pilotu “Ghost of Kyiv”in sıra sıra Rus savaş uçaklarını düşürdüğü klipi?

Her ikisi de Ukrayna savaşından çarpıcı film sahneleri gibi görünse de tek bir sorun var: Videolar sahte veya konu ile ilgili değiller. Savaş pilotu bir bilgisayar oyunundan alınma ve tank eğitimi de bir kurgudan ibaret.

Elbette Ukrayna’dan Facebook, Twitter veya TikTok üzerinden dünyaya ulaşan görüntüler bu kadar kurgu ve saçmalıktan ibaret değil. Savaş bölgelerinden gelen videolar, fotoğraflar dikkate alınarak doğruluğu ispatlanmalıdır.

Bu nedenle ilk kural şudur: Ukrayna savaşı hakkında özellikle paylaşanı bilmiyorsanız, hangi platformda olursa olsun inanılmaz bir video veya haber gördüğünüzde şüphe ile yaklaşın. Paylaşmadan önce de iki kez düşünseniz iyi olur. Şüpheniz varsa, bilgilerin saygın medya kuruluşları tarafından onaylanmasını beklemek daha iyi olur.

Almanya’da bazı medya organları, Ukrayna savaşı sırasında sosyal medya kullanıcıları için faydalı olabilecek rehberler hazırladı.

Yukarıdaki temel kurallara uyulması durumunda, özellikle Twitter, birinci elden bilgi ve kayıtlar için değerli bir kaynaktır. Çok sayıda bağımsız gazeteci, meslekleri pahasına hayatlarını riske atarak Ukrayna’da haber kovalıyorlar.

Twitter’da kişisel olarak savaş bölgesinde bulunan ve güvenilir bilgi sağlayan kişiler de var. Savaşı yakından takip etmek istiyorsanız aşağıdaki hesaplar kesinlikle takip etmeye değer.

Nataliya Gumenyuk – @ngumenyuk

Gazeteci, Ukrayna İnternet TV kanalı hromadske.tv’nin kurucu ortağı ve savaş haberciliği konusunda uzman. İç savaşın patlak vermesinden bu yana, Donbas’taki çatışmalar hakkında düzenli olarak yazılar yazdı. Şu anda Kiev’den tweet atıyor.

Sara Cincurova – @Sara_Cincurova

Slovakyalı serbest gazeteci, BBC, Spiegel ve Guardian için çalışıyor. Kharkiv’de bulunduktan sonra şu anda Slovakya sınırında kalıyor.

Illia Ponomarenko – @IAPonomarenko

Ukraynalı online dergi Kyiv Independent muhabiri. Yıllardır Donbas’taki çatışmayla ilgili haberler yapıyor.

Öz Katerji – @OzKaterji

İngiliz-Lübnanlı gazeteci, belgesel yapımcısı ve savaş muhabiri, uzmanlık alanı aslında Ortadoğu. Katerji, krizin başından beri Ukrayna’da ve şimdi Kiev’de yaşıyor.

Rebecca Barth – @barthreb

Ukrayna’da bulunan gazeteciler arasında, Alman medyasına çalışıyor. RBB, Deutschlandradio, Tagesspiegel ve Fluter dergisi için ülke hakkında haberler yapıyor ve şu anda Lviv’de.

Oliver Carroll – @olliecarroll

İngiliz muhabir, The Economist, The Independent, Politico için yazıyor. Şimdi Kiev’den haber gönderiyor.

Paul Ronzheimer – @ronzheimer

Savaş muhabiri ve Bild gazetesinin yazı işleri müdürü yardımcısı. Ronzheimer, kriz bölgelerinden, en son Afganistan’dan ve şimdi de Ukrayna’dan cesurca haberler veriyor.