Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sonrası Batının yaptırım uyguladığı ‘Putin’e yakın’ Rus oligarklar kim?

Bankacılık, finans ve petrol gibi sektörlerde öne çıkan birçok oligark, iş insanı ve kurumun Avrupa Birliği’ndeki banka hesapları dondurulurken yolculuk yapmalarına da yasak getirildi.

“Rus ekonomisini zora sokmayı hedefleyen” yaptırım listesinde hükümet yetkilileri, ordu komutanları ve Rus medyasının önde gelen isimleri de yer aldı.

Bu kişilerden bazılarının Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in en yakın çevresinde bulunduğu belirtiliyor. İşte yaptırımların hedefindeki ön plana çıkan beş oligark:

1. Alexei Mordashov: Rusya’nın en zengin adamı AB yaptırımlarının hedefinde

Alexei Mordashov, Avrupa’nın en büyük tur operatörü TUI’yi ayakta tutmak için devreye giren ve pandemi sırasında uluslararası turizm durma noktasına geldiğinde “nakit pompalayan Rus oligarkı” olarak tanınıyor.

TUI’nin üçte birlik payına ve en büyük hissedarı olma özelliğine sahip Mordashov, şimdilik İngiltere’nin yaptırım listesinde bulunmuyor.

AB ise Mordashov’un mali çıkarı olduğu Rossiya Bank’ın Kırım’ın ilhakından çıkar sağlayan üst düzey Rus yetkililerin “kişisel bankası” olduğunu iddia ediyor. Blok ayrıca, yatırım yaptığı medya işletmelerinin Rus yanlısı televizyon istasyonları aracılığıyla “Ukrayna’nın istikrarını bozduğunu” da ifade ediyor.

Rusya’nın en zengin adamı, Forbes dergisinin 2021’deki milyarderler listesinde dünyanın en zengin 51. kişisi olarak gösterildi.

Rusya’nın en büyük çelik şirketi Severstal’ın çoğunluk hissedarı olan oligarkın servetinin 29,1 milyar dolar olduğu tahmin ediliyor. Şu anda iseçatışmalardan veya Avrupa kışından uzak bir tatilin tadını çıkardığı bildiriliyor.

Milyarderin Bombardier Global 6000 özel jeti, geçen hafta uçak gözlemcileri tarafından Seyşeller’den Moskova’ya seyahat ederken izlendi, ancak uçakta kimin olduğu bilinmiyor.

Aynı hafta Başkan Vladimir Putin Rusya’nın en önde gelen iş insanlarından bazılarını Kremlin’deki bir toplantıya davet etmişti.

Mordashov, AB yaptırım listesine alınmasından sonra yaptığı açıklamada, “Ukrayna’daki ihtilafın çözümüne nasıl yardımcı olacağını anlamadığını” belirterek, “Mevcut jeopolitik gerilimin ortaya çıkmasıyla kesinlikle hiçbir ilgim yok” demişti.

Kendisini “siyasetten uzak” biri olarak nitelendiren oligark, “iki kardeş halkın trajedisi” olarak adlandırdığı Ukrayna’daki savaşa son verilmesi çağrısında bulunmuştu.

2. Putin’in “en güvendiği” danışmanı Igor Sechin

Listede Putin’e yakın diğer önemli bir isim olarak devlete ait petrol şirketi ve dünyanın en büyük ham petrol üreticilerinden Rosneft’in yönetim kurulu başkanı 61 yaşındaki Igor Sechin yer alıyor.

AB kendisini, Putin’in “her gün temas halinde olduğu”, ” en güvenilir” ve “en yakın” danışmanlarından biri ve aynı zamanda “yakın arkadaşı” olarak tanımlıyor.

AB metninde, Sechin’in başında bulunduğu Rosneft, Putin tarafından kişisel olarak kullanıldığı düşünülen Gelendzhik yakınlarındaki saray kompleksinin üzüm bağlarının finansmanında yer almış durumda.

3. Putin’in “yakın arkadaşı” Nikolay Tokarev:

AB’nin yaptırım kararı aldığı diğer bir isim de Putin’in KGB’de eski meslektaşı ve Rus petrol ve gaz şirketi Transneft’in CEO’su Nikolay Tokarev.

AB metninde Tokarev, “Putin’in uzun zamandır tanıdığı ve yakın arkadaşı” olarak tanımlanıyor. 1980’lerde KGB’de Putin ile görev yapan Tokarev, 2000’lerde Rus başkanın gücünü “konsolide” etmesi ile büyük devlet varlıkları üzerinde kontrol sahibi olmuş ve Rus devleti ile yakın ortaklık içinde faaliyet gösteren bir Rus oligarkı olarak tanımlanıyor.

Tokarev sayesinde Rostnef’in Gelendzhik sarayının inşasının başlıca sponsorlarından olduğu da metinde bulunan bilgiler arasında.

4. Putin’in “gözde” oligarkı Alisher Usmanov

Demir-çelik, medya ve internet sektörlerinde faaliyet gösteren ve AB tarafından “Vladimir Putin’in gözde oligarklarından biri” olduğu söylenen 68 yaşındaki işadamı Alisher Usmanov da yaptırımların uygulanacağı diğer bir isim.

AB metninde, “Usmanov’un Başkan Putin’in ticari sorunlarını çözdüğü bildirildi” deniliyor. Bankacılık sisteminin en sıkı korunan sırları olarak tanımlanan ve 2020’de sızan FinCEN belgelerine göre, Usmanov, Putin’in etkili danışmanlarından Valentin Yumashev’e 6 milyon dolar ödeyen kişi.

Ayrıca, Rusya Güvenlik Konseyi başkan yardımcısı ve Rusya’nın eski cumhurbaşkanı ve başbakanı Dmitry Medvedev’in de Usmanov tarafından kontrol edilen lüks konutları kişisel olarak kullandığı da AB’nin listesindeki bilgiler arasında yer alıyor.

5. Orkestra çellisti Sergei Roldugin

Eskiden yüksek profilli bir orkestra çellisti olan 71 yaşındaki Sergei Roldugin, 680 kişilik listeye eklenen 26 yeni kişiden biri.

Avrupa Birliği dışişleri bakanları tarafından onaylanan yaptırım metninde Roldugin, Vladimir Putin ile “çok yakın ilişkileri” bulunan bir iş insanı olarak tanımlanıyor.

Putin’in finans ağının bir parçası olan Rus oligark, en az 5 denizaşırı şirkete sahip ve varlıklarını Moskova’da Rossiya Bank’ta tutuyor. Uluslararası Araştırmacı Gazeteciler Konsorsiyumu’nun (ICIJ) araştırmasına göre, Roldugin, bankalar ve denizaşırı şirketler aracılığıyla en az 2 milyar doların ‘karıştırılmasından’ sorumlu.

Troyka Çamaşırhanesi

Rus oligarklarının ve en yüksek güç kademelerindeki politikacıların, haksız kazandıkları milyonları gizlice yatırmalarına, vergilerden kaçınmalarına, devlete ait şirketlerde hisse satın almalarına, Rusya içi ve dışında gayrimenkul satın almalarına ve daha pek çok şeye izin veren karmaşık bir finansal sistem olarak tanımlanan “Troyka Çamaşırhanesi”nde de yer alan Roldugin’in bu sistem üzerinden milyarlarca dolar “transfer ettiği” ve 69 milyon dolardan fazla para aldığı belirtiliyor.

KAYNAK: EURONEWS TÜRKÇE