İstanbul’da işlenen Kaşıkçı cinayetinin Suudi aktörleri kimler?

Suudi Arabistan hükümeti, Gazeteci Cemal Kaşıkçı’nın İstanbul’daki Suudi Konsolosluğunda öldürülmesiyle bağlantılı 21 şüpheliden 5’i hakkında idam cezası istedi. Birleşmiş Milletler raportörü ise cinayetle ilgili Suudi Veliaht Prens Muhammet Bin Selman’ın da soruşturulması çağrısı yaptı.

Birleşmiş Milletler Yargısız İnfazlar Özel Raportörü Agnes Callamard, Çarşamba günü sunduğu raporda aralarında ölüm cezası ile karşı karşıya olanların da bulunduğu 11 sanığın ismini açıkladı. Callamard’ın Suudi hükümet kaynaklarından edindiği bilgilere dayanarak verdiği isimler, yerel savcılık tarafından doğrulanmadı.

Medya raporları ve resmi kaynaklardan alınan bilgilerle Suudi Arabistan’da Kaşıkçı davasına ilişkin tutuklananlar şu isimler oldu:

Mahir Abdulaziz Mutreb

Üst düzey bir Suudi yetkilisine göre General Mutreb, Prens Muhammed’in eski sağ kolu Suud el-Kahtani’nin bilgi güvenlik yardımcısı ve konsolosluktaki baş müzakereciydi. Birleşmiş Milletler raporunda, Mutreb’in operasyonun planlanmasına günler önce dahil olduğu ve Kaşıkçı hakkında “kurbanlık kuzu” dediği belirtildi.

Mutreb kıdemli bir istihbaratçı olmasının yanında Prens Selman’ın güvenlik ekibinin de bir parçası. Prens’i geçen sene Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa’ya yapılan resmi ziyaretlerde yalnız bırakmayan Mutreb, fotoğraflarda Prens ile birlikte yer aldı.

Suudi yetkiliye göre Mutreb’in operasyon için seçilmesinin nedeni Cemal Kaşıkçı’yı daha önce Londra’daki Suudi Konsolosluğu’nda birlikte çalıştıkları zamanlardan tanıyor olması ve onu Suudi Arabistan’a geri dönmeye ikna edebileceği düşüncesiydi.

Salah Muhammed Abduh et-Tubeyki

Suudi İhtisas Komisyonu tarafından hazırlanan biyografiye göre, Salah Muhammed Abduh et-Tubeyki Suudi İçişleri Bakanlığı’nın cezai delil dairesinde adli tıp uzmanıydı.

Suudi yetkiliye göre Tubeyki, İstanbul’daki Kaşıkçı cinayetinde parmak izleri ya da şiddet uygulandığına dair kanıtları ortadan kaldırmakla görevlendirilmişti. Birleşmiş Milletler raporunda ise Tubeyki’nin ekibin esas elemanlarından olmadığı ancak cesedi ortadan kaldırmak için özel olarak operasyona dahil edildiği belirtiliyor.

Mutreb ve Tubeyki dışında idam cezası ile karşı karşıya kalanlardan Fahad Şebib el Balaw ve Waled Abdullah el Şehri’nin Suudi Kraliyet Muhafızları üyesi, Turki Muşerref el Şehri’nin ise istihbarat yetkilisi olduğu belirtildi. Birleşmiş Milletler raporunda bu üç ismin de cinayet saatinde konsoloslukta olduğu bilgisi yer aldı.

Ahmed Muhammed el Asiri

Genel istihbarat eski başkan yardımcısı olan Asiri Kral Selman tarafından görevden alınanlar arasındaydı. Savcı, Asiri’nin Kaşıkçı hakkında “öldürülme” emrini değil ancak iadesi için operasyon emrini verdiğini söyledi.

Suudi medyasına göre Asiri 2002’de orduya katıldı ve 2015’de Yemen iç savaşına müdahale eden Suudi liderliğindeki koalisyonun sözcülüğünü yaptı. Asiri Nisan 2017’de kraliyet kararnamesi ile dış istihbarat başkan yardımcısı seçildi.

Mustafa Muhammed el Madani

Suudi yetkiliye göre Madani İstanbul’daki istihbarat çalışmaları için 15 kişiden oluşan ekibin başındaydı. Madani, Cemal Kaşıkçı’nın kıyafetlerini giydi, gözlüğünü ve saatini taktı; gazeteci Kaşıkçı gibi görünerek onun binayı terk ettiği izlenimi vermeye çalıştı.

BM raporuna göre, Madani’nin sahte sakal takarak Kaşıkçı’yı taklit etmesi cinayetin önceden planlandığını kanıtlıyor. Raporda Madani kraliyet sarayında çalışan bir general olarak tanımlanıyor.

Madani ve Asiri dışında yargılananlardan Muhammed Saad el Zahrani ve Saif Saad el Kahtani, BM raporuna göre cinayet gerçekleşirken konsolosluktaydı. Mansur Osman Abahüseyin ve konsolosluk çalışanı Muflih Şaya el Muslih ise cinayet sırasında başkonsolosun evindeydi.

**Yargılanmayan isimler

**

Suud el Kahtani

Prens’in sağ kolu olarak bilinen Kahtani, kraliyet mahkemesi danışmanlığı görevinden azledildi ve cinayete karışan en yüksek profilli figür olarak görülüyor.

Kraliyet mahkemesinde görev alan Kahtani, Prens Muhammed Selman’ın yakın çevresinde sırdaşı olarak öne çıktı. Kahtani güvenlik yetkilileri de dahil olmak üzere üst düzey yetkililere doğrudan emirler verdi.

Hükümet ve Kaşıkçı’ya yakın kaynaklardan gelen bilgiye göre Kahtani, bir yıl önce Washington’a taşınan Cemal Kaşıkçı’nın Suudi Arabistan’a dönmesi için çalışmalar yaptı.

Suudi kaynağa göre Kahtani, Mutreb’e Kaşıkçı’nın krallığa geri dönmesi için müzakereleri yürütme izni verdi. Suudi savcı soruşturmalar süresince Kahtani’ye seyahat yasağı konulduğunu söylerken Körfez kaynakları Kahtani’nin özgür olduğu ve hâlâ gizlice çalıştığı bilgisi verdi.

Muhammed el-Uteybi

Muhammed el-Uteybi, Suudi Arabistan’ın İstanbul başkonsolosu. Cinayetten 4 gün sonra gazetecilere konsolosluk turu yaptırdı ve Cemal Kaşıkçı’nın orada olmadığını göstermek için dolap kapılarını açtı.

Birleşmiş Milletler raporunda Uteybi’nin Kaşıkçı cinayeti öncesi diğer Suudi yetkililerle konuşma kayıtları yayımlandı. Bu konuşmalarda Uteybi “çok gizli bir görev”den bahsediyordu. Muhammed el-Uteybi İstanbul’dan ayrıldı ve kendisinden bir daha haber alınamadı.