Eli kulağında Ukrayna işgali

HABER ANALİZ | YÜKSEL DURGUT

ABD Başkanı Joe Biden ve Rusya Başkan Vladimir Putin arasındaki görüşmelere ilişkin son haberler, dünya için endişe verici.

İstihbarat raporlarına göre Rusya, Ukrayna’ya saldırmaya hazır. ABD, Ukrayna’ya karşı hızlı ve geniş çaplı askeri harekat için Rus kuvvetlerinin yığınaklarını dünyayla paylaştı. Amerika’nın değerlendirmesine göre, Rusya bir ay içinde Ukrayna’ya saldırmayı planlıyor.

Rus ordusunun 100 tabur ile Kırım, Rusya sınırından ve Belarus üzerinden Ukrayna’ya geçebileceği belirtiliyor. Bu yaklaşık 100 bin askerin bölgeye yığılması anlamına geliyor. Moskova ayrıca on binlerce rezervi de arkaplanda bekletiyor. Ayrıca, 1 Şubat 2022’de Rusya’nın savaş zamanında “ulusal acil cenaze gömme standardını” uygulayacağı da dikkate değer bir konu.

Bu savaş Rusya için daha büyük zararlara ve bir sonraki dünya savaşının kapısını aralamaya yetecek durumda. Uluslararası toplum, Rusya’nın neden Ukrayna’yı işgal etmek istediğinin arkasındaki cevabı aramalı.

Başkan Putin, Ukrayna’nın Rus güvenliği için hayati bir tampon olduğunu biliyor. Son yüzyıllarda, Avrupalı işgalcilerin Rusya’yı perişan ettiğine inanıyor. 1812’de Napolyon, Ukrayna’ya saldırdı, Rus ordusunu yendi. Almanların Rusya’yı işgali 1941’de Ukrayna’ya girmesiyle başladı.

ABD yönetiminin açıklamalarından net bir şekilde Rusya’nın Ukrayna harekâtından duyduğu rahatsızlık anlaşılabiliyor. Biden yönetimi, Rusya’ya olası bir Ukrayna işgaline ilişkin uyarılarını geri çekerek, “Rusya’nın saldırılarının önemli sonuçları olacağı konusunda nettik. Cezalar, ABD müttefikleri ve ortaklarıyla yakın bir şekilde koordine edilecek ve Rusya ekonomisine ciddi şekilde zarar verecek. Böyle bir hareket, NATO’nun tehdit algısının Rusya’ya daha da yoğunlaşmasına neden olur,” açıklamasında bulundu.

UKRAYNA ATEŞİ ORTA ASYA’YA SIÇRAYABİLİR

Rusya, 1979’da Afganistan’a ve 2008’de Gürcistan’a yaptığı gibi Ukrayna’ya yönelik saldırı hamlesini gerçekleştirecek. Mevcut durumda, ABD’nin Orta Asya’daki müttefikleri aracılığıyla jeopolitik hakimiyetini sürdürmesi bir nebze muhtemel. ABD ayrıca Ukrayna’ya saldırılması durumunda Rusya’ya karşı uygulayacağı yaptırımları zaten ilan etti. Diğer kozlarını da oynayacaktır.

Umutlar, Cenevre’de Ukrayna anlaşmazlığına ilişkin çözümün ortaya çıkması yönünde. Eğer çözülmezse Orta Asya’da ciddi sıkıntılar yaşanması bekleniyor. Nedeni ise Tacikistan Cumhurbaşkanının açıklamaları.

Tacikistan, ABD’nin çok yakın stratejik bir ortağı ancak ekonomisi ve savunması ise tamamen Rusya’ya bağlı. Tacikistan Devlet Başkanı Emomalij Rahmon, elindeki tek seçenek olarak, Rusya’yı Ukrayna’yı işgal etmesi konusunda destekledi. Bunun arkasında yatan gerçek ise Tacik Talibanı lehinde ve Afgan Talibanı aleyhinde yaptığı son açıklamalar.

Tacikistan’dan Afganistan’a Tacik Talibanların göçünün başlaması başka sorunları da beraberinde getirecektir. Batı medyasında Tacikistan’ın Rusya tarafından Kırım gibi muamele görmesi halinde etkilerinin Afganistan’a da yansıyacağı söylenebilir.

Afgan karşıtı Taliban gruplarının Tacikistan’daki rolü her geçen gün daha görünür hale geliyor. Tacikistan cumhurbaşkanı, etnik Tacik azınlığa “değerli bir rol” verilmedikçe, hükümetinin Afganistan’daki Taliban yönetimini tanımayacağını söyledi.

Emomalij Rahmon geçtiğimiz günlerde, “Afganistan’daki huzursuzluk, Tacikistan’ın bazı çevrelerinde vatansever olmayan bir etnik kökene yol açtı,” dedi. Afganistan’da yaşananların “Taliban’ın Peştun olmayan insanlara karşı gerçekleştirdiği soykırım” olduğu konusunda halka açık bir çağrıda bulunarak etnik kartı kullandı.

SIRADA TACİKİSTAN İŞGALİ Mİ VAR?

Ukrayna işgalinin burası ile sınırlı kalmaması da bir olasılık. Taliban’ın Tacik kanadı, Tacikistan’a çoktan göç etti. Tacikistan’ın işgali, Rusya’nın Afganistan’ın eşiğinde olacağı anlamına geliyor.

Ukrayna’nın işgalinin Tacikistan’daki sorunları daha da büyütebileceği Pakistan içinde de endişeye yol açtı. İki dünya gücü olan Rusya ve ABD’nin, 3. dünya savaşını tetikleyen böyle bir çatışmaya girebileceği senaryolarını gözden kaçırmamak gerekiyor.

El-Kaide, DEAŞ ve Pakistan’daki Tacik Talibanı ve Özbek Talibanı’nın ülkede güçlendiği gelen bilgiler arasında. Bu güçlenmenin neticesinde benzer ateş Pakistan’a da sıçrayabilir.

Orta Asya’da artan gergin durum teröristleri daha da harekete geçirecek. Pakistan’da birçok terör eylemini zaten DEAŞ üstlenmiş durumda. Bu terör grupları Orta Asya’daki huzursuzluktan ve Afgan karşıtı Taliban’dan faydalanarak büyük mesafe elde edecekler. Afganistan’daki huzursuzluk, sonunda Pakistan’a da sıçrayarak Güney Asya’yı da içine alır mı? Bunu da zaman gösterecek.