Güle güle Şansölye!

YORUM | M. NEDİM HAZAR

16 yıl… Siyasette hiç de kısa olmayan bir süredir. Hele hele Almanya gibi demokrasiye geçtikten sonra tek parti iktidarının olmadığı bir dönemden bahsediyorsak, bir siyasetçinin yıpranmadan 16 yıl şansölyelik yapması mucize gibi bir şeydir.

Angela Merkel, 16 yılın ardından sessiz sedasız veda etti dün akşam.

Elbette bir azize değildi. Nihayetinde bir siyasetçiydi. Ancak insan olduğunu bir dakika bile unutmayan bir siyasetçi.

16 yıl sonra tıpkı geldiği gibi mütevazı bir şekilde, bir filmin bitiminden sonra salonu terk eden sıradan seyirci gibi bıraktı makamını.

Bu davranış özellikle bizim gibi ölene kadar koltuğa yapışan siyasilerle yaşayan toplumlar için oldukça garip aslında.

Bırakmak, üstelik devam etmesi yönünde halkta ve siyasette oluşan baskıya rağmen.

Önce hayatına kısaca göz atalım.

Bir ilahiyat öğrencisi olan Horst Kasner ve Latince ve İngilizce öğretmeni olan Herlind’in (kızlık soyadı Jentzsch) ilk çocukları Doğu Almanya’nın küçük bir köyü olan Quitzow’da dünyaya geldi ve ismini Angela Dorothea koydular. Horst, bu küçük köyde Lutheran Papaz olarak iş bulmuştu. Aile küçük kızları üç yaşında iken Berlin’in 80 km uzağındaki Templin’e taşındılar.

Burada Angela’nın iki kardeşi (Marcus ve Irene) dünyaya geldi.

Küçük Angela fıtrat olarak çok ürkek bir yapıya sahipti. Misal, köpeklerden ödü kopuyor, yüksekten inanılmaz korkuyordu. 9 yaşındayken beden eğitimi dersinde öğretmeni onu zıplama tahtasından havuza atlaması için epey zorlayınca tam 45 dakikalık bir felç geçirmişti.

Berlin artık duvarla ikiye bölünmüş ve dünya soğuk savaşın acımasız ekonomik iklimine girmişti. Genç Angela çalışkandı. Brandenburg’daki ilk ve orta tahsilinden sonra Doğu Almanya’nın kültür şehri Leipzig Üniversitesi’nde (O zamanki ismi Karl Marx Üniversitesi idi) fizik okudu.

Leipzig’de Karl Marx Üniversitesinde öğrenci iken okul masraflarını çıkarmak için geceleri barmenlik yapmaya başladı. Bir röportajında o dönemi şöyle anlatıyor: “Barmenlik yaptım. Sattığım her içecek için fazladan 20 ila 30 pfennig aldım ve bu her hafta 20 ila 30 ekstra Mark ekledi. Kiramı böyle ödüyordum.”

Kuantum fiziğinde muazzam başarı göstermesi onu akademik bir kariyere yöneltmişti. Ancak başta muhteşem Rusça olmak üzere dile de büyük bir yeteneği vardı. Kusursuz Rusça konuşuyordu. Hatta çok ilerde Rusya Başkanı Putin ile Soçi’de görüşürken bir ara çevirmene “Yanlış çeviriyorsun” diyerek susturmuştu.

Bu başarısından dolayı değişim öğrencisi olarak Rusya’ya gittiği yıl Rusya’nın ilerde meslektaşı olacak olan Vladimir Putin, Dresden’de görevli bir KGB subayıydı.

Angela 23 yaşında âşık oldu ve ilk eşi olan okul arkadaşı Ulrich Merkel ile evlenip onun soy ismini aldığında henüz üniversiteyi bitirmemişti. Ancak bu evlilik 10 yıl bile sürmedi. 1984 yılında ise ikinci eşi Joachim Sauer ile tanıştı ancak Sauer evliydi ve iki çocuğu vardı. Çok uzun yıllar süren bu arkadaşlık Sauer’in eşinden ayrılmasından sonra 1998 yılında evliliğe dönüştü. Ancak Merkel ikinci eşinin soy ismini kullanmayı tercih etmedi.

Britannica gençlik yıllarıyla ilgili ilginç bir not paylaşıyor okurlarıyla:

“Demokratik Alman Cumhuriyeti’nde büyüyen çocukların çoğunda olduğu gibi, Merkel de devletin gençlik kuruluşlarına katıldı. Genç Öncüler (1962’den itibaren) ve Özgür Alman Gençliği (1968’den itibaren) üyesiydi. Hür Alman Gençliği ile olan ilişkisi, Merkez Fiziksel Kimya Enstitüsü’nden bazı eski meslektaşlarının enstitüde ajitasyon ve propaganda sekreteri olarak aktif olduğunu iddia etmesine sebep oldu. Merkel ise sadece kültürel olaylardan sorumlu olduğunu iddia ediyordu.”

Gerçekten de tiyatro gibi sanat etkinliklerinde rol alıyordu. Hemen her gencin yaptığını yapmadı ve Merkel, Sosyalist Birlik Partisine üye olmak için başvurmadı. Doçent olmak için başvurduğunda ise öncelikle Devlet Güvenlik Bakanlığı (Stasi) muhbir olması istendi, o ise bunu reddetti.

Bloomberg BusinessWeek’teki bir profile göre, şayet bu teklifi kabul etseydi, Alman siyasetinde gelecekteki bir kariyer imkansız olurdu. Yeniden birleşmiş bir Almanya’daki bazı politikacılar için, Stasi ile geçmişteki herhangi bir ilişki yakında siyasi olarak zehirli kabul edilecek ve birçoğu geçmiş bağlantılar keşfedildiğinde istifa etmek zorunda kalacaktı.

Bir sonraki yazıda Merkel’in siyasi yaşamından bahsedelim.