Kulis: AKP, Diyanet İşleri Başkanlığı gibi bir ‘Alevi cemaati başkanlığı’ kurulmasını tartışıyor

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan 25 Ekim’de yapılan kabine toplantısında, talimatı doğrultusunda 58 ildeki 1585 cemevinin ziyaret edilerek taleplerine ilişkin çalışma hazırlamayı görüştüklerini açıklamıştı. Erken seçim çağrılarının yapıldığı süreçte AKP iktidarının yine bir ‘Alevi açılımı’ yapması ise dikkat çekti.

Erdoğan’ın bu açıklaması, muhalefet cephesinde “seçim yatırımı” olarak nitelendirilirken, iktidar kanadında ise Alevilerin talepleri ve özellikle de cemevlerinin statüsü konusunda ne gibi adımlar atılabileceği tartışılıyor.

BBC Türkçe’den Ayşe Sayın’ın haberine göre Alevilerin talepleri konusunda yeni anayasa çalışması kapsamında düzenlemeler yapılması, Diyanet gibi, ayrı bir ‘Alevi cemaati başkanlığı’ kurulması seçeneklerinin tartışılabileceğini belirten AKP kurmayları, “Devletin müdahale hakkını saklı tutan böyle bir düzenlemeye Alevilerin tüm kesimlerinin onay verip vermeyeceği önemli. Ortak bir bakış açısına ihtiyaç var” görüşünü dile getirdiği öğrenildi.

AKP kulislerinde bir süredir cemevleri ve Alevilere ilişkin çalışmalar yürütüldüğü konuşuluyor.

Ancak geçmiş yıllarda yapılan “Alevi açılımları”nın sonuçsuz kalması da dikkate alınarak, bu kez “açılım” ifadesi kullanılmıyor ve “Alevi toplumunun taleplerinin ve cemevlerinin ihtiyaçlarının karşılanması”na dönük adımlardan söz ediliyor.

Alevilere yönelik çalışmalara dair “Bu işin geçmişte devlet eliyle yürütülmesi ciddi sorunlar doğurdu. O nedenle şimdiki çalışma daha sivil bir şekilde sürdürülüyor. Sorunlar, ihtiyaçlar dinlendi. Yapılması gerekenler yapılıyor, yapılmaya da devam edecek” değerlendirmelerinin yapıldığı belirtildi.

İKİ BAKANLIK ÇALIŞMA YAPIYOR

Alevilerin talepleri ve cemevlerinin gereksinimlerinin tespiti konusunda Kültür ve Turizm Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığı’nca bir süredir çalışmaların yürütüldüğü belirtilirken, 25 Ekim’deki kabine toplantısında da bu çalışmalar sonucu hazırlanan raporun sunulduğu ifade edildi.

AKP Merkez Karar Yönetim Kurulu’nda yedek üye de olan İçişleri Bakanı Süleyman Soylu’nun danışmanı Ali Arif Özzeybek’in, cemevlerini ziyaret ederek gereksinimleri konusunda bilgi aldığı bir süre önce kamuoyuna yansımıştı.

AKP KURMAYLARINDAN İLGİNÇ SAVUNMA: ALEVİLERİN KENDİ ARALARINDA KONSENSÜS YOK

AKP kurmayları, cemevlerine ibadethane veya kültür merkezi statüsü verilmesi, alevi dedelerine maaş bağlanması, cemevlerinin ihtiyaçlarının karşılanmasına dönük seçeneklerin tartışıldığını ancak sorunların tek başına iktidarın veya devletin alacağı kararla çözülemeyeceğini, Alevilerin öncelikle kendi içlerinde bir konsensus olmadığını savunarak önce bunun sağlaması gerektiğini söylediği kaydedildi.

Alevi dedelerine maaş bağlanmasına bazı Alevi örgütlerinin “Alevi inancına ve geleneklerine aykırı olduğu” olduğu gerekçesiyle karşı çıktığına dikkat çeken AKP kaynakları, devlet tarafından maaş bağlansa bile bu durumun Aleviler arasında yeni bir tartışmayı başlatacağını düşünüyor.

‘BU İŞİ ÇÖZMEK AYASOFYA KADAR ÖNEMLİ’

AKP kulislerinde, cemevlerinin statüsü konusundaki tartışmanın “1400 yıllık bir sorun olduğu” ve sadece devletin yapacağı düzenlemeyle çözülemeyeceği belirtilerek, “Bu işi çözmek Ayasofya’yı açmak kadar önemli. Ayasofya’yı ibadete açmak nasıl ki Sünni Müslümanların büyük bir beklentisi idiyse Alevi vatandaşların bu husustaki en büyük beklentisi de bu” değerlendirmesinin yapıldığı ifade ediliyor.

Ancak cemevlerine ibadethane veya kültür merkezi statüsü verilmesi konusunda AKP içinde henüz netleşmiş bir görüş yok.

‘CEMEVLERİNE İBADETHANE STATÜSÜ VERMEK YASAYA AYKIRI’

Bazı AKP kurmayları, “toplumsal barış” adına ibadethane statüsü verilmek istense bile bu durumun anayasal güvence altında olan devrim yasalarından “Tekke ve Zaviyelerin Kapatılması”na ilişkin yasaya aykırılık oluşturacağını ifade ediyorlar. Kültür merkezi statüsüne ise bazı Alevi kesimlerinin karşı çıkması nedeniyle, statü sorununun çözümsüz kaldığına işaret ediliyor.

YENİ ANAYASA ÇALIŞMASINA ÖTELENEBİLİR

AKP kaynakları, yeni anayasa çalışması içinde Alevilerin taleplerini karşılamaya dönük düzenlemeler yapılabileceğini belirtirken, bunların ne olacağının ilerleyen süreçte netleşebileceğini ifade ediyor.

DİYANET GİBİ ‘ALEVİ CEMAATİ BAŞKANLIĞI’ KURMAK DA TARTIŞILIYOR

Tartışılan bir başka seçeneğin ise Diyanet İşleri Başkanlığı gibi bir “Alevi cemaati başkanlığı”nın kurulması olduğu belirtildi. Ancak böyle bir adımın yeni bir tartışma veya sorun alanı yaratıp yaratmayacağının iyi hesaplanması gerektiği belirtilerek, ” Devletin müdahale hakkını saklı tutan böyle bir düzenlemeye Alevilerin tüm kesimlerinin onay verip vermeyeceği önemli. Bu konuda ortak bir bakışa ve konsensusa ihtiyaç var” değerlendirmesi yapılıyor.