Taliban’ın sakal tıraşı yasağı nasıl uygulanıyor?

ÖZEL HABER | EHSANULLAH ZİYAYİ

Afganistan’da yönetimi ele geçirdikten sonra şeriat kanunlarını teker teker uygulamaya koyan Taliban yönetimi bir yasak da erkeklere uyguladı. Taliban, birçok ilde berberlerin şeriat kanunlarını ihlal ettiğini öne sürerek sakal tıraşını yasakladı.

Taliban’ın Emr-i bil Maruf Nehy-i anil Münker komisyonu erkeklerin tıraşı ile ilgili bir bildiri yayınladı. Bildiride, sakal ve saç tıraşının Amerika ve batılı ülkeleri taklit olduğu ifade edilerek erkeklerin farklı şekil ve stiller yaptıklarını görünce bu kararın verildiği söylendi. Komisyon, şeriat kanunları çerçevesinde bu karara uymayanlara ceza uygulayacaklarının altını çizdi.

Komisyon bu yasakların Afganistan’ın Helmand, Kapisa, Tahar ve Saripol bölgelerinde uygulamaya konulduğunu açıkladı. İlan edilen yasaklara ise özellikle gençler büyük tepki gösterdi. Taliban’ın 20 sene önce uygulamaya soktuğu sert kuralları tekrarlaması halk arasında endişe ve sert tepkilere neden oldu.

GENÇLER KORKUDAN BERBERE GİTMİYOR

Başkent Kabil’in Karte Parwan bölgesinde görüştüğümüz bir erkek kuaför uygulamaya geçeceği belirtilen yasaklardan şikayetçi. Yıllardan beri bu bölgede berber salonu işleten Khalilullah, bugüne kadar müşterilerinin isteklerini yerine getirmiş. Genç müşterilerinin talepleri ile ekmek parası kazandığını belirten Khalilullah, Taliban’ın Kabil’i ele geçirmesi ile işlerinin çok kötü olduğunu beyan ediyor.

Bu şekilde devam ederse iş yerini kapatacağını ifade eden Khalilullah’ın yorumu şöyle: “Kimi gençler her hafta tıraş olmaya geliyordu. Saç ve sakallını düzelttiriyor ve modaya uygun tıraş istiyordu. Ama Taliban sonrası gençler korkmaya başladı. Kabil’de henüz sakal ve saç konusunda yasaklar başlamadı. Ama gençler yine de Taliban askeri görür ve şiddet uygular endişesi ile artık saç ve sakallarını uzatıyorlar. Korkudan berber dükkanıma gelmiyorlar.”

TALİBAN İNSAN İRADESİNİ ELİNDEN ALIYOR

Kabil sokaklarında Tr724 adına mikrofon uzattığımız Kabil üniversitesi öğrencisi Ahmad Ramin Zahid de bu uygulamaya şiddetle karşı çıkanlardan. Zahid, sakalı zorunlu kılmanın insanların iradesini elinden almak olduğunu savunarak, bu tür yasaklar ve uygulamaların insanı dinden soğuttuğunu söyledi.

“İnsan iradesi Allah’ın kullarına verdiği en büyük nimetlerdendir” diyen Zahid şunları ekliyor: “İnsan buna göre hesaba çekilir. Allah, insanları inanmaya zorlamamıştır. Hatta kendisini inkar etme iradesini vermiştir. Ama Taliban’ın yaptığına bakın. Allah’ın zorlamadığını bunlar yapmaya çalışıyorlar. İnsanlar bildikleri ve tanıdıkları ölçüde dini sever ve dine uyar. Taliban illa bu şekilde yapmak istiyorsa, sevdirerek yapmalıdır.”

DİNDE ZORLAMA YOKTUR

Kabil’de ikametgah eden Falah Sultani, getirilen yasakların halk tarafından kabullenilmesinin imkansız olduğunu savundu. İslam’da zorlamanın olmadığını hatırlatan Sultani, “Allah dinin çerçevesini çizmiş. İslam’da yasaklar belli. Bu çerçeve dışında hareket edilmemesi gerekiyor. Taliban’ın bunu yapmayın demeye hakkı yok ancak irşad edebilir,” sözlerini kullandı.

Günümüz gençlerinin çok değiştiğinin hatırlatan Sultani, “Önceki Taliban döneminde halk birçok şeyden mahrumdu. Şimdiki gençler çok iyi araştırıyor ve neyin iyi, neyin kötü olduğunu çok iyi biliyor. Şimdiki çocuklara despotça yaklaşım çok zor,” dedi. Taliban’ın getirmeye çalıştığı şeriat kanunlarının birçok kişi tarafından kabul edilmeyeceğinin de altını çizdi.

TALİBAN DAHA ÖNCE DE YASAKLAMIŞTI

Taliban’ın 1996-2001 yılları arasında ilk kez iktidarı ele aldığı dönemde, radikal İslamcılar dikkat çekici saç modellerini yasaklamış ve erkekleri sakal bırakmaya zorlamıştı. Taliban’ın devrilmesinin ardından ülkenin berber salonlarında “sinek kaydı tıraş” popüler olmuştu.

Öte yandan Taliban’ın Kültür Bakanlığı Komisyonu Üyesi İnamullah Samangani medyada çıkan haberlerin gerçeği yansıtmadığını söyledi. Samangani, ülkenin dört bölgesinde yayınlanan bildirilerin Emr-i bil Maruf Nehy-i anil Münker komisyonunun resmi açıklamasının olmadığını savundu.